Surah 12 · 111 verses · Imaam Ismaaeel Ngqoyiyana

Surah Yusuf in Xhosa

In English with tafsir

بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ

12:1

الٓرۚ تِلۡكَ ءَايَٰتُ ٱلۡكِتَٰبِ ٱلۡمُبِينِ

Alif-Lâm-Râ Ezi zivesi zeNcwadi ecacileyo (i’Kur’ân)

12:2

إِنَّآ أَنزَلۡنَٰهُ قُرۡءَٰنًا عَرَبِيًّا لَّعَلَّكُمۡ تَعۡقِلُونَ

Inene Siyithumele (emhlabeni) iyi’Kur’ân yesiArabhu khon’ukuze niqiqe

12:3

نَحۡنُ نَقُصُّ عَلَيۡكَ أَحۡسَنَ ٱلۡقَصَصِ بِمَآ أَوۡحَيۡنَآ إِلَيۡكَ هَٰذَا ٱلۡقُرۡءَانَ وَإِن كُنتَ مِن قَبۡلِهِۦ لَمِنَ ٱلۡغَٰفِلِينَ

Thina (Muhammad) Sikubalisela awona mabali alungileyo ngesiTyhilelo seThu (esisityhile) kuwe, esiyile ‘Kur’ân. Ukanti ngaphambili kunoku wawungomnye wababengazi nto ngayo

12:4

إِذۡ قَالَ يُوسُفُ لِأَبِيهِ يَٰٓأَبَتِ إِنِّي رَأَيۡتُ أَحَدَ عَشَرَ كَوۡكَبًا وَٱلشَّمۡسَ وَٱلۡقَمَرَ رَأَيۡتُهُمۡ لِي سَٰجِدِينَ

Ke kaloku uYûsuf wathi kutata wakhe: “Hini na tata! Inene mna ndibone iinkwenkwezi ezilishumi elinanye nelanga nenyanga ziqubuda kum.”

12:5

قَالَ يَٰبُنَيَّ لَا تَقۡصُصۡ رُءۡيَاكَ عَلَىٰٓ إِخۡوَتِكَ فَيَكِيدُواْ لَكَ كَيۡدًاۖ إِنَّ ٱلشَّيۡطَٰنَ لِلۡإِنسَٰنِ عَدُوٌّ مُّبِينٌ

(Uyise) wathi: “Hini na nyana wam, uze ungawubalisi umbono wakho kubantakwenu, hleze benze iyelenqe ngawe. Inene uShaytân, lutshaba oluselubala loluntu

12:6

وَكَذَٰلِكَ يَجۡتَبِيكَ رَبُّكَ وَيُعَلِّمُكَ مِن تَأۡوِيلِ ٱلۡأَحَادِيثِ وَيُتِمُّ نِعۡمَتَهُۥ عَلَيۡكَ وَعَلَىٰٓ ءَالِ يَعۡقُوبَ كَمَآ أَتَمَّهَا عَلَىٰٓ أَبَوَيۡكَ مِن قَبۡلُ إِبۡرَٰهِيمَ وَإِسۡحَٰقَۚ إِنَّ رَبَّكَ عَلِيمٌ حَكِيمٌ

Ke kaloku (nyana wam) iNkosi Iza kukukhetha Ikufundise ukutolika amaphupha, Igqibelelise uBabalo lwaYo kuwe nakwinzala kaYa’kûb, njengoko Yalugqibelelisayo kooyihlo- mkhulu, uIbrâhîm, noIs-hâ’k mandulo! Inene iNkosi yakho, nguSolwazi, uSobulumko.”

12:7

لَّقَدۡ كَانَ فِي يُوسُفَ وَإِخۡوَتِهِۦٓ ءَايَٰتٌ لِّلسَّآئِلِينَ

Inene kuYûsuf nabantabakwabo, kwakukho imiqondiso kwabo babuzayo

12:8

إِذۡ قَالُواْ لَيُوسُفُ وَأَخُوهُ أَحَبُّ إِلَىٰٓ أَبِينَا مِنَّا وَنَحۡنُ عُصۡبَةٌ إِنَّ أَبَانَا لَفِي ضَلَٰلٍ مُّبِينٍ

Ke kaloku bathi bona: “Inene uYûsuf nomntakwabo (uBhenjamin) ngabona bathandwayo ngutata wethu kunathi, lo gama thina siliqela elinamandla. Inene utata wethu uphantsi kokulahleka okucacileyo

12:9

ٱقۡتُلُواْ يُوسُفَ أَوِ ٱطۡرَحُوهُ أَرۡضًا يَخۡلُ لَكُمۡ وَجۡهُ أَبِيكُمۡ وَتَكُونُواْ مِنۢ بَعۡدِهِۦ قَوۡمًا صَٰلِحِينَ

Mbulaleni uYûsuf okanye niye kumlahla kwelinye ilizwe, khon’ukuze uthando lukatata wenu lube kuni nedwa, emva koko niya kuba ngabantu abangamalungisa1.”

12:10

قَالَ قَآئِلٌ مِّنۡهُمۡ لَا تَقۡتُلُواْ يُوسُفَ وَأَلۡقُوهُ فِي غَيَٰبَتِ ٱلۡجُبِّ يَلۡتَقِطۡهُ بَعۡضُ ٱلسَّيَّارَةِ إِن كُنتُمۡ فَٰعِلِينَ

Omnye kubo wathi: “Musani ukumbulala uYûsuf, kodwa ukuba kunyanzelekile ukuba nimenze into, mphoseni ezantsi equleni; uya kucholwa ziinqwelo zorhwebo zabahambi.”

12:11

قَالُواْ يَٰٓأَبَانَا مَا لَكَ لَا تَأۡمَ۬نَّا عَلَىٰ يُوسُفَ وَإِنَّا لَهُۥ لَنَٰصِحُونَ

Bathi (kuyise): “Hini na tata! Kutheni na ungasithembanga nje ngoYûsuf ekubeni ngenyani thina singabamnqwenelela okuhle?”

