Surah 16 · 128 verses · Sheikh Amissi Radjabu Ntamba

Surah An-Nahl in Rundi

In English with tafsir

بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ

16:1

أَتَىٰٓ أَمۡرُ ٱللَّهِ فَلَا تَسۡتَعۡجِلُوهُۚ سُبۡحَٰنَهُۥ وَتَعَٰلَىٰ عَمَّا يُشۡرِكُونَ

Itegeko ry’Imana rizoshika, rero ntimuyihimirize kuko niyo yisukuye n’ivyoba bigabanutse vyose hamwe nukuyininahaza kwose nukubayi gereranya Imana n’ibindi bintu vyabo bahakanyi b’Imana y’ukuri

16:2

يُنَزِّلُ ٱلۡمَلَٰٓئِكَةَ بِٱلرُّوحِ مِنۡ أَمۡرِهِۦ عَلَىٰ مَن يَشَآءُ مِنۡ عِبَادِهِۦٓ أَنۡ أَنذِرُوٓاْ أَنَّهُۥ لَآ إِلَٰهَ إِلَّآ أَنَا۠ فَٱتَّقُونِ

Ibamanurira Abamarayika hamwe n’ubutumwa kw’itegeko ryayo kubo yishakiye mubashumvyi biwe yuko batuza abantu, atawundi akwiye gusengwa atari jewe jenyene gusa, rero nimuntinye

16:3

خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ بِٱلۡحَقِّۚ تَعَٰلَىٰ عَمَّا يُشۡرِكُونَ

Niwe yaremye Amajuru n’Isi bimwe vy’ukuri, ari n’iteka ntangere ry’ukuta gereranya Imana n’ibindi bintu vyabo bahakanyi b’Imana

16:4

خَلَقَ ٱلۡإِنسَٰنَ مِن نُّطۡفَةٍ فَإِذَا هُوَ خَصِيمٌ مُّبِينٌ

Niyo yaremye ikiremwa muntu kw’Ima ry’intanga, mukanya ng’uyo wa muntu yabaye umuntu w’amananiza aboneka neza k’umugaragaro

16:5

وَٱلۡأَنۡعَٰمَ خَلَقَهَاۖ لَكُمۡ فِيهَا دِفۡءٌ وَمَنَٰفِعُ وَمِنۡهَا تَأۡكُلُونَ

Niyo yaremye ibikoko, murivyo muharonkeramwo ubushuhe n’ubundi bumaro n’ibindi navyo mukavyikenurako

16:6

وَلَكُمۡ فِيهَا جَمَالٌ حِينَ تُرِيحُونَ وَحِينَ تَسۡرَحُونَ

Mukanezerwa mugihe muzicuye k’umugoroba nomugihe mubiturukije kuja kurisha mugitondo

16:7

وَتَحۡمِلُ أَثۡقَالَكُمۡ إِلَىٰ بَلَدٍ لَّمۡ تَكُونُواْ بَٰلِغِيهِ إِلَّا بِشِقِّ ٱلۡأَنفُسِۚ إِنَّ رَبَّكُمۡ لَرَءُوفٌ رَّحِيمٌ

Nugutwara amatu yanyu iyajana mubisagara mudashobora kuyashikana atari kumakenga n’igorane zihanitse, mu vy’ukuri Umuremyi wanyu n’intore cane kandi niyo nyene imigisha ihagije

16:8

وَٱلۡخَيۡلَ وَٱلۡبِغَالَ وَٱلۡحَمِيرَ لِتَرۡكَبُوهَا وَزِينَةًۚ وَيَخۡلُقُ مَا لَا تَعۡلَمُونَ

N’ibitwazi vyanyu arizo farasi hamwe n’ibimeze nk’ifarasi hamwe n’indogobwe kugira ngo muvyurireko bisharije, none mwebwe muzorema ivyo mutazi

16:9

وَعَلَى ٱللَّهِ قَصۡدُ ٱلسَّبِيلِ وَمِنۡهَا جَآئِرٌۚ وَلَوۡ شَآءَ لَهَدَىٰكُمۡ أَجۡمَعِينَ

Ni hejuru y’Imana kwerekana inzira y’ukuri, kuko hariho izindi nzira zitameze neza, rero iyo Imana ibishaka ntankeka yari kubarongora mwese uko mungana

16:10

هُوَ ٱلَّذِيٓ أَنزَلَ مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءًۖ لَّكُم مِّنۡهُ شَرَابٌ وَمِنۡهُ شَجَرٌ فِيهِ تُسِيمُونَ

Niyo ibamanurira amazi meza avuye mubicu kuriyo muharonkera mwo ibinyobwa no kuriyo niho hanaga ibiterwa murivyo niho murishiriza mwo ibitungwa vyanyu

16:11

يُنۢبِتُ لَكُم بِهِ ٱلزَّرۡعَ وَٱلزَّيۡتُونَ وَٱلنَّخِيلَ وَٱلۡأَعۡنَٰبَ وَمِن كُلِّ ٱلثَّمَرَٰتِۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةً لِّقَوۡمٍ يَتَفَكَّرُونَ

Ibanagishiriza ibiterwa vy’ubwoko bwose harimwo imizayituni hamwe n’imitende n’imizabibu hamwe n’ibindi vyamwa vy’ubwoko bwose, ntankeka muri ivyo vyose harimwo ikimenyetso ku bantu biyumvira yuko Imana iriho

16:12

وَسَخَّرَ لَكُمُ ٱلَّيۡلَ وَٱلنَّهَارَ وَٱلشَّمۡسَ وَٱلۡقَمَرَۖ وَٱلنُّجُومُ مُسَخَّرَٰتُۢ بِأَمۡرِهِۦٓۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَٰتٍ لِّقَوۡمٍ يَعۡقِلُونَ

Yarabagamburukije Ijoro n’Umutaga hamwe n’Izuba n’Ukwezi n’Inyenyeri nazone zaragamburukijwe kw’itegeko ryayo, mu vy’ukuri muri ibi vyose harimwo ikimenyetso ku bantu bafise ubwenge

16:13

وَمَا ذَرَأَ لَكُمۡ فِي ٱلۡأَرۡضِ مُخۡتَلِفًا أَلۡوَٰنُهُۥٓۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةً لِّقَوۡمٍ يَذَّكَّرُونَ

N’ibi yakwiragije kw’Isi bifise amabara atandukanye mu vy’ukuri muri ibi vyose harimwo ikimenyetso ku bantu bumva ubutumwa bw’Imana

16:14

وَهُوَ ٱلَّذِي سَخَّرَ ٱلۡبَحۡرَ لِتَأۡكُلُواْ مِنۡهُ لَحۡمًا طَرِيًّا وَتَسۡتَخۡرِجُواْ مِنۡهُ حِلۡيَةً تَلۡبَسُونَهَاۖ وَتَرَى ٱلۡفُلۡكَ مَوَاخِرَ فِيهِ وَلِتَبۡتَغُواْ مِن فَضۡلِهِۦ وَلَعَلَّكُمۡ تَشۡكُرُونَ

Nayo niyo yagamburukije ikiyaga, kugira ngo murico muronke ibifungura bishasha kandi mukure murico ibisharizo mwambara, uca ubona rero ubwato buca muri ivyo biyaga kugira ngo murondere imihezagiro yayo kandi muyikengurukire

16:15

وَأَلۡقَىٰ فِي ٱلۡأَرۡضِ رَوَٰسِيَ أَن تَمِيدَ بِكُمۡ وَأَنۡهَٰرًا وَسُبُلًا لَّعَلَّكُمۡ تَهۡتَدُونَ

Kw’Isi ishiraho imisozi kugira ngo ntinyigange namwe muri kuriyo, ibashiriraho inzuzi n’amayira kugira ngo mushobore gutumbera

16:16

وَعَلَٰمَٰتٍۚ وَبِٱلنَّجۡمِ هُمۡ يَهۡتَدُونَ

N’ibindi bimenyetso ni kunyenyeri bakurikira inzira zabo

16:17

أَفَمَن يَخۡلُقُ كَمَن لَّا يَخۡلُقُۚ أَفَلَا تَذَكَّرُونَ

Bati:- umwe arema yoba angana na bamwe batarema, mbega mwebwe bantu ntimwibuka

16:18

وَإِن تَعُدُّواْ نِعۡمَةَ ٱللَّهِ لَا تُحۡصُوهَآۗ إِنَّ ٱللَّهَ لَغَفُورٌ رَّحِيمٌ

Nimwa harura imigisha y’Imana ntimuzo shobora kuyiharura, mu vy’ukuri Imana niyo nyene ikigongwe cinshi n’impuhwe zihagije

16:19

وَٱللَّهُ يَعۡلَمُ مَا تُسِرُّونَ وَمَا تُعۡلِنُونَ

N’Imana irafise ubumenyi bw’ivyo munyegeza hamwe n’ivyo muserura

16:20

وَٱلَّذِينَ يَدۡعُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ لَا يَخۡلُقُونَ شَيۡـًٔا وَهُمۡ يُخۡلَقُونَ

Na barya musenga batari Imana y’ukuri ntanakimwe barema ahubwo nibo baremwe

16:21

أَمۡوَٰتٌ غَيۡرُ أَحۡيَآءٍۖ وَمَا يَشۡعُرُونَ أَيَّانَ يُبۡعَثُونَ

N’abapfuye batari bazima, ntabumenyi bafise bwukumenya igihe bazozurwa

16:22

إِلَٰهُكُمۡ إِلَٰهٌ وَٰحِدٌۚ فَٱلَّذِينَ لَا يُؤۡمِنُونَ بِٱلۡأٓخِرَةِ قُلُوبُهُم مُّنكِرَةٌ وَهُم مُّسۡتَكۡبِرُونَ

Imana yanyu n’Imana imwe yonyene rudende, mugabo bamwe batemera umusi w’imperuka imitima yabo niyo ihakana nabo bagaca bishima

16:23

لَا جَرَمَ أَنَّ ٱللَّهَ يَعۡلَمُ مَا يُسِرُّونَ وَمَا يُعۡلِنُونَۚ إِنَّهُۥ لَا يُحِبُّ ٱلۡمُسۡتَكۡبِرِينَ

Ntankeka Imana niyo ifise ubumenyi bw’ivyo banyegeza hamwe n’ivyo baserura, mu vy’ukuri ntikunda abishima

16:24

وَإِذَا قِيلَ لَهُم مَّاذَآ أَنزَلَ رَبُّكُمۡ قَالُوٓاْ أَسَٰطِيرُ ٱلۡأَوَّلِينَ

Mugihe babwiwe bati:- Umuremyi wanyu yamanuye iki? nabo bishura bati:- n’amajambo y’ububeshi gusa y’abantu bakera

16:25

لِيَحۡمِلُوٓاْ أَوۡزَارَهُمۡ كَامِلَةً يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ وَمِنۡ أَوۡزَارِ ٱلَّذِينَ يُضِلُّونَهُم بِغَيۡرِ عِلۡمٍۗ أَلَا سَآءَ مَا يَزِرُونَ

Kugira ngo bikorere amatu yabo akwiye yo k’umusi w’imperuka, n’ahantu h’amatu yabamwe babatakaza ata bumenyi bafise nimwumvirize, ayo matu bazoba bikoreye nimabi cane

16:26

قَدۡ مَكَرَ ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِهِمۡ فَأَتَى ٱللَّهُ بُنۡيَٰنَهُم مِّنَ ٱلۡقَوَاعِدِ فَخَرَّ عَلَيۡهِمُ ٱلسَّقۡفُ مِن فَوۡقِهِمۡ وَأَتَىٰهُمُ ٱلۡعَذَابُ مِنۡ حَيۡثُ لَا يَشۡعُرُونَ

Baragize ingeso bamwe bamyeho imbere yabo rero Imana ica isenyura amazu yabo iyata mumishingi nayo ibisenge vy’amazu bibarwako, baca bashikirwa n’ibihano batazi iyo vyavuye

16:27

ثُمَّ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ يُخۡزِيهِمۡ وَيَقُولُ أَيۡنَ شُرَكَآءِيَ ٱلَّذِينَ كُنتُمۡ تُشَٰٓقُّونَ فِيهِمۡۚ قَالَ ٱلَّذِينَ أُوتُواْ ٱلۡعِلۡمَ إِنَّ ٱلۡخِزۡيَ ٱلۡيَوۡمَ وَٱلسُّوٓءَ عَلَى ٱلۡكَٰفِرِينَ

Hanyuma k’umusi w’imperuka Imana izobatetereza n’ukuvuga iti:- bari hehe bamwe mwahora mugereranya nabo n’ibindi bintu hamwe nanje, rero kuberabo mwahora mutongana nabo, nabo bazovuga bamwe bahawe ubumenyi bati:- mu vy’ukuri ibimaramare hamwe n’agahinda k’uno musi uzoba shikira abahakanyi b’Imana

16:28

ٱلَّذِينَ تَتَوَفَّىٰهُمُ ٱلۡمَلَٰٓئِكَةُ ظَالِمِيٓ أَنفُسِهِمۡۖ فَأَلۡقَوُاْ ٱلسَّلَمَ مَا كُنَّا نَعۡمَلُ مِن سُوٓءِۭۚ بَلَىٰٓۚ إِنَّ ٱللَّهَ عَلِيمُۢ بِمَا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ

Mubo Abamarayika bishe n’abahemukiye imitima yabo rero bazo kwitaba itegeko ry’Imana baze bavuge bati:- ntitwamye tugira amabi ayariyo yose, egome ntankeka Imana niyo ifise ubumenyi buhagije cane kuvyo mwahora mugira

16:29

فَٱدۡخُلُوٓاْ أَبۡوَٰبَ جَهَنَّمَ خَٰلِدِينَ فِيهَاۖ فَلَبِئۡسَ مَثۡوَى ٱلۡمُتَكَبِّرِينَ

Kuri ivyo rero nimwinjire mumiryango yo mumuriro udahera witiriwe Jahannamu nukwicara muriwo mubuzima bwanyu bwose, n’ubwo bwicaro nabwo n’ahantu habi cane ku bantu bishima

16:30

وَقِيلَ لِلَّذِينَ ٱتَّقَوۡاْ مَاذَآ أَنزَلَ رَبُّكُمۡۚ قَالُواْ خَيۡرًاۗ لِّلَّذِينَ أَحۡسَنُواْ فِي هَٰذِهِ ٱلدُّنۡيَا حَسَنَةٌۚ وَلَدَارُ ٱلۡأٓخِرَةِ خَيۡرٌۚ وَلَنِعۡمَ دَارُ ٱلۡمُتَّقِينَ

Mugihe babwiwe bamwe bemera Imana yabo y’ukuri bati:- ni ikihe kintu Umuremyi wanyu yamanuye? nabo bazokwishura bati:- Imana yatumanuriye amahoro hamwe nabagize ibikorwa vyiza ng’aha kw’Isi bazoronka ineza, mu vy’ukuri inzu yo mw’Ijuru niyo nziza cane, kandi niyo nzu nziza yabagamburukira Imana yabo y’ukuri

16:31

جَنَّٰتُ عَدۡنٍ يَدۡخُلُونَهَا تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُۖ لَهُمۡ فِيهَا مَا يَشَآءُونَۚ كَذَٰلِكَ يَجۡزِي ٱللَّهُ ٱلۡمُتَّقِينَ

Imirima y’ubuzima bwabo bwose bazoyinjiramwo hanyuma haze haracamwo imbere yabo inzuzi z’amazi, muriyo bazoronkeramwo ivyo bipfuza mwo vyose, uko niko Imana iriha abayi gamburukira

16:32

ٱلَّذِينَ تَتَوَفَّىٰهُمُ ٱلۡمَلَٰٓئِكَةُ طَيِّبِينَ يَقُولُونَ سَلَٰمٌ عَلَيۡكُمُ ٱدۡخُلُواْ ٱلۡجَنَّةَ بِمَا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ

Bamwe Abamarayika bica bari munzira nziza bakavuga bati:- amahoro y’Imana azoba kuri mwebwe, rero nimwinjire mw’Ijuru kubera ivyo mwahora mugira

16:33

هَلۡ يَنظُرُونَ إِلَّآ أَن تَأۡتِيَهُمُ ٱلۡمَلَٰٓئِكَةُ أَوۡ يَأۡتِيَ أَمۡرُ رَبِّكَۚ كَذَٰلِكَ فَعَلَ ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِهِمۡۚ وَمَا ظَلَمَهُمُ ٱللَّهُ وَلَٰكِن كَانُوٓاْ أَنفُسَهُمۡ يَظۡلِمُونَ

Hari ikindi barindiriye abo bahakanyi b’Imana yabo y’ukuri atari uko Abamarayika babashikira canke bashikirwe n’itegeko ry’Umuremyi wawe, nivyaba ari uko bagize bamwe bamyeho imbere yabo, n’Imana ntiyaba hemukiye, mugabo nibo bahemukiye imitima yabo

16:34

فَأَصَابَهُمۡ سَيِّـَٔاتُ مَا عَمِلُواْ وَحَاقَ بِهِم مَّا كَانُواْ بِهِۦ يَسۡتَهۡزِءُونَ

Rero bashikiwe n’amabi y’ivyo bagize, baca bakikuzwa n’ibihano bamye bahora bafata minenerwe

16:35

وَقَالَ ٱلَّذِينَ أَشۡرَكُواْ لَوۡ شَآءَ ٱللَّهُ مَا عَبَدۡنَا مِن دُونِهِۦ مِن شَيۡءٍ نَّحۡنُ وَلَآ ءَابَآؤُنَا وَلَا حَرَّمۡنَا مِن دُونِهِۦ مِن شَيۡءٍۚ كَذَٰلِكَ فَعَلَ ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِهِمۡۚ فَهَلۡ عَلَى ٱلرُّسُلِ إِلَّا ٱلۡبَلَٰغُ ٱلۡمُبِينُ