12:12

أَرۡسِلۡهُ مَعَنَا غَدًا يَرۡتَعۡ وَيَلۡعَبۡ وَإِنَّا لَهُۥ لَحَٰفِظُونَ

“Mthumele kunye nathi ngomso aye kudlala, onwabe, inene thina siya kumlondoloza.”

12:13

قَالَ إِنِّي لَيَحۡزُنُنِيٓ أَن تَذۡهَبُواْ بِهِۦ وَأَخَافُ أَن يَأۡكُلَهُ ٱلذِّئۡبُ وَأَنتُمۡ عَنۡهُ غَٰفِلُونَ

Yena (uYa’kûb) wathi: “Inene ayindonwabisi into yokuba nimthathe nihambe naye kwaye ndinoloyiko lokuba hleze atyiwe yingcuka lo gama niya kuba ningamhoyanga nina.”

12:14

قَالُواْ لَئِنۡ أَكَلَهُ ٱلذِّئۡبُ وَنَحۡنُ عُصۡبَةٌ إِنَّآ إِذًا لَّخَٰسِرُونَ

Bathi bona: “Ukuba angatyiwa yingcuka sisakuba siliqela elinamandla kangaka (okumkhusela), hayi, siya kuba singabalahlekelwa

12:15

فَلَمَّا ذَهَبُواْ بِهِۦ وَأَجۡمَعُوٓاْ أَن يَجۡعَلُوهُ فِي غَيَٰبَتِ ٱلۡجُبِّۚ وَأَوۡحَيۡنَآ إِلَيۡهِ لَتُنَبِّئَنَّهُم بِأَمۡرِهِمۡ هَٰذَا وَهُمۡ لَا يَشۡعُرُونَ

Ke kaloku besakuba behambile naye bavumelana bebonke ukuba bamphose ezantsi equleni, Satyhilela yena, (Sathi): “Inene, wena uya kuze ubaxelele (ngenye imini) ngale nto yabo, babe bona bengasakwazi.”

12:16

وَجَآءُوٓ أَبَاهُمۡ عِشَآءً يَبۡكُونَ

Bafika beza kuyise wabo ebusuku sele belila (bezenzisa)

12:17

قَالُواْ يَٰٓأَبَانَآ إِنَّا ذَهَبۡنَا نَسۡتَبِقُ وَتَرَكۡنَا يُوسُفَ عِندَ مَتَٰعِنَا فَأَكَلَهُ ٱلذِّئۡبُۖ وَمَآ أَنتَ بِمُؤۡمِنٍ لَّنَا وَلَوۡ كُنَّا صَٰدِقِينَ

Bathi: “O tata wethu! Besikhuphisana ngokubaleka, samshiya uYûsuf neempahla zethu, (yafika) ingcuka yamtya; kodwa wena awunakusithemba nokuba sele sithetha inyaniso.”

12:18

وَجَآءُو عَلَىٰ قَمِيصِهِۦ بِدَمٍ كَذِبٍۚ قَالَ بَلۡ سَوَّلَتۡ لَكُمۡ أَنفُسُكُمۡ أَمۡرًاۖ فَصَبۡرٌ جَمِيلٌۖ وَٱللَّهُ ٱلۡمُسۡتَعَانُ عَلَىٰ مَا تَصِفُونَ

Bazisa ihempe yakhe idyojwe ngegazi lobuxoki. Wathi yena: “Nakanye, nina nenze ibali njee. Ke kum umonde ngowona ulungileyo, kananjalo loluka-Allâh uncedo olunokufunwa ngokuchasene noko nikuchazayo

12:19

وَجَآءَتۡ سَيَّارَةٌ فَأَرۡسَلُواْ وَارِدَهُمۡ فَأَدۡلَىٰ دَلۡوَهُۥۖ قَالَ يَٰبُشۡرَىٰ هَٰذَا غُلَٰمٌۚ وَأَسَرُّوهُ بِضَٰعَةًۚ وَٱللَّهُ عَلِيمُۢ بِمَا يَعۡمَلُونَ

Ke kaloku kwajikela inqwelo yabahambi, bathumela umkhi wamanzi wabo, ke yena wathoba i-emela yakhe (equleni). Wathi: “Ezinjani ukuba mnandi zona iindaba! Apha kukho inkwenkwana, bamfihla ke bamenza iimpahla zabo zorhwebo (ikhoboka). UAllâh waba nguMazi woko babekwenza

12:20

وَشَرَوۡهُ بِثَمَنِۭ بَخۡسٍ دَرَٰهِمَ مَعۡدُودَةٍ وَكَانُواْ فِيهِ مِنَ ٱلزَّٰهِدِينَ

Bamthengisa ngexabiso elincinane eliziiDirham2 ezimbalwa, kuba babemthatha ukuba uyinto engabalulekanga (ngenxa yokuba wayesemncinane)

12:21

وَقَالَ ٱلَّذِي ٱشۡتَرَىٰهُ مِن مِّصۡرَ لِٱمۡرَأَتِهِۦٓ أَكۡرِمِي مَثۡوَىٰهُ عَسَىٰٓ أَن يَنفَعَنَآ أَوۡ نَتَّخِذَهُۥ وَلَدًاۚ وَكَذَٰلِكَ مَكَّنَّا لِيُوسُفَ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَلِنُعَلِّمَهُۥ مِن تَأۡوِيلِ ٱلۡأَحَادِيثِۚ وَٱللَّهُ غَالِبٌ عَلَىٰٓ أَمۡرِهِۦ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يَعۡلَمُونَ

Ke yona (indoda) yaseYiputa eyamthengayo, yathi emfazini wayo: “Yenza intlalo yakhe apha ibe yeyolonwabo, mhlawumbi angaba luncedo kuthi. Okanye singamamkela njengonyana wethu.” Sammisela ngolo hlobo ke uYûsuf ezweni, khon’ukuze Simfundise ukutolika iziganeko. Yaye uAllâh Unolawulo olupheleleyo phezu kwezinto zaKhe, kodwa uninzi lwabantu alwazi nto

12:22

وَلَمَّا بَلَغَ أَشُدَّهُۥٓ ءَاتَيۡنَٰهُ حُكۡمًا وَعِلۡمًاۚ وَكَذَٰلِكَ نَجۡزِي ٱلۡمُحۡسِنِينَ

Uthe (uYûsuf) esakuba efikelele kwixabiso lokuba yindoda, Sampha ubulumko nolwazi. Sibavuza kanjalo ke abenzi bobulungisa

12:23

وَرَٰوَدَتۡهُ ٱلَّتِي هُوَ فِي بَيۡتِهَا عَن نَّفۡسِهِۦ وَغَلَّقَتِ ٱلۡأَبۡوَٰبَ وَقَالَتۡ هَيۡتَ لَكَۚ قَالَ مَعَاذَ ٱللَّهِۖ إِنَّهُۥ رَبِّيٓ أَحۡسَنَ مَثۡوَايَۖ إِنَّهُۥ لَا يُفۡلِحُ ٱلظَّٰلِمُونَ

Ke kaloku (umfazi) lowo wayehlala emzini wakhe, wafuna ukumhenda, wavala iingcango, akugqiba wathi: “Khawuze wethu.” Wathi yena: “Ndicela ukhuseleko ngoAllâh! Inene indoda yakho yinkosi yam! Yenze ukuhlala kwam apha kwalulonwabo olukhulu (ke andingekhe ndiyiphoxe) kuba inene abenzi bobubi abasokuze baphumelele.”

12:24

وَلَقَدۡ هَمَّتۡ بِهِۦۖ وَهَمَّ بِهَا لَوۡلَآ أَن رَّءَا بُرۡهَٰنَ رَبِّهِۦۚ كَذَٰلِكَ لِنَصۡرِفَ عَنۡهُ ٱلسُّوٓءَ وَٱلۡفَحۡشَآءَۚ إِنَّهُۥ مِنۡ عِبَادِنَا ٱلۡمُخۡلَصِينَ

Ke kaloku (umfazi lowo) wayemnqwenela (uYûsuf) ngokwenene kanti naye (uYûsuf) ngewayetyekele ngakuloo mnqweno wakhe ukuba wayengazanga abone umqondiso ovela eNkosini yakhe. Oko kwaba njalo khon’ukuze Sibe nokususa ukungcola nokukrexeza kuye. Inene yena wayengomnye weziCaka zeThu ezinyuliweyo

12:25

وَٱسۡتَبَقَا ٱلۡبَابَ وَقَدَّتۡ قَمِيصَهُۥ مِن دُبُرٍ وَأَلۡفَيَا سَيِّدَهَا لَدَا ٱلۡبَابِۚ قَالَتۡ مَا جَزَآءُ مَنۡ أَرَادَ بِأَهۡلِكَ سُوٓءًا إِلَّآ أَن يُسۡجَنَ أَوۡ عَذَابٌ أَلِيمٌ

Bakhuphisana (ngesantya) ke ukuya emnyango, waza umfazi wakrazula ihempe kaYûsuf ngasemhlana. Bobabini bayifumana inkosi yomfazi (umyeni) emi emnyango: umfazi wathi: “Yintoni imbuyekezo yomntu owenza iinzame zokungcola emfazini wakho, ngaphandle kokuba afakwe entolongweni okanye athuthunjiswe kabuhlungu?”

12:26

قَالَ هِيَ رَٰوَدَتۡنِي عَن نَّفۡسِيۚ وَشَهِدَ شَاهِدٌ مِّنۡ أَهۡلِهَآ إِن كَانَ قَمِيصُهُۥ قُدَّ مِن قُبُلٍ فَصَدَقَتۡ وَهُوَ مِنَ ٱلۡكَٰذِبِينَ

Wathi yena (uYûsuf): “Nguye obendihenda;” nengqina lasemzini wakhe lanika ubungqina (lathi): “Ukuba ihempe yakhe ikrazuke ngaphambili, (oko kothetha ukuba) ibali lakhe liyinyani, yena (uYûsuf) uya kuba uyaxoka

12:27

وَإِن كَانَ قَمِيصُهُۥ قُدَّ مِن دُبُرٍ فَكَذَبَتۡ وَهُوَ مِنَ ٱلصَّٰدِقِينَ

Kodwa ukuba ihempe yakhe ikrazuke ngasemva, (umfazi lo) uya kuba uthethe ubuxoki ke yena (uYûsuf) abe uthethe inyani.”

12:28

فَلَمَّا رَءَا قَمِيصَهُۥ قُدَّ مِن دُبُرٍ قَالَ إِنَّهُۥ مِن كَيۡدِكُنَّۖ إِنَّ كَيۡدَكُنَّ عَظِيمٌ

Ithe ke indoda leyo yakhe isakuyibona ihempe kaYûsuf ikrazuke ngasemva, yathi: “Inene eli, liyelenqe lenu bafazi! Inene linamandla iyelenqe lenu

12:29

يُوسُفُ أَعۡرِضۡ عَنۡ هَٰذَاۚ وَٱسۡتَغۡفِرِي لِذَنۢبِكِۖ إِنَّكِ كُنتِ مِنَ ٱلۡخَاطِـِٔينَ

Hini na wena Yûsuf shenxa kule nto! (Wena mfazi ndini) cela itarhu ngesono sakho. Inene wena ungomnye wabangaboni.”

12:30

وَقَالَ نِسۡوَةٌ فِي ٱلۡمَدِينَةِ ٱمۡرَأَتُ ٱلۡعَزِيزِ تُرَٰوِدُ فَتَىٰهَا عَن نَّفۡسِهِۦۖ قَدۡ شَغَفَهَا حُبًّاۖ إِنَّا لَنَرَىٰهَا فِي ضَلَٰلٍ مُّبِينٍ

Ke kaloku abafazi besi sixeko bathi: “Umfazi ka-Al-’Aziz3 ebefuna ukuhenda indodana (esisicaka) sakhe, inene usithanda ngokuyingozi, inene thina simbona ephantsi kwempazamo ecacileyo.”