Nayo bamwe bagereranya Imana n’ibindi bintu bavuga bati:- iyo Imana ibishaka ntitwari gusenga icarico cose atariyo yonyene gusa, haba twebwe canke abavyeyi bacu, canke ntitwari kubuza icarico cose atariyo yonyene, rero nivyaba ari uko bagize bamwe bari imbere yabo, mbega hoba hari hejuru y’intumwa z’Imana atari ugushikiriza ubutumwa buri k’umugaragaro gusa

16:36

وَلَقَدۡ بَعَثۡنَا فِي كُلِّ أُمَّةٍ رَّسُولًا أَنِ ٱعۡبُدُواْ ٱللَّهَ وَٱجۡتَنِبُواْ ٱلطَّٰغُوتَۖ فَمِنۡهُم مَّنۡ هَدَى ٱللَّهُ وَمِنۡهُم مَّنۡ حَقَّتۡ عَلَيۡهِ ٱلضَّلَٰلَةُۚ فَسِيرُواْ فِي ٱلۡأَرۡضِ فَٱنظُرُواْ كَيۡفَ كَانَ عَٰقِبَةُ ٱلۡمُكَذِّبِينَ

Ntankeka twararungitse intumwa y’Imana ku bantu yuko bosenga Imana yabo y’ukuri, nugutandukana na Shetani mubi, rero harimwo muribo abo Imana yarongoye, hakaba n’abandi bari mubuzimire bwatsimbataye kuribo, rero ni mugendere kuri iy’Isi hanyuma murabe ivyabaye kuribo mumpera yabo bantu bahakanye Imana yabo y’ukuri

16:37

إِن تَحۡرِصۡ عَلَىٰ هُدَىٰهُمۡ فَإِنَّ ٱللَّهَ لَا يَهۡدِي مَن يُضِلُّۖ وَمَا لَهُم مِّن نَّٰصِرِينَ

Niwaba ufise ishaka rininiya ryukuba rongora, mugabo Imana ntirongora uwutakaza uwundi, kandi ntibazo baronka abazoba tabara

16:38

وَأَقۡسَمُواْ بِٱللَّهِ جَهۡدَ أَيۡمَٰنِهِمۡ لَا يَبۡعَثُ ٱللَّهُ مَن يَمُوتُۚ بَلَىٰ وَعۡدًا عَلَيۡهِ حَقًّا وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يَعۡلَمُونَ

Nabo bararahira kw’izina ry’Imana kundahiro ikomeye cane yuko Imana itazozura abapfuye, none ni kuki itobazura nayo ari indagano yategetswe kuriyo mugabo benshi muribo ntavyo bazi na gatoyi

16:39

لِيُبَيِّنَ لَهُمُ ٱلَّذِي يَخۡتَلِفُونَ فِيهِ وَلِيَعۡلَمَ ٱلَّذِينَ كَفَرُوٓاْ أَنَّهُمۡ كَانُواْ كَٰذِبِينَ

Kugira ngo ibamenyeshe muvyo batumvikanyeko kandi bamenye abahakanye Imana yabo y’ukuri yuko bari ababeshi

16:40

إِنَّمَا قَوۡلُنَا لِشَيۡءٍ إِذَآ أَرَدۡنَٰهُ أَن نَّقُولَ لَهُۥ كُن فَيَكُونُ

Imvugo yacu kukintu dushaka ngo kibe nukukibwira ngo kibe kigaca kiba ubwo nyene

16:41

وَٱلَّذِينَ هَاجَرُواْ فِي ٱللَّهِ مِنۢ بَعۡدِ مَا ظُلِمُواْ لَنُبَوِّئَنَّهُمۡ فِي ٱلدُّنۡيَا حَسَنَةًۖ وَلَأَجۡرُ ٱلۡأٓخِرَةِ أَكۡبَرُۚ لَوۡ كَانُواْ يَعۡلَمُونَ

N’abimutse kubera Imana yabo y’ukuri munyuma yaho bamaze guhemukirwa ntankeka twebwe tuzobicarika ngaha kw’Isi n’ineza ntangere n’impembo y’umusi w’imperuka nininiya cane iyo boyimenya

16:42

ٱلَّذِينَ صَبَرُواْ وَعَلَىٰ رَبِّهِمۡ يَتَوَكَّلُونَ

Bamwe bihanganye n’ukwizera k’Umuremyi wabo

16:43

وَمَآ أَرۡسَلۡنَا مِن قَبۡلِكَ إِلَّا رِجَالًا نُّوحِيٓ إِلَيۡهِمۡۖ فَسۡـَٔلُوٓاْ أَهۡلَ ٱلذِّكۡرِ إِن كُنتُمۡ لَا تَعۡلَمُونَ

Natwe ntitwarungitse intumwa y’Imana imbere yawe tweretse ubwo butumwa, rero nimubabaze abacibuka mutabizi. atari niba abagabo mwebwe

16:44

بِٱلۡبَيِّنَٰتِ وَٱلزُّبُرِۗ وَأَنزَلۡنَآ إِلَيۡكَ ٱلذِّكۡرَ لِتُبَيِّنَ لِلنَّاسِ مَا نُزِّلَ إِلَيۡهِمۡ وَلَعَلَّهُمۡ يَتَفَكَّرُونَ

Kubimenyetso biri k’umugaragaro hamwe n’ibitabu, tukaba twakumanuriye ubutumwa kugira ngo usigurire abantu ivyamanuriwe kuribo kugirango biyumvire

16:45

أَفَأَمِنَ ٱلَّذِينَ مَكَرُواْ ٱلسَّيِّـَٔاتِ أَن يَخۡسِفَ ٱللَّهُ بِهِمُ ٱلۡأَرۡضَ أَوۡ يَأۡتِيَهُمُ ٱلۡعَذَابُ مِنۡ حَيۡثُ لَا يَشۡعُرُونَ

Mbega barabemeje muri bamwe bagira ingeso mbi yuko Imana itazoba cinyiza kuri iy’Isi canke batazo shikirwa n’ibihano bivuye aho batazi

16:46

أَوۡ يَأۡخُذَهُمۡ فِي تَقَلُّبِهِمۡ فَمَا هُم بِمُعۡجِزِينَ

Canke Imana ntizobafata mukugenda kwabo hirya no hino hanyuma ntibaze bashobore kuyica muminwe yayo

16:47

أَوۡ يَأۡخُذَهُمۡ عَلَىٰ تَخَوُّفٍ فَإِنَّ رَبَّكُمۡ لَرَءُوفٌ رَّحِيمٌ

Canke ntizobahana mukubagabanya buhoro buhoro, mu vy’ukuri Umuremyi wanyu n’intungane, kandi niyo nyene impuhwe zihagije

16:48

أَوَلَمۡ يَرَوۡاْ إِلَىٰ مَا خَلَقَ ٱللَّهُ مِن شَيۡءٍ يَتَفَيَّؤُاْ ظِلَٰلُهُۥ عَنِ ٱلۡيَمِينِ وَٱلشَّمَآئِلِ سُجَّدًا لِّلَّهِ وَهُمۡ دَٰخِرُونَ

Mbega ntibabibona ibintu vyose Imana yaremye mugihe ibitutu vyavyo bikikuje kuva iburyo n’ibubamfu, kandi bipfukamira Imana imitwe yabo iri hasi mugihe bifise ubugamburutsi nyakuri

16:49

وَلِلَّهِۤ يَسۡجُدُۤ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِي ٱلۡأَرۡضِ مِن دَآبَّةٍ وَٱلۡمَلَٰٓئِكَةُ وَهُمۡ لَا يَسۡتَكۡبِرُونَ

Vyose bipfukamira Imana imitwe nayo iri hasi, kubigira mw’ijuru no kw’Isi haba mubikoko hamwe n’Abamarayika nabone batishima

16:50

يَخَافُونَ رَبَّهُم مِّن فَوۡقِهِمۡ وَيَفۡعَلُونَ مَا يُؤۡمَرُونَ

Batinya Umuremyi wabo ari hejuru yabo, nukugira ivyo bategetswe

16:51

وَقَالَ ٱللَّهُ لَا تَتَّخِذُوٓاْ إِلَٰهَيۡنِ ٱثۡنَيۡنِۖ إِنَّمَا هُوَ إِلَٰهٌ وَٰحِدٌ فَإِيَّٰيَ فَٱرۡهَبُونِ

N’Imana yaravumereye iti:- ntimugire Imana ngo zibe zibiri, mu vy’ukuri niwe Muremyi umwe wenyene gusa, rero nimuntinye jewe gusa

16:52

وَلَهُۥ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَلَهُ ٱلدِّينُ وَاصِبًاۚ أَفَغَيۡرَ ٱللَّهِ تَتَّقُونَ

Nirwiwe ibiri mw’Ijuru no kw’Isi, n’amasengesho yose akwiriye wenyene gusa k’umisi yose, mbega muzotinya uwutari Imana

16:53

وَمَا بِكُم مِّن نِّعۡمَةٍ فَمِنَ ٱللَّهِۖ ثُمَّ إِذَا مَسَّكُمُ ٱلضُّرُّ فَإِلَيۡهِ تَجۡـَٔرُونَ