12:31

فَلَمَّا سَمِعَتۡ بِمَكۡرِهِنَّ أَرۡسَلَتۡ إِلَيۡهِنَّ وَأَعۡتَدَتۡ لَهُنَّ مُتَّكَـًٔا وَءَاتَتۡ كُلَّ وَٰحِدَةٍ مِّنۡهُنَّ سِكِّينًا وَقَالَتِ ٱخۡرُجۡ عَلَيۡهِنَّۖ فَلَمَّا رَأَيۡنَهُۥٓ أَكۡبَرۡنَهُۥ وَقَطَّعۡنَ أَيۡدِيَهُنَّ وَقُلۡنَ حَٰشَ لِلَّهِ مَا هَٰذَا بَشَرًا إِنۡ هَٰذَآ إِلَّا مَلَكٌ كَرِيمٌ

Umfazi lowo wathi akuziva izityholo ezo zabo, wathumela (ukuba abafazi abo besixeko) baye kubizwa wabalungiselela isidlo; wanika ngamnye kubo isitshetshe (sokunqunqa izinto zokuphekwa), waza wathi kuYûsuf: “Khawuvele phambi kwabo, (bakubone).” Ke kaloku bakumbona, babubabaza (ubuhle bakhe), ngenxa yomothuko bazisika ezandleni zabo. Bathi: “Hayi imfezeko ka-Allâh! Ayingomntu lo! Le asinto yimbi ngaphandle kokuba yingelosi ehloniphekileyo!”

12:32

قَالَتۡ فَذَٰلِكُنَّ ٱلَّذِي لُمۡتُنَّنِي فِيهِۖ وَلَقَدۡ رَٰوَدتُّهُۥ عَن نَّفۡسِهِۦ فَٱسۡتَعۡصَمَۖ وَلَئِن لَّمۡ يَفۡعَلۡ مَآ ءَامُرُهُۥ لَيُسۡجَنَنَّ وَلَيَكُونًا مِّنَ ٱلصَّٰغِرِينَ

Wathi yena: “Nguye lo ke, lo benindigxeka ngaye, nam ndiye ndafuna ukumhenda, kodwa wala. Ke ngoku ukuba ukhe wala ukuthobela umyalelo wam, inene yena uya kuphoswa entolongweni, abe ngomnye wabo bahlazekileyo.”

12:33

قَالَ رَبِّ ٱلسِّجۡنُ أَحَبُّ إِلَيَّ مِمَّا يَدۡعُونَنِيٓ إِلَيۡهِۖ وَإِلَّا تَصۡرِفۡ عَنِّي كَيۡدَهُنَّ أَصۡبُ إِلَيۡهِنَّ وَأَكُن مِّنَ ٱلۡجَٰهِلِينَ

Wathi yena (uYûsuf): “O Nkosi yam! Intolongo yiyona ithandekayokumkunaloontobandimemelakuyo. Ngaphandle kokuba Ususe iyelenqe labo kum, ndiya kuziva ndityekela ngakubo, ndize (ndibe ngomnye wabo benza isono bafanelwe kukugxekwa, ndibe ngomnye wabaziziyatha.”)

12:34

فَٱسۡتَجَابَ لَهُۥ رَبُّهُۥ فَصَرَفَ عَنۡهُ كَيۡدَهُنَّۚ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلۡعَلِيمُ

Ke kaloku iNkosi yakhe Yawuphendula umthandazo wakhe Yalisusa iyelenqe labo kuye. Inene Yona nguSokuva, uSobulumko

12:35

ثُمَّ بَدَا لَهُم مِّنۢ بَعۡدِ مَا رَأَوُاْ ٱلۡأٓيَٰتِ لَيَسۡجُنُنَّهُۥ حَتَّىٰ حِينٍ

Ke kaloku kwaye kwabonakala kubo, emva kokuba bebubonile ubungqina (bokuba msulwa kwakhe) bamfaka entolongweni ixesha elithile

12:36

وَدَخَلَ مَعَهُ ٱلسِّجۡنَ فَتَيَانِۖ قَالَ أَحَدُهُمَآ إِنِّيٓ أَرَىٰنِيٓ أَعۡصِرُ خَمۡرًاۖ وَقَالَ ٱلۡأٓخَرُ إِنِّيٓ أَرَىٰنِيٓ أَحۡمِلُ فَوۡقَ رَأۡسِي خُبۡزًا تَأۡكُلُ ٱلطَّيۡرُ مِنۡهُۖ نَبِّئۡنَا بِتَأۡوِيلِهِۦٓۖ إِنَّا نَرَىٰكَ مِنَ ٱلۡمُحۡسِنِينَ

Entolongweni apho kwangena amadodana amabini kunye naye, enye kuwo yathi: “ Inene mna ndizibone (ephupheni) ndixova iwayini.” Enye yathi: “Inene mna ephupheni ndizibone ndithwele izonka ngengobozi, iintaka zisidla kuzo apho. Khawusichazele intsingiselo yoku. Inene sikubona wena ungomnye wabenzi bokulungileyo.”

12:37

قَالَ لَا يَأۡتِيكُمَا طَعَامٌ تُرۡزَقَانِهِۦٓ إِلَّا نَبَّأۡتُكُمَا بِتَأۡوِيلِهِۦ قَبۡلَ أَن يَأۡتِيَكُمَاۚ ذَٰلِكُمَا مِمَّا عَلَّمَنِي رَبِّيٓۚ إِنِّي تَرَكۡتُ مِلَّةَ قَوۡمٍ لَّا يُؤۡمِنُونَ بِٱللَّهِ وَهُم بِٱلۡأٓخِرَةِ هُمۡ كَٰفِرُونَ

Wathi yena akukho kudla kuya kuza kuni, okuya kuba sisixhaso senu, koko ndiya kunixelela intsingiselo kungekafiki kona. Naku ke oko iNkosi yam Indifundise kona, inene mna ndishiye inkolo yabantu abangakholwayo kuAllâh bengakholwa nakuBomi oBuzayo

12:38

وَٱتَّبَعۡتُ مِلَّةَ ءَابَآءِيٓ إِبۡرَٰهِيمَ وَإِسۡحَٰقَ وَيَعۡقُوبَۚ مَا كَانَ لَنَآ أَن نُّشۡرِكَ بِٱللَّهِ مِن شَيۡءٍۚ ذَٰلِكَ مِن فَضۡلِ ٱللَّهِ عَلَيۡنَا وَعَلَى ٱلنَّاسِ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يَشۡكُرُونَ

Ndaza ndalandela inkolo yookhokho bam uIbrâhîm, uIs-hâ`k noYa’kûb, yaye asizanga siyamanise mahlulelane kuAllâh. Oku kuphuma kuBabalo luka-Allâh kuza kuthi naseluntwini, kodwa uninzi lwabantu alunambulelo

12:39

يَٰصَٰحِبَيِ ٱلسِّجۡنِ ءَأَرۡبَابٌ مُّتَفَرِّقُونَ خَيۡرٌ أَمِ ٱللَّهُ ٱلۡوَٰحِدُ ٱلۡقَهَّارُ

“Hini nina boogxa bam ababini basentolongweni! Ingaba oothixo abaninzi abahluka-hlukeneyo ngabona balungileyo okanye nguAllâh, Omnye, Ongoyiswayo kusini na

12:40

مَا تَعۡبُدُونَ مِن دُونِهِۦٓ إِلَّآ أَسۡمَآءً سَمَّيۡتُمُوهَآ أَنتُمۡ وَءَابَآؤُكُم مَّآ أَنزَلَ ٱللَّهُ بِهَا مِن سُلۡطَٰنٍۚ إِنِ ٱلۡحُكۡمُ إِلَّا لِلَّهِ أَمَرَ أَلَّا تَعۡبُدُوٓاْ إِلَّآ إِيَّاهُۚ ذَٰلِكَ ٱلدِّينُ ٱلۡقَيِّمُ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يَعۡلَمُونَ

Nina akukho nto niyinqulayo ekubeni ingengoAllâh koko ninqula nje kuphela amagama enawaqambayo nina nooyihlo benu (magama) lawo uAllâh Angathumelanga gunya ngawo. Umyalelo ayingokabani ngaphandle koAllâh. Yena Uyalele ukuba ninganquli bani ngaphandle kwaKhe, yaye oko yinkolo elungileyo nethe tye, kodwa uninzi lwabantu alwazi

12:41

يَٰصَٰحِبَيِ ٱلسِّجۡنِ أَمَّآ أَحَدُكُمَا فَيَسۡقِي رَبَّهُۥ خَمۡرًاۖ وَأَمَّا ٱلۡأٓخَرُ فَيُصۡلَبُ فَتَأۡكُلُ ٱلطَّيۡرُ مِن رَّأۡسِهِۦۚ قُضِيَ ٱلۡأَمۡرُ ٱلَّذِي فِيهِ تَسۡتَفۡتِيَانِ

Hini na maqabane amabini asentolongweni! Omnye kuni uya kuthululela inkosi yakhe iwayini ukuba isele ke yena omnye, uya kubethelelwa emnqamlezweni zize iintaka zidle phezu kwentloko yakhe. Ugwetywa kanjalo ke umcimbi njengoko nobabini benicele inkcazelo.”

12:42

وَقَالَ لِلَّذِي ظَنَّ أَنَّهُۥ نَاجٍ مِّنۡهُمَا ٱذۡكُرۡنِي عِندَ رَبِّكَ فَأَنسَىٰهُ ٱلشَّيۡطَٰنُ ذِكۡرَ رَبِّهِۦ فَلَبِثَ فِي ٱلسِّجۡنِ بِضۡعَ سِنِينَ

Wathi komnye lo ebemxelele ukuba uza kusinda: “Undikhumbule enkosini yakho.” Kodwa uShaytân wamenza walibala ukumkhankanya enkosini yakhe. Wahlala ke uYûsuf entolongweni apho iminyaka embalwa

12:43

وَقَالَ ٱلۡمَلِكُ إِنِّيٓ أَرَىٰ سَبۡعَ بَقَرَٰتٍ سِمَانٍ يَأۡكُلُهُنَّ سَبۡعٌ عِجَافٌ وَسَبۡعَ سُنۢبُلَٰتٍ خُضۡرٍ وَأُخَرَ يَابِسَٰتٍۖ يَٰٓأَيُّهَا ٱلۡمَلَأُ أَفۡتُونِي فِي رُءۡيَٰيَ إِن كُنتُمۡ لِلرُّءۡيَا تَعۡبُرُونَ

Ke kaloku ikumkani (yaseYiputa) yathi: “Inene mna ndibone (ephupheni) iimazi zeenkomo ezisixhenxe, ezityebileyo, eziye zadliwa zezinye ezisixhenxe, ezinqiniliyo, nezikhwebu zombona ezisixhenxe, eziluhlaza nezinye ezisixhenxe, ezomileyo. Hini na ke nina bahloniphekileyo! Khanitolikeni iphupha lam ukuba niyakwazi ukutolika amaphupha

12:44

قَالُوٓاْ أَضۡغَٰثُ أَحۡلَٰمٍۖ وَمَا نَحۡنُ بِتَأۡوِيلِ ٱلۡأَحۡلَٰمِ بِعَٰلِمِينَ

“Bathi bona: “Yingxubevange nje yamaphupha obuxoki kananjalo thina asinabuchule bokutolika amaphupha.”

12:45

وَقَالَ ٱلَّذِي نَجَا مِنۡهُمَا وَٱدَّكَرَ بَعۡدَ أُمَّةٍ أَنَا۠ أُنَبِّئُكُم بِتَأۡوِيلِهِۦ فَأَرۡسِلُونِ

Ke kaloku laa ndoda yayikhululwe (entolongweni) ekugqibeleni yada yakhumbula yathi: “Mna ndiya kukuxelela intsingiselo (yephupha lakho), ke ndithume ndiye.”