N’imigisha yose mufise niyavuye ku Mana hanyuma mugihe muhuye n’ivyago ivyarivyo vyose muca mutakambira kuriyo

16:54

ثُمَّ إِذَا كَشَفَ ٱلضُّرَّ عَنكُمۡ إِذَا فَرِيقٌ مِّنكُم بِرَبِّهِمۡ يُشۡرِكُونَ

Hanyuma ibakuriyeko ivyo vyago vyose, umurwi umwe muri mwebwe uca ugereranya Umuremyi wabo n’ibindi bintu

16:55

لِيَكۡفُرُواْ بِمَآ ءَاتَيۡنَٰهُمۡۚ فَتَمَتَّعُواْ فَسَوۡفَ تَعۡلَمُونَ

Barahakana kuri yamigisha twabahaye, rero nibanezerwe gatoyi, ubu vuba niho muzotahura amabi yanyu

16:56

وَيَجۡعَلُونَ لِمَا لَا يَعۡلَمُونَ نَصِيبًا مِّمَّا رَزَقۡنَٰهُمۡۗ تَٱللَّهِ لَتُسۡـَٔلُنَّ عَمَّا كُنتُمۡ تَفۡتَرُونَ

Nabimwe muvyo twabahaye babashiriraho Imana zabo batazi ivyo bagirirwa, kw’izina ry’Imana ntankeka mwebwe muzobazwa kuvyo mwahora mwadukana navyo

16:57

وَيَجۡعَلُونَ لِلَّهِ ٱلۡبَنَٰتِ سُبۡحَٰنَهُۥ وَلَهُم مَّا يَشۡتَهُونَ

Begeka ku Mana yuko ifise abigeme, nininahazwe kubwayo mugihe kuribo bishakira abo bikundiye nabo ari abahungu

16:58

وَإِذَا بُشِّرَ أَحَدُهُم بِٱلۡأُنثَىٰ ظَلَّ وَجۡهُهُۥ مُسۡوَدًّا وَهُوَ كَظِيمٌ

Umwe muribo aronse inkuru yukuvuka k’umwana w’umwigeme, uca ubona mumaso yiwe hirabuye nukwuzuramwo agahinda

16:59

يَتَوَٰرَىٰ مِنَ ٱلۡقَوۡمِ مِن سُوٓءِ مَا بُشِّرَ بِهِۦٓۚ أَيُمۡسِكُهُۥ عَلَىٰ هُونٍ أَمۡ يَدُسُّهُۥ فِي ٱلتُّرَابِۗ أَلَا سَآءَ مَا يَحۡكُمُونَ

Agaca yinyegeza n’abantu kubera iyo nkuru mbi yabwiwe, mbega abane n’ico kibondo kubera agahinda canke amuhambe mw’ivu, nimwumve ubwo bubisha bwabo nayo mategeko yabo

16:60

لِلَّذِينَ لَا يُؤۡمِنُونَ بِٱلۡأٓخِرَةِ مَثَلُ ٱلسَّوۡءِۖ وَلِلَّهِ ٱلۡمَثَلُ ٱلۡأَعۡلَىٰۚ وَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡحَكِيمُ

Imana zabo batemera, Imana yabo y’ukuri hamwe n’umusi w’imperuka barafise uburorero bubi, n’Imana niyo nyene ihayagizwa ry’iteka, kandi niyo ifise ubushobozi n’ubuhizi buhagije

16:61

وَلَوۡ يُؤَاخِذُ ٱللَّهُ ٱلنَّاسَ بِظُلۡمِهِم مَّا تَرَكَ عَلَيۡهَا مِن دَآبَّةٍ وَلَٰكِن يُؤَخِّرُهُمۡ إِلَىٰٓ أَجَلٍ مُّسَمًّىۖ فَإِذَا جَآءَ أَجَلُهُمۡ لَا يَسۡتَـٔۡخِرُونَ سَاعَةً وَلَا يَسۡتَقۡدِمُونَ

Mbega iyo Imana ihana abantu kubera ibicumuro vyabo, ntiyosigaje n’igikoko nakimwe kuri iy’Isi, mugabo irabarindiriza kugeza kugihe categekanijwe, hagera ico kiringo ntibashobora kurorezwa n’isaha n’imwe canke ntibashobora kuyitanguzako

16:62

وَيَجۡعَلُونَ لِلَّهِ مَا يَكۡرَهُونَۚ وَتَصِفُ أَلۡسِنَتُهُمُ ٱلۡكَذِبَ أَنَّ لَهُمُ ٱلۡحُسۡنَىٰۚ لَا جَرَمَ أَنَّ لَهُمُ ٱلنَّارَ وَأَنَّهُم مُّفۡرَطُونَ

Bayiha Imana muvyo badashaka n’imvugo zabo zivugisha ububeshi yuko bazoronka amahirwe, ntankeka abo bantu babikiwe umuriro udahera nabo bazo wusuzwamwo

16:63

تَٱللَّهِ لَقَدۡ أَرۡسَلۡنَآ إِلَىٰٓ أُمَمٍ مِّن قَبۡلِكَ فَزَيَّنَ لَهُمُ ٱلشَّيۡطَٰنُ أَعۡمَٰلَهُمۡ فَهُوَ وَلِيُّهُمُ ٱلۡيَوۡمَ وَلَهُمۡ عَذَابٌ أَلِيمٌ

Kw’izina ry’Imana twebwe twararungitse intumwa z’Imana ku bantu babayeho imbere yawe, mugabo Shetani yarabasharijije ibikorwa vyabo, kuri ivyo rero ubu niyo mugenzi wabo, nabo bazoronswa ibihano bibabaza cane

16:64

وَمَآ أَنزَلۡنَا عَلَيۡكَ ٱلۡكِتَٰبَ إِلَّا لِتُبَيِّنَ لَهُمُ ٱلَّذِي ٱخۡتَلَفُواْ فِيهِ وَهُدًى وَرَحۡمَةً لِّقَوۡمٍ يُؤۡمِنُونَ

Ntitwa kumanuriye iki gitabu atari uko wobasigurira muvyo batumvikana ko, hanyuma habe uburongozi n’impuhwe ku bantu bemera Imana yabo y’ukuri

16:65

وَٱللَّهُ أَنزَلَ مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءً فَأَحۡيَا بِهِ ٱلۡأَرۡضَ بَعۡدَ مَوۡتِهَآۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةً لِّقَوۡمٍ يَسۡمَعُونَ

N’Imana niyo yamanuye amazi avuye mw’ijuru, no kuri iyo Si irayi remurura mugihe yari yarapfuye, mu vy’ukuri muri ibi vyose harimwo ikimenyetso ku bantu bumva

16:66

وَإِنَّ لَكُمۡ فِي ٱلۡأَنۡعَٰمِ لَعِبۡرَةًۖ نُّسۡقِيكُم مِّمَّا فِي بُطُونِهِۦ مِنۢ بَيۡنِ فَرۡثٍ وَدَمٍ لَّبَنًا خَالِصًا سَآئِغًا لِّلشَّٰرِبِينَ

Ntankeka no mubikoko harimwo ibitekerezo bininiya kubera mwebwe, kuko tubanywesha mubiri munda zavyo no mubiri hagati y’umwanda wavyo no mumaraso yavyo, hakabamwo amata meza ku bantu bayanywa

16:67

وَمِن ثَمَرَٰتِ ٱلنَّخِيلِ وَٱلۡأَعۡنَٰبِ تَتَّخِذُونَ مِنۡهُ سَكَرًا وَرِزۡقًا حَسَنًاۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةً لِّقَوۡمٍ يَعۡقِلُونَ

Nomuvyamwa vy’imitende hamwe n’imizabibu nivyo muhingurira mwo ibinyobwa biboreza nukuronkeramwo imigisha myiza, mu vy’ukuri muri ibi vyose harimwo ibitekerezo ku bantu bakoresha ubwenge bwabo

16:68

وَأَوۡحَىٰ رَبُّكَ إِلَى ٱلنَّحۡلِ أَنِ ٱتَّخِذِي مِنَ ٱلۡجِبَالِ بُيُوتًا وَمِنَ ٱلشَّجَرِ وَمِمَّا يَعۡرِشُونَ

N’Umuremyi wawe yarabwiye inzuki yuko zokwiyubakira amazu yazo kumisozi no kubiti hamwe no kubitiba vyubatswe n’abantu

16:69

ثُمَّ كُلِي مِن كُلِّ ٱلثَّمَرَٰتِ فَٱسۡلُكِي سُبُلَ رَبِّكِ ذُلُلًاۚ يَخۡرُجُ مِنۢ بُطُونِهَا شَرَابٌ مُّخۡتَلِفٌ أَلۡوَٰنُهُۥ فِيهِ شِفَآءٌ لِّلنَّاسِۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةً لِّقَوۡمٍ يَتَفَكَّرُونَ

Hanyuma mufungure kuvyamwa vy’ubwoko bwose, kandi uce munzira y’Umuremyi wawe yoroheje gucamwo, hava munda zavyo ibinyobwa bifise amabara atandukanye, murivyo harimwo urukizwa kubantu mu vy’ukuri harimwo ibitekerezo ku bantu bafise ivyiyumviro

16:70

وَٱللَّهُ خَلَقَكُمۡ ثُمَّ يَتَوَفَّىٰكُمۡۚ وَمِنكُم مَّن يُرَدُّ إِلَىٰٓ أَرۡذَلِ ٱلۡعُمُرِ لِكَيۡ لَا يَعۡلَمَ بَعۡدَ عِلۡمٍ شَيۡـًٔاۚ إِنَّ ٱللَّهَ عَلِيمٌ قَدِيرٌ

N’Imana niyo yabaremye kandi niyo ibica, no muri mwebwe harimwo abasubizwa mubuzima bubi cane, kugeza naho atamenya n’ikintu nakimwe n’ubwenge yahorana nabwo, mu vy’ukuri Imana niyo ifise ubumenyi hamwe n’ubushobozi bukwiye

16:71

وَٱللَّهُ فَضَّلَ بَعۡضَكُمۡ عَلَىٰ بَعۡضٍ فِي ٱلرِّزۡقِۚ فَمَا ٱلَّذِينَ فُضِّلُواْ بِرَآدِّي رِزۡقِهِمۡ عَلَىٰ مَا مَلَكَتۡ أَيۡمَٰنُهُمۡ فَهُمۡ فِيهِ سَوَآءٌۚ أَفَبِنِعۡمَةِ ٱللَّهِ يَجۡحَدُونَ

N’Imana yarabahaye iteka bamwe muri mwebwe gusumba abandi kubijanye n’imigisha yayo, na bamwe bahawe iyo migisha ntibasubiza iyo migisha yabo kubo batunze n’amaboko yabo y’iburyo, kugira ngo bangane kuri iyo migisha, mbega bahakana imigisha y’Imana

16:72

وَٱللَّهُ جَعَلَ لَكُم مِّنۡ أَنفُسِكُمۡ أَزۡوَٰجًا وَجَعَلَ لَكُم مِّنۡ أَزۡوَٰجِكُم بَنِينَ وَحَفَدَةً وَرَزَقَكُم مِّنَ ٱلطَّيِّبَٰتِۚ أَفَبِٱلۡبَٰطِلِ يُؤۡمِنُونَ وَبِنِعۡمَتِ ٱللَّهِ هُمۡ يَكۡفُرُونَ

N’Imana yarabaremeye abakenyezi nkuko namwe mumeze, hanyuma ibahezagira kuva kubakenyezi banyu ibibondo hamwe n’abuzukuru, nukuba hezagira ibintu vyiza vyiza, mbega baremera ibitari ivy’ukuri n’uguhakana imigisha y’Imana

16:73

وَيَعۡبُدُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ مَا لَا يَمۡلِكُ لَهُمۡ رِزۡقًا مِّنَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ شَيۡـًٔا وَلَا يَسۡتَطِيعُونَ

Nabareka Imana yabo y’ukuri, nugusenga abatabafitiye imigisha nagatoyi, haba iyivuye mw’Ijuru canke ng’aha kw’Isi, kandi ntabubasha bw’ikintu nakimwe bafise

16:74

فَلَا تَضۡرِبُواْ لِلَّهِ ٱلۡأَمۡثَالَۚ إِنَّ ٱللَّهَ يَعۡلَمُ وَأَنتُمۡ لَا تَعۡلَمُونَ

Ntimugirire uburorero ku Mana, mu vy’ukuri Imana niyo ifise ubumenyi, namwe ntanakimwe muzi

16:75

ضَرَبَ ٱللَّهُ مَثَلًا عَبۡدًا مَّمۡلُوكًا لَّا يَقۡدِرُ عَلَىٰ شَيۡءٍ وَمَن رَّزَقۡنَٰهُ مِنَّا رِزۡقًا حَسَنًا فَهُوَ يُنفِقُ مِنۡهُ سِرًّا وَجَهۡرًاۖ هَلۡ يَسۡتَوُۥنَۚ ٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِۚ بَلۡ أَكۡثَرُهُمۡ لَا يَعۡلَمُونَ

Imana itanga akarorero k’umushumvyi atunzwe na Sebuja nawe ataco yishoboje, n’uwundi nawe tukaba twamuhaye imigisha myiza ivuye kuri twebwe, nawe akaba atanga muri iyo migisha mumwiherero canke k’umugaragaro, none abo bantu barangana ikenguruko ryose ni ry’Imana, mugabo benshi muribo ntavyo bazi

16:76

وَضَرَبَ ٱللَّهُ مَثَلًا رَّجُلَيۡنِ أَحَدُهُمَآ أَبۡكَمُ لَا يَقۡدِرُ عَلَىٰ شَيۡءٍ وَهُوَ كَلٌّ عَلَىٰ مَوۡلَىٰهُ أَيۡنَمَا يُوَجِّههُّ لَا يَأۡتِ بِخَيۡرٍ هَلۡ يَسۡتَوِي هُوَ وَمَن يَأۡمُرُ بِٱلۡعَدۡلِ وَهُوَ عَلَىٰ صِرَٰطٍ مُّسۡتَقِيمٍ

N’Imana itanga akarorero k’abantu babiri, umwe muribo n’ikiragi adashoboye n’ikintu nakimwe nawe afise ingorane na Sebuja wiwe, kuko aho amweretse kuja nta nakimwe amumarira, mbega uyo muntu angana nurya ategeka ibintu vy’ukuri nawe ari hejuru y’inzira igororotse

16:77

وَلِلَّهِ غَيۡبُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۚ وَمَآ أَمۡرُ ٱلسَّاعَةِ إِلَّا كَلَمۡحِ ٱلۡبَصَرِ أَوۡ هُوَ أَقۡرَبُۚ إِنَّ ٱللَّهَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٍ قَدِيرٌ

Ntahandi hari amabanga y’Amajuru hamwe n’ibiri kw’Isi atari ku Mana, kandi ntihari kuba ijambo ry’umuhero w’Isi atari uko vyari kuba nkugukoma urugohe canke kuba hafi yaho cane, mu vy’ukuri Imana niyo nyene ubushobozi bw’ibintu vyose

16:78

وَٱللَّهُ أَخۡرَجَكُم مِّنۢ بُطُونِ أُمَّهَٰتِكُمۡ لَا تَعۡلَمُونَ شَيۡـًٔا وَجَعَلَ لَكُمُ ٱلسَّمۡعَ وَٱلۡأَبۡصَٰرَ وَٱلۡأَفۡـِٔدَةَ لَعَلَّكُمۡ تَشۡكُرُونَ

N’Imana niyo yabakuye munda z’abavyeyi banyu mugihe mutari muzi n’ikintu nakimwe, itako ibaha n’amatwi hamwe n’amaso hamwe n’imitima kugira ngo mushobore gukenguruka

16:79

أَلَمۡ يَرَوۡاْ إِلَى ٱلطَّيۡرِ مُسَخَّرَٰتٍ فِي جَوِّ ٱلسَّمَآءِ مَا يُمۡسِكُهُنَّ إِلَّا ٱللَّهُۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَٰتٍ لِّقَوۡمٍ يُؤۡمِنُونَ

Mbega ntibabona ingene inyoni zikoreshwa ziri mukirere c’ijuru, rero ntawuzi zitira mukirere kugira ngo ntizikoroke atari Imana yonyene gusa, ntankeka muri ibi vyose harimwo ibitekerezo ku bantu bemera Imana yabo y’ukuri

16:80

وَٱللَّهُ جَعَلَ لَكُم مِّنۢ بُيُوتِكُمۡ سَكَنًا وَجَعَلَ لَكُم مِّن جُلُودِ ٱلۡأَنۡعَٰمِ بُيُوتًا تَسۡتَخِفُّونَهَا يَوۡمَ ظَعۡنِكُمۡ وَيَوۡمَ إِقَامَتِكُمۡ وَمِنۡ أَصۡوَافِهَا وَأَوۡبَارِهَا وَأَشۡعَارِهَآ أَثَٰثًا وَمَتَٰعًا إِلَىٰ حِينٍ

N’Imana yarabahezagiye amazu yanyu ngo abe aribwo buraro bwanyu kandi ibahezagira amazu y’inshato z’ibikoko mubona yuko yoroshe mugihe c’ingendo zanyu n’igihe c’ukuruhuka kwanyu, no kw’isufi zavyo hamwe no kumoya yazo n’imishatsi yazo, hamwe no kubikoresho bakoresha mugihe kirekire

16:81

وَٱللَّهُ جَعَلَ لَكُم مِّمَّا خَلَقَ ظِلَٰلًا وَجَعَلَ لَكُم مِّنَ ٱلۡجِبَالِ أَكۡنَٰنًا وَجَعَلَ لَكُمۡ سَرَٰبِيلَ تَقِيكُمُ ٱلۡحَرَّ وَسَرَٰبِيلَ تَقِيكُم بَأۡسَكُمۡۚ كَذَٰلِكَ يُتِمُّ نِعۡمَتَهُۥ عَلَيۡكُمۡ لَعَلَّكُمۡ تُسۡلِمُونَ