12:46

يُوسُفُ أَيُّهَا ٱلصِّدِّيقُ أَفۡتِنَا فِي سَبۡعِ بَقَرَٰتٍ سِمَانٍ يَأۡكُلُهُنَّ سَبۡعٌ عِجَافٌ وَسَبۡعِ سُنۢبُلَٰتٍ خُضۡرٍ وَأُخَرَ يَابِسَٰتٍ لَّعَلِّيٓ أَرۡجِعُ إِلَى ٱلنَّاسِ لَعَلَّهُمۡ يَعۡلَمُونَ

(Waya kuYûsuf wathi): “Hini na Yûsuf ndoda yenyaniso! Khawusichazele (intsingiselo yephupha) leemazi zenkomo ezisixhenxe, ezityebileyo eziye zadliwa zezinye ezisixhenxe, ezinqinileyo, nezikhwebu zombona ezisixhenxe eziluhlaza, nezinye ezisixhenxe ezomileyo, kho’ukuze ndibuyele ebantwini babe nokwazi.”

12:47

قَالَ تَزۡرَعُونَ سَبۡعَ سِنِينَ دَأَبًا فَمَا حَصَدتُّمۡ فَذَرُوهُ فِي سُنۢبُلِهِۦٓ إِلَّا قَلِيلًا مِّمَّا تَأۡكُلُونَ

(UYûsuf) wathi: “Iminyaka esixhenxe ngokulandelelana kwayo niya kulima ngokwesiqhelo, kanti (nesivuno) eniya kusivuna niya kusigcina siziziswenye ngaphandle kwentwana encinane eniza kudla yona.”

12:48

ثُمَّ يَأۡتِي مِنۢ بَعۡدِ ذَٰلِكَ سَبۡعٌ شِدَادٌ يَأۡكُلۡنَ مَا قَدَّمۡتُمۡ لَهُنَّ إِلَّا قَلِيلًا مِّمَّا تُحۡصِنُونَ

Kuze kulandele emva koko iminyaka esixhenxe yendlala eya kudla oko nikugcinele yona kushiyeke intwana encinane yoko nanizigcinele kona

12:49

ثُمَّ يَأۡتِي مِنۢ بَعۡدِ ذَٰلِكَ عَامٌ فِيهِ يُغَاثُ ٱلنَّاسُ وَفِيهِ يَعۡصِرُونَ

Emva koko kuza kufika unyaka apho abantu baza kufumana imvula eninzi abaza kuthi ngayo baxove (iwayini ne-oli)

12:50

وَقَالَ ٱلۡمَلِكُ ٱئۡتُونِي بِهِۦۖ فَلَمَّا جَآءَهُ ٱلرَّسُولُ قَالَ ٱرۡجِعۡ إِلَىٰ رَبِّكَ فَسۡـَٔلۡهُ مَا بَالُ ٱلنِّسۡوَةِ ٱلَّٰتِي قَطَّعۡنَ أَيۡدِيَهُنَّۚ إِنَّ رَبِّي بِكَيۡدِهِنَّ عَلِيمٌ

Ikumkani yathi: “Mziseni kum.” Kodwa sathi isithunywa sisakufika kuye uYûsuf wathi: “Phindela enkosini yakho uyibuze okokuba, kwenzeka kanjani na ngabafazi abazisika izandla zabo? Inene iNkosi yam (uAllâh) Ilazi kakuhle iyelenqe labo.”

12:51

قَالَ مَا خَطۡبُكُنَّ إِذۡ رَٰوَدتُّنَّ يُوسُفَ عَن نَّفۡسِهِۦۚ قُلۡنَ حَٰشَ لِلَّهِ مَا عَلِمۡنَا عَلَيۡهِ مِن سُوٓءٍۚ قَالَتِ ٱمۡرَأَتُ ٱلۡعَزِيزِ ٱلۡـَٰٔنَ حَصۡحَصَ ٱلۡحَقُّ أَنَا۠ رَٰوَدتُّهُۥ عَن نَّفۡسِهِۦ وَإِنَّهُۥ لَمِنَ ٱلصَّٰدِقِينَ

(Ke kaloku ikumkani) yathi (kubafazi): “Nanibangwa yintoni na ukuba nifune ukuhenda uYûsuf?” Abafazi bathi: “Thixo lo! Akukho kungcola sibaziyo thina ngokuchasene naye!” Umfazi ka-Al-’Azîz wathi: “Ngoku inyaniso ivelile, yayindim owayefuna ukumhenda, ke yena ngokwenene ungowabanyanisekileyo!”

12:52

ذَٰلِكَ لِيَعۡلَمَ أَنِّي لَمۡ أَخُنۡهُ بِٱلۡغَيۡبِ وَأَنَّ ٱللَّهَ لَا يَهۡدِي كَيۡدَ ٱلۡخَآئِنِينَ

UYûsuf wathi: “Bendibuza (la mbuzo) ukwenzela ukuba uAl- ’Aziz azi okokuba andizanga ndimngcatshe e s a k u b a engekho.”Kananjaloinene!UAllâhAkabakhokeliabangcatshi abenza amayelenqe

12:53

وَمَآ أُبَرِّئُ نَفۡسِيٓۚ إِنَّ ٱلنَّفۡسَ لَأَمَّارَةُۢ بِٱلسُّوٓءِ إِلَّا مَا رَحِمَ رَبِّيٓۚ إِنَّ رَبِّي غَفُورٌ رَّحِيمٌ

Kanti nam (andizami) kuzikhulula (ekugxekweni). Inene, umntu utyekela ngasebubini ngaphandle kwabo iNkosi yam Ibenzela iNceba yaYo. Inene iNkosi yam nguMxoleli, uSozinceba.”