N’Imana mubintu yaremye yarabagiriye ibintu bizana igitutu, nukubagirira amazu ari mumisozi, kandi ibagirira impuzu zibakingira ubushuhe, n’impuzu z’ivyuma zibakingira mugihe c’ingwano zanyu, uku rero niko Imana ibakwiriza imigisha yayo kugira ngo muyigamburukire

16:82

فَإِن تَوَلَّوۡاْ فَإِنَّمَا عَلَيۡكَ ٱلۡبَلَٰغُ ٱلۡمُبِينُ

Nibahakana sikuri wewe atari ugushikana ubutumwa bwawe buri k’umugaragaro

16:83

يَعۡرِفُونَ نِعۡمَتَ ٱللَّهِ ثُمَّ يُنكِرُونَهَا وَأَكۡثَرُهُمُ ٱلۡكَٰفِرُونَ

Barafise ubumenyi bw’imigisha y’Imana mugabo barayihakana, kandi benshi muribo n’abahakanyi b’Imana

16:84

وَيَوۡمَ نَبۡعَثُ مِن كُلِّ أُمَّةٍ شَهِيدًا ثُمَّ لَا يُؤۡذَنُ لِلَّذِينَ كَفَرُواْ وَلَا هُمۡ يُسۡتَعۡتَبُونَ

N’Umusi tuzorengutsa ivyabona ku bantu bose hanyuma ntibazo kwemererwa kubahakanye Imana yabo y’ukuri, canke ntibazobwirwa ngo nimusabe ikigongwe

16:85

وَإِذَا رَءَا ٱلَّذِينَ ظَلَمُواْ ٱلۡعَذَابَ فَلَا يُخَفَّفُ عَنۡهُمۡ وَلَا هُمۡ يُنظَرُونَ

Na bamwe bahemukiye imitima yabo mugihe bazobona ibihano vy’Imana, ntibazo gabanirizwa ivyo bihano, kandi ntibazohabwa ikindi kiringo

16:86

وَإِذَا رَءَا ٱلَّذِينَ أَشۡرَكُواْ شُرَكَآءَهُمۡ قَالُواْ رَبَّنَا هَٰٓؤُلَآءِ شُرَكَآؤُنَا ٱلَّذِينَ كُنَّا نَدۡعُواْ مِن دُونِكَۖ فَأَلۡقَوۡاْ إِلَيۡهِمُ ٱلۡقَوۡلَ إِنَّكُمۡ لَكَٰذِبُونَ

Nayo abagereranije Imana n’ibindi bintu mugihe bazobona abo bagereranije Imana n’ibindi bintu bazovuga bati:- Muremyi wacu, aba nibo bagereranywa bacu b’Imana y’ukuri twahora dusenga aho kugusenga wewe Mana yacu, niho bazobabwira iri jambo abo bagereranya Imana n’ibindi bintu yuko mu vy’ukuri mwebwe muri ababeshi

16:87

وَأَلۡقَوۡاْ إِلَى ٱللَّهِ يَوۡمَئِذٍ ٱلسَّلَمَۖ وَضَلَّ عَنۡهُم مَّا كَانُواْ يَفۡتَرُونَ

No kuri uwo musi w’imperuka bazokwemera amategeko yose imbere y’Imana, kandi bazokwibagira ivyo bahora badukana navyo

16:88

ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ وَصَدُّواْ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ زِدۡنَٰهُمۡ عَذَابًا فَوۡقَ ٱلۡعَذَابِ بِمَا كَانُواْ يُفۡسِدُونَ

Abahakanye Imana yabo y’ukuri nukuzitira inzira y’Imana, tuzo bongereza ibihano hejuru y’ibindi bihano kubera ubwononyi bwabo

16:89

وَيَوۡمَ نَبۡعَثُ فِي كُلِّ أُمَّةٍ شَهِيدًا عَلَيۡهِم مِّنۡ أَنفُسِهِمۡۖ وَجِئۡنَا بِكَ شَهِيدًا عَلَىٰ هَٰٓؤُلَآءِۚ وَنَزَّلۡنَا عَلَيۡكَ ٱلۡكِتَٰبَ تِبۡيَٰنًا لِّكُلِّ شَيۡءٍ وَهُدًى وَرَحۡمَةً وَبُشۡرَىٰ لِلۡمُسۡلِمِينَ

N’umusi tuzohagarika ivyabona kubantu babo bose bababona kubijanye nabo, hanyuma tukuzane nawewe ube muvyabona hejuru yabo, natwe twakumanuriye iki gitabu gisigura ibintu vyose, kandi kirimwo uburokoke n’imigisha hamwe n’inkuru z’umunezero ku bantu bemeye yuko ari aba Isilamu

16:90

إِنَّ ٱللَّهَ يَأۡمُرُ بِٱلۡعَدۡلِ وَٱلۡإِحۡسَٰنِ وَإِيتَآيِٕ ذِي ٱلۡقُرۡبَىٰ وَيَنۡهَىٰ عَنِ ٱلۡفَحۡشَآءِ وَٱلۡمُنكَرِ وَٱلۡبَغۡيِۚ يَعِظُكُمۡ لَعَلَّكُمۡ تَذَكَّرُونَ

Mu vy’ukuri Imana itegeka ibintu vy’ubutungane, hamwe nukugira impuhwe hamwe nuguha abagenzi, hamwe n’ugutuza abafise umwanda w’amabi n’ubuhemu, kandi ikaba kebura kugira ngo mushobore kumenya nugukurikira

16:91

وَأَوۡفُواْ بِعَهۡدِ ٱللَّهِ إِذَا عَٰهَدتُّمۡ وَلَا تَنقُضُواْ ٱلۡأَيۡمَٰنَ بَعۡدَ تَوۡكِيدِهَا وَقَدۡ جَعَلۡتُمُ ٱللَّهَ عَلَيۡكُمۡ كَفِيلًاۚ إِنَّ ٱللَّهَ يَعۡلَمُ مَا تَفۡعَلُونَ

Nimukwize indagano mutanga kw’izina ry’Imana mugihe muzitanze, kandi ntimuze mudohoke kurizo mugihe mwamaze kuzemeza, mugihe mwamaze kuyigira Imana kuba ariyo cabona canyu, mu vy’ukuri Imana niyo ifise ubumenyi bw’ivyo mugira vyose

16:92

وَلَا تَكُونُواْ كَٱلَّتِي نَقَضَتۡ غَزۡلَهَا مِنۢ بَعۡدِ قُوَّةٍ أَنكَٰثًا تَتَّخِذُونَ أَيۡمَٰنَكُمۡ دَخَلَۢا بَيۡنَكُمۡ أَن تَكُونَ أُمَّةٌ هِيَ أَرۡبَىٰ مِنۡ أُمَّةٍۚ إِنَّمَا يَبۡلُوكُمُ ٱللَّهُ بِهِۦۚ وَلَيُبَيِّنَنَّ لَكُمۡ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ مَا كُنتُمۡ فِيهِ تَخۡتَلِفُونَ

Kandi ntimube nkawa mukenyezi yaca urunyuzi rwiwe ibice bice mugihe rwari rukomeye, hanyuma mugira indahiro zanyu kuba ariyo nzira zuguhendana hagati yanyu, kubera umurwi umwe w’abantu kuba ariwo ufise ubushobozi gusumba uwundi, mu vy’ukuri Imana iriko irabagerageza muri iyo nzira, kandi ntankeka izobibereka k’umusi w’imperuka kuvyo mwahora mutumvikanako

16:93

وَلَوۡ شَآءَ ٱللَّهُ لَجَعَلَكُمۡ أُمَّةً وَٰحِدَةً وَلَٰكِن يُضِلُّ مَن يَشَآءُ وَيَهۡدِي مَن يَشَآءُۚ وَلَتُسۡـَٔلُنَّ عَمَّا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ

N’Imana iyo ibishaka mu vy’ukuri yari kubagira umurwi umwe wonyene gusa, mugabo ireka hakazimira uwo yishakiye, nukurongora uwo yishakiye, mu vy’ukuri muzobazwa kuvyo mwahora mugira

16:94

وَلَا تَتَّخِذُوٓاْ أَيۡمَٰنَكُمۡ دَخَلَۢا بَيۡنَكُمۡ فَتَزِلَّ قَدَمُۢ بَعۡدَ ثُبُوتِهَا وَتَذُوقُواْ ٱلسُّوٓءَ بِمَا صَدَدتُّمۡ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ وَلَكُمۡ عَذَابٌ عَظِيمٌ

Kandi ntimugire indahiro zanyu kuba ariyo nzira yuguhendana hagati yany(u, hanyuma ukuguru ntikuze kunyerere munyuma yaho kwari guhagaze neza, n’uguhonja amabi yanyu kubera ukuzitira inzira y’Imana nukuronka ibihano bininiya cane)

16:95

وَلَا تَشۡتَرُواْ بِعَهۡدِ ٱللَّهِ ثَمَنًا قَلِيلًاۚ إِنَّمَا عِندَ ٱللَّهِ هُوَ خَيۡرٌ لَّكُمۡ إِن كُنتُمۡ تَعۡلَمُونَ