12:54

وَقَالَ ٱلۡمَلِكُ ٱئۡتُونِي بِهِۦٓ أَسۡتَخۡلِصۡهُ لِنَفۡسِيۖ فَلَمَّا كَلَّمَهُۥ قَالَ إِنَّكَ ٱلۡيَوۡمَ لَدَيۡنَا مَكِينٌ أَمِينٌ

Ikumkani yathi: “Yizani naye kum khon’ukuze ndimsondeze kum.” Ekuthetheni kwakhe naye wathi: “Inene namhlanje, wena ukunye nathi, ibakala lakho liphakanyisiwe, uthembakele ngokupheleleyo.”

12:55

قَالَ ٱجۡعَلۡنِي عَلَىٰ خَزَآئِنِ ٱلۡأَرۡضِۖ إِنِّي حَفِيظٌ عَلِيمٌ

“(UYûsuf) wathi: “Ndibeke ukuba ndilawule izindlu ezingoovimba belizwe; mna ndiya kubalondoloza inene ngolwazi.”

12:56

وَكَذَٰلِكَ مَكَّنَّا لِيُوسُفَ فِي ٱلۡأَرۡضِ يَتَبَوَّأُ مِنۡهَا حَيۡثُ يَشَآءُۚ نُصِيبُ بِرَحۡمَتِنَا مَن نَّشَآءُۖ وَلَا نُضِيعُ أَجۡرَ ٱلۡمُحۡسِنِينَ

Samnika ngolo hlobo ulawulo ke uYûsuf ezweni, (Samenza) ukuba athabathe ubunini5 apho kulo, nanini na, naphi na apho athande khona. Thina Simenzela iNceba yeThu nabani na lowo Sithande ukumenzela, Yaye aSiwenzi ulahleke umvuzo wabenzi bokulungileyo

12:57

وَلَأَجۡرُ ٱلۡأٓخِرَةِ خَيۡرٌ لِّلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَكَانُواْ يَتَّقُونَ

Inene umvuzo woBomi oBuzayo nguwona ungcono kwabo bakholwayo boyika (uAllâh bathi gqolo ukwenza amaxanduva wabo kuYe)

12:58

وَجَآءَ إِخۡوَةُ يُوسُفَ فَدَخَلُواْ عَلَيۡهِ فَعَرَفَهُمۡ وَهُمۡ لَهُۥ مُنكِرُونَ

Ke kaloku abantakwabo uYûsuf beza, bangena kuye, wabazi yena, kodwa abamazi bona

12:59

وَلَمَّا جَهَّزَهُم بِجَهَازِهِمۡ قَالَ ٱئۡتُونِي بِأَخٍ لَّكُم مِّنۡ أَبِيكُمۡۚ أَلَا تَرَوۡنَ أَنِّيٓ أُوفِي ٱلۡكَيۡلَ وَأَنَا۠ خَيۡرُ ٱلۡمُنزِلِينَ

Akugqiba ukubanika ababeze kukufuna wathi: “Ndiziseleni umntakwenu ophuma kutata wenu (lo mntakwabo ke yayinguBhenjamin), anibonanga na ukuba ndininike umlinganiselo ozeleyo, nokuba mna ndingumbuki weendwendwe olungileyo

12:60

فَإِن لَّمۡ تَأۡتُونِي بِهِۦ فَلَا كَيۡلَ لَكُمۡ عِندِي وَلَا تَقۡرَبُونِ

“Kodwa ke ukuba nithe aneza naye kum, akukho mlinganiselo (wambona) niya kuwufumana nina kum, ningayi kusondela nokusondela kum.”

12:61

قَالُواْ سَنُرَٰوِدُ عَنۡهُ أَبَاهُ وَإِنَّا لَفَٰعِلُونَ

Bathi bona: Siya kuzama ukufumana imvume kutata wakhe yaye inene siya kukwenza oko thina

12:62

وَقَالَ لِفِتۡيَٰنِهِ ٱجۡعَلُواْ بِضَٰعَتَهُمۡ فِي رِحَالِهِمۡ لَعَلَّهُمۡ يَعۡرِفُونَهَآ إِذَا ٱنقَلَبُوٓاْ إِلَىٰٓ أَهۡلِهِمۡ لَعَلَّهُمۡ يَرۡجِعُونَ

(UYûsuf) wayalela izicaka zakhe ukuba mazithabathe imali leyo babeze kuthenga ngayo umbona ziyibuyisele kwasezingxoweni zabo, khon’ukuze bayazi xa befika kwabakubo, ukuze baphinde beze kwakhona

12:63

فَلَمَّا رَجَعُوٓاْ إِلَىٰٓ أَبِيهِمۡ قَالُواْ يَٰٓأَبَانَا مُنِعَ مِنَّا ٱلۡكَيۡلُ فَأَرۡسِلۡ مَعَنَآ أَخَانَا نَكۡتَلۡ وَإِنَّا لَهُۥ لَحَٰفِظُونَ

Bakufika kutata wabo, bathi (kuye): “Hini na tata! Akukho mlinganiselo wambona siya kuphinda siwufumane ngoku (ngaphandle kokuba size nomntakwethu). Ke ngoko sithumele kunye nomntakwethu, size sifumane umlinganiselo wethu, yaye thina inene siya kumlondoloza (umntakwethu).”

12:64

قَالَ هَلۡ ءَامَنُكُمۡ عَلَيۡهِ إِلَّا كَمَآ أَمِنتُكُمۡ عَلَىٰٓ أَخِيهِ مِن قَبۡلُ فَٱللَّهُ خَيۡرٌ حَٰفِظًاۖ وَهُوَ أَرۡحَمُ ٱلرَّٰحِمِينَ

Wathi yena: “Ndingamnikela kuni ngaphandle kwangokuyaa ndanithembayo ngomntakwabo (uYûsuf) ngaphambili? Kodwa uAllâh nguYena Mlondolozi Ulungileyo, yaye nguSozinceba kwabo banenceba.”

12:65

وَلَمَّا فَتَحُواْ مَتَٰعَهُمۡ وَجَدُواْ بِضَٰعَتَهُمۡ رُدَّتۡ إِلَيۡهِمۡۖ قَالُواْ يَٰٓأَبَانَا مَا نَبۡغِيۖ هَٰذِهِۦ بِضَٰعَتُنَا رُدَّتۡ إِلَيۡنَاۖ وَنَمِيرُ أَهۡلَنَا وَنَحۡفَظُ أَخَانَا وَنَزۡدَادُ كَيۡلَ بَعِيرٍۖ ذَٰلِكَ كَيۡلٌ يَسِيرٌ

Bathi bakuvula iingxowa zabo, bayifumana imali yabo ibuyiselwe kwakubo. Bathi: “Tata! Ingaba yintoni enye esisayifunayo? Nantsi imali yethu ibuyiselwe kwakuthi, ke ngoko siya kufumanela ikhaya lethu ukutya, kananjalo siya kumlondoloza umntakwethu, size songezelele umthwalo wenkamela enye. Lo mlinganiselo kuza kuba lula (ukuba ikumkani isinike).”

12:66

قَالَ لَنۡ أُرۡسِلَهُۥ مَعَكُمۡ حَتَّىٰ تُؤۡتُونِ مَوۡثِقًا مِّنَ ٱللَّهِ لَتَأۡتُنَّنِي بِهِۦٓ إِلَّآ أَن يُحَاطَ بِكُمۡۖ فَلَمَّآ ءَاتَوۡهُ مَوۡثِقَهُمۡ قَالَ ٱللَّهُ عَلَىٰ مَا نَقُولُ وَكِيلٌ

(UYa’kûb) wathi: “Andiyi kumthumela nani de nina nifunge isifungo esisibophelelo kum ngeGama lika-Allâh, nithi niya kubuya naye ngaphandle kokuba nina niye narhangqelwa (ziintshaba).”Bathikebesakuthabathaisifungoesisibophelelo, wathi yena: “UAllâh UliNgqina koko sikuthethileyo.”

12:67

وَقَالَ يَٰبَنِيَّ لَا تَدۡخُلُواْ مِنۢ بَابٍ وَٰحِدٍ وَٱدۡخُلُواْ مِنۡ أَبۡوَٰبٍ مُّتَفَرِّقَةٍۖ وَمَآ أُغۡنِي عَنكُم مِّنَ ٱللَّهِ مِن شَيۡءٍۖ إِنِ ٱلۡحُكۡمُ إِلَّا لِلَّهِۖ عَلَيۡهِ تَوَكَّلۡتُۖ وَعَلَيۡهِ فَلۡيَتَوَكَّلِ ٱلۡمُتَوَكِّلُونَ

Wathi kananjalo: “Hini na boonyana bam! Nize ningangeni ngesangoelinye, kokomazeningenengamasangoahlukeneyo, yaye andingekhe ndinincede nganto ngokuchasene noAllâh konke-konke. Inene! Isigqibo sixhomekeke kuAllâh kuphela, Mna ndibeka ithemba lam kuYe, yaye bonke abo bakholwayo mababeke ithemba labo kuYe.”

12:68

وَلَمَّا دَخَلُواْ مِنۡ حَيۡثُ أَمَرَهُمۡ أَبُوهُم مَّا كَانَ يُغۡنِي عَنۡهُم مِّنَ ٱللَّهِ مِن شَيۡءٍ إِلَّا حَاجَةً فِي نَفۡسِ يَعۡقُوبَ قَضَىٰهَاۚ وَإِنَّهُۥ لَذُو عِلۡمٍ لِّمَا عَلَّمۡنَٰهُ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يَعۡلَمُونَ

Ekungeneni kwabo ngokwecebiso likatata wabo akuzanga kubancede nakancinane oko ngokuchasene noAllâh oko kwakuyimfuno nje yentliziyo kaYa`kûb nawaye wayikhupha (kuye) kananjalo yena wayephiwe ulwazi ngenxa yokuba Samfundisa Thina kodwa uninzi lwabantu alwazi nto

12:69

وَلَمَّا دَخَلُواْ عَلَىٰ يُوسُفَ ءَاوَىٰٓ إِلَيۡهِ أَخَاهُۖ قَالَ إِنِّيٓ أَنَا۠ أَخُوكَ فَلَا تَبۡتَئِسۡ بِمَا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ

Bakufika phambi koYûsuf, wawola umntakwabo (uBhenjamin) wathi: “Inene mna ndingumntakwenu ke ungakhathazeki koko bakwenzayo.”

12:70

فَلَمَّا جَهَّزَهُم بِجَهَازِهِمۡ جَعَلَ ٱلسِّقَايَةَ فِي رَحۡلِ أَخِيهِ ثُمَّ أَذَّنَ مُؤَذِّنٌ أَيَّتُهَا ٱلۡعِيرُ إِنَّكُمۡ لَسَٰرِقُونَ

Akugqiba ukubanika oko babeze kukufuna, wafaka isitya (segolide) engxoweni yomntakwabo. Umkhwazi wamemeza: “Nina basenqwelweni ningamasela!”

12:71

قَالُواْ وَأَقۡبَلُواْ عَلَيۡهِم مَّاذَا تَفۡقِدُونَ

Baguquka bona bajonga ngakubo (abo babekhwaza), bathi: “Yintoni na enilahlekeleyo?”

12:72

قَالُواْ نَفۡقِدُ صُوَاعَ ٱلۡمَلِكِ وَلِمَن جَآءَ بِهِۦ حِمۡلُ بَعِيرٍ وَأَنَا۠ بِهِۦ زَعِيمٌ

Bathi bona: “Silahlekelwe sisitya esigolide sikakumkani, ke lowo uthe wasiveza (uya kufumana) umthwalo wenkamela yaye ndiya kunyanzeleka (ndimnikile).”

12:73

قَالُواْ تَٱللَّهِ لَقَدۡ عَلِمۡتُم مَّا جِئۡنَا لِنُفۡسِدَ