Kandi ntimugurishe indagano z’Imana kukiguzi ataco kimaze, n’ibiri ku Mana nivyo vyiza kuri mwebwe nimwaba mutahura neza

16:96

مَا عِندَكُمۡ يَنفَدُ وَمَا عِندَ ٱللَّهِ بَاقٍۗ وَلَنَجۡزِيَنَّ ٱلَّذِينَ صَبَرُوٓاْ أَجۡرَهُم بِأَحۡسَنِ مَا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ

Ivyo mufise vyose bizohera, n’ibiri ku Mana nivyo bizoramba, mu vy’ukuri twebwe tuzoha impembo zabigumije kuvyo bahora bagira

16:97

مَنۡ عَمِلَ صَٰلِحًا مِّن ذَكَرٍ أَوۡ أُنثَىٰ وَهُوَ مُؤۡمِنٌ فَلَنُحۡيِيَنَّهُۥ حَيَوٰةً طَيِّبَةًۖ وَلَنَجۡزِيَنَّهُمۡ أَجۡرَهُم بِأَحۡسَنِ مَا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ

Abagira ineza mubagabo no mubagore nabo ari aba Isilamu, twebwe tuzobahindurira ubuzima bwiza nukubaha impembo zabo niniya cane kubera ineza bahora bagira

16:98

فَإِذَا قَرَأۡتَ ٱلۡقُرۡءَانَ فَٱسۡتَعِذۡ بِٱللَّهِ مِنَ ٱلشَّيۡطَٰنِ ٱلرَّجِيمِ

Niwaba ushaka gusoma iyi Qur’ani ntagatifu, ni wikingire ku Mana yawe ikurinde na Sheteni yavumwe n’Imana

16:99

إِنَّهُۥ لَيۡسَ لَهُۥ سُلۡطَٰنٌ عَلَى ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَلَىٰ رَبِّهِمۡ يَتَوَكَّلُونَ

Mu vy’ukuri Shetani ntabubasha ifise kuri barya bemeye Imana yabo y’ukuri n’abizera Umuremyi wabo

16:100

إِنَّمَا سُلۡطَٰنُهُۥ عَلَى ٱلَّذِينَ يَتَوَلَّوۡنَهُۥ وَٱلَّذِينَ هُم بِهِۦ مُشۡرِكُونَ

Ubushobozi bwayo nikuri barya bantu bayigira basoma mbike bayo no hejuru yabagereranya Imana n’ibindi bintu

16:101

وَإِذَا بَدَّلۡنَآ ءَايَةً مَّكَانَ ءَايَةٍ وَٱللَّهُ أَعۡلَمُ بِمَا يُنَزِّلُ قَالُوٓاْ إِنَّمَآ أَنتَ مُفۡتَرِۭۚ بَلۡ أَكۡثَرُهُمۡ لَا يَعۡلَمُونَ

Mugihe duhinduye ijambo ry’Imana kurindi jambo, n’Imana nayo ikaba ifise ubumenyi bw’ivyo imanura, baca bavuga bati:- wewe wiyadukije gusa, mugabo benshi muribo ntabumenyi bafise

16:102

قُلۡ نَزَّلَهُۥ رُوحُ ٱلۡقُدُسِ مِن رَّبِّكَ بِٱلۡحَقِّ لِيُثَبِّتَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَهُدًى وَبُشۡرَىٰ لِلۡمُسۡلِمِينَ

Vuga uti:- Mutima mweranda niwo wamanuye kuva k’Umuremyi wawe w’ukuri, kugira ngo bemeze kuri bamwe bemeye Imana yabo y’ukuri yuko uburongozi hamwe n’inkuru nziza kuba Isilamu

16:103

وَلَقَدۡ نَعۡلَمُ أَنَّهُمۡ يَقُولُونَ إِنَّمَا يُعَلِّمُهُۥ بَشَرٌۗ لِّسَانُ ٱلَّذِي يُلۡحِدُونَ إِلَيۡهِ أَعۡجَمِيٌّ وَهَٰذَا لِسَانٌ عَرَبِيٌّ مُّبِينٌ

Ntankeka turazi neza yuko bavuga bati:- hariho umuntu amwigisha ururimi rw’uwo batumberezako, n’imvugo y’abanyamahanga, n’iyi n’imvugo y’ururimi rw’icarabu rutomoye neza

16:104

إِنَّ ٱلَّذِينَ لَا يُؤۡمِنُونَ بِـَٔايَٰتِ ٱللَّهِ لَا يَهۡدِيهِمُ ٱللَّهُ وَلَهُمۡ عَذَابٌ أَلِيمٌ

Mu vy’ukuri bamwe batemera amajambo y’Imana y’ukuri, Imana ntizobarongora, mugabo bazoronka ibihano bibabaza cane

16:105

إِنَّمَا يَفۡتَرِي ٱلۡكَذِبَ ٱلَّذِينَ لَا يُؤۡمِنُونَ بِـَٔايَٰتِ ٱللَّهِۖ وَأُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡكَٰذِبُونَ

Abadukana ububeshi nibarya batemera amajambo y’Imana y’ukuri abo rero nibo babeshi

16:106

مَن كَفَرَ بِٱللَّهِ مِنۢ بَعۡدِ إِيمَٰنِهِۦٓ إِلَّا مَنۡ أُكۡرِهَ وَقَلۡبُهُۥ مُطۡمَئِنُّۢ بِٱلۡإِيمَٰنِ وَلَٰكِن مَّن شَرَحَ بِٱلۡكُفۡرِ صَدۡرًا فَعَلَيۡهِمۡ غَضَبٌ مِّنَ ٱللَّهِ وَلَهُمۡ عَذَابٌ عَظِيمٌ

Uwuhakana Imana yiwe y’ukuri munyuma yubu Isilamu bwiwe, nuko dukuyemwo uwategetswe nawe umutima wiwe uturuye kw’idini rya Isilamu, mugabo uwugururiye igikiriza ciwe k’ubuhakanyi bw’Imana, abo nibo ishavu ry’Imana rizoba hejuru yabo, kandi bazoronka ibihano bininiya cane

16:107

ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمُ ٱسۡتَحَبُّواْ ٱلۡحَيَوٰةَ ٱلدُّنۡيَا عَلَى ٱلۡأٓخِرَةِ وَأَنَّ ٱللَّهَ لَا يَهۡدِي ٱلۡقَوۡمَ ٱلۡكَٰفِرِينَ

Ivyo vyose nukubera yuko bakunze cane ubuzima bwo ng’aha kw’Isi gusumba ubuzima bwo mw’Ijuru, kandi nuko Imana itarongora abahakanyi b’Imana

16:108

أُوْلَٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ طَبَعَ ٱللَّهُ عَلَىٰ قُلُوبِهِمۡ وَسَمۡعِهِمۡ وَأَبۡصَٰرِهِمۡۖ وَأُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡغَٰفِلُونَ

Abo nibo bantu Imana yazivye imitima yabo n’amatwi yabo, hamwe n’amaso yabo, abo rero nibo bibagiwe bimwe vy’ukuri

16:109

لَا جَرَمَ أَنَّهُمۡ فِي ٱلۡأٓخِرَةِ هُمُ ٱلۡخَٰسِرُونَ

Ntankeka yuko abo bantu aribo bantu bari muruhombo rwo k’umusi w’imperuka

16:110

ثُمَّ إِنَّ رَبَّكَ لِلَّذِينَ هَاجَرُواْ مِنۢ بَعۡدِ مَا فُتِنُواْ ثُمَّ جَٰهَدُواْ وَصَبَرُوٓاْ إِنَّ رَبَّكَ مِنۢ بَعۡدِهَا لَغَفُورٌ رَّحِيمٌ

Hanyuma mu vy’ukuri Umuremyi wawe kuri barya bimutse munyuma yukugira ingorane z’ibihano, hanyuma bakarwanira idini hamwe n’ukwihangana, ntankeka Umuremyi wawe inyuma y’ibi vyose niyo ifise ikigongwe cinshi n’impuhwe zihagije

16:111

يَوۡمَ تَأۡتِي كُلُّ نَفۡسٍ تُجَٰدِلُ عَن نَّفۡسِهَا وَتُوَفَّىٰ كُلُّ نَفۡسٍ مَّا عَمِلَتۡ وَهُمۡ لَا يُظۡلَمُونَ

Umusi waho umutima wumw’umwe wese uzoshika kwiregura, n’umutima wumw’umwe wese uzorihwa kubikorwa wagize, kandi nabo ntibazo hemukirwa

16:112

وَضَرَبَ ٱللَّهُ مَثَلًا قَرۡيَةً كَانَتۡ ءَامِنَةً مُّطۡمَئِنَّةً يَأۡتِيهَا رِزۡقُهَا رَغَدًا مِّن كُلِّ مَكَانٍ فَكَفَرَتۡ بِأَنۡعُمِ ٱللَّهِ فَأَذَٰقَهَا ٱللَّهُ لِبَاسَ ٱلۡجُوعِ وَٱلۡخَوۡفِ بِمَا كَانُواْ يَصۡنَعُونَ

N’Imana ibatangirako akarorero kugisagara cari gifise amahoro n’umutekano ntangere, imigisha yaco yagishikira kubwinshi buvuye kumpande zose, mugabo barahakanye imigisha y’Imana, kuri ivyo rero Imana ica irambika ico gisagara impuzu y’ikigoyi n’ubwoba kubera ivyo bahora bagira

16:113

وَلَقَدۡ جَآءَهُمۡ رَسُولٌ مِّنۡهُمۡ فَكَذَّبُوهُ فَأَخَذَهُمُ ٱلۡعَذَابُ وَهُمۡ ظَٰلِمُونَ

Yarabashikiye intumwa y’Imana ivuye muribo mugabo barayihakanye, rero ibihano vyarabashikiye mugihe bonyene bari bihemukiye kumitima yabo

16:114

فَكُلُواْ مِمَّا رَزَقَكُمُ ٱللَّهُ حَلَٰلًا طَيِّبًا وَٱشۡكُرُواْ نِعۡمَتَ ٱللَّهِ إِن كُنتُمۡ إِيَّاهُ تَعۡبُدُونَ

Nimufungure kuvyo Imana yabahaye, arivyo vyarekuriwe n’amategeko kandi vyiza, kandi mukengurukire imigisha y’Imana mu vy’ukuri nimwaba muyisenga bimwe biboneka

16:115

إِنَّمَا حَرَّمَ عَلَيۡكُمُ ٱلۡمَيۡتَةَ وَٱلدَّمَ وَلَحۡمَ ٱلۡخِنزِيرِ وَمَآ أُهِلَّ لِغَيۡرِ ٱللَّهِ بِهِۦۖ فَمَنِ ٱضۡطُرَّ غَيۡرَ بَاغٍ وَلَا عَادٍ فَإِنَّ ٱللَّهَ غَفُورٌ رَّحِيمٌ

Yarababujije gufungura kubikoko vyapfuye vyonyene hamwe n’amaraso, n’inyama z’ingurube hamwe n’ivyabazwe kw’izina ritari iry’Imana, mugabo uwugeramiwe n’ikigoyi canke atiyonkoye kandi atarenze imbibe mu vy’ukuri Imana niyo ifise ikigongwe cinshi hamwe n’impuhwe zihagije

16:116

وَلَا تَقُولُواْ لِمَا تَصِفُ أَلۡسِنَتُكُمُ ٱلۡكَذِبَ هَٰذَا حَلَٰلٌ وَهَٰذَا حَرَامٌ لِّتَفۡتَرُواْ عَلَى ٱللَّهِ ٱلۡكَذِبَۚ إِنَّ ٱلَّذِينَ يَفۡتَرُونَ عَلَى ٱللَّهِ ٱلۡكَذِبَ لَا يُفۡلِحُونَ

Kandi ntimuvuge kubera ububeshi buvugishwa n’indimi zanyu zivuga yuko:- ibi n’ibirekuriwe n’amategeko y’Imana, nibi navyo ntibirekuriwe n’amategeko y’Imana, rero ntimuze mwadukane n’ububeshi ku Mana, mu vy’ukuri bamwe badukana ububeshi ku Mana ntantsinzi bafise

16:117

مَتَٰعٌ قَلِيلٌ وَلَهُمۡ عَذَابٌ أَلِيمٌ

N’umunezero mukeyi nabo bazoronka ibihano bibabaza cane

16:118

وَعَلَى ٱلَّذِينَ هَادُواْ حَرَّمۡنَا مَا قَصَصۡنَا عَلَيۡكَ مِن قَبۡلُۖ وَمَا ظَلَمۡنَٰهُمۡ وَلَٰكِن كَانُوٓاْ أَنفُسَهُمۡ يَظۡلِمُونَ

N’abayahudi twarababujije kuvyo twababwiye kuva kera, natwe ntitwaba hemukiye ahubwo nibo bonyene bahemukiye imitima yabo

16:119

ثُمَّ إِنَّ رَبَّكَ لِلَّذِينَ عَمِلُواْ ٱلسُّوٓءَ بِجَهَٰلَةٍ ثُمَّ تَابُواْ مِنۢ بَعۡدِ ذَٰلِكَ وَأَصۡلَحُوٓاْ إِنَّ رَبَّكَ مِنۢ بَعۡدِهَا لَغَفُورٌ رَّحِيمٌ

Hanyuma mu vy’ukuri Umuremyi wawe kuri barya bagize amabi yabo kubujuju bwabo hanyuma bagaca basaba ikigongwe kuri ivyo bagaca bagira ibikorwa vyiza, ntankeka Umuremyi wawe munyuma y’ivyo vyose niyo ifise ikigongwe cinshi n’impuhwe zihagije

16:120

إِنَّ إِبۡرَٰهِيمَ كَانَ أُمَّةً قَانِتًا لِّلَّهِ حَنِيفًا وَلَمۡ يَكُ مِنَ ٱلۡمُشۡرِكِينَ

Mu vy’ukuri intumwa y’Imana Ibrahimu (iii) yari indongozi nubugamburutsi ku Mana bimwe bikwiye, kandi ntiyari mubantu bagereranya Imana n’ibindi bintu

16:121

شَاكِرًا لِّأَنۡعُمِهِۚ ٱجۡتَبَىٰهُ وَهَدَىٰهُ إِلَىٰ صِرَٰطٍ مُّسۡتَقِيمٍ

Yarashimira imigisha y’Imana, nukumutora hamwe nuku muyobora munzira igororotse

16:122

وَءَاتَيۡنَٰهُ فِي ٱلدُّنۡيَا حَسَنَةًۖ وَإِنَّهُۥ فِي ٱلۡأٓخِرَةِ لَمِنَ ٱلصَّٰلِحِينَ

Duca tumuha ubugira neza, kuri iy’Isi mu vy’ukuri niwe k’umusi w’imperuka azoba ari mu bantu beranda

16:123

ثُمَّ أَوۡحَيۡنَآ إِلَيۡكَ أَنِ ٱتَّبِعۡ مِلَّةَ إِبۡرَٰهِيمَ حَنِيفًاۖ وَمَا كَانَ مِنَ ٱلۡمُشۡرِكِينَ

Hanyuma tukwereka yuko ukurikira imigenzo y’intumwa y’Imana Ibrahimu (iii) agamburuka bimwe bikwiye, kandi ntiyari mu bantu bagereranya Imana n’ibindi bintu

16:124

إِنَّمَا جُعِلَ ٱلسَّبۡتُ عَلَى ٱلَّذِينَ ٱخۡتَلَفُواْ فِيهِۚ وَإِنَّ رَبَّكَ لَيَحۡكُمُ بَيۡنَهُمۡ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ فِيمَا كَانُواْ فِيهِ يَخۡتَلِفُونَ

Mu vy’ukuri umusi wa gatandatu wagenywe kubera abatumvikana kuwo musi, mu vy’ukuri Umuremyi wawe azocira urubanza ruzoba hagati yabo k’umusi w’imperuka kuvyo bahora batumvikana ko

16:125

ٱدۡعُ إِلَىٰ سَبِيلِ رَبِّكَ بِٱلۡحِكۡمَةِ وَٱلۡمَوۡعِظَةِ ٱلۡحَسَنَةِۖ وَجَٰدِلۡهُم بِٱلَّتِي هِيَ أَحۡسَنُۚ إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعۡلَمُ بِمَن ضَلَّ عَن سَبِيلِهِۦ وَهُوَ أَعۡلَمُ بِٱلۡمُهۡتَدِينَ

Bahamagare munzira y’Umuremyi wawe, ukoresheje ubuhizi n’ubutumwa bwiza, hanyuma uharire nabo munzira nziza, mu vy’ukuri Umuremyi wawe niwe afise ubumenyi bw’ukumenya uwatakaye munzira yiwe, nawe niwe abazi abarongotse

16:126

وَإِنۡ عَاقَبۡتُمۡ فَعَاقِبُواْ بِمِثۡلِ مَا عُوقِبۡتُم بِهِۦۖ وَلَئِن صَبَرۡتُمۡ لَهُوَ خَيۡرٌ لِّلصَّٰبِرِينَ

Nimwihorana nimwihore neza naneza nkuko mwabonewe, rero nimwihangana mu vy’ukuri ivyo nivyo vyiza ku bantu bihangana

16:127

وَٱصۡبِرۡ وَمَا صَبۡرُكَ إِلَّا بِٱللَّهِۚ وَلَا تَحۡزَنۡ عَلَيۡهِمۡ وَلَا تَكُ فِي ضَيۡقٍ مِّمَّا يَمۡكُرُونَ

Niwihangane, n’uwihangana kwawe ntikube atari kubera Imana gusa, kandi ntugire agahinda kubera abo bantu, kandi ntube mu bantu batuntuye kubeera ingeso zabo bagira

16:128

إِنَّ ٱللَّهَ مَعَ ٱلَّذِينَ ٱتَّقَواْ وَّٱلَّذِينَ هُم مُّحۡسِنُونَ

Mu vy’ukuri Imana iri kumwe nabamwe bayigamburukira hamwe n’abagira ineza

Translation: Sheikh Amissi Radjabu Ntamba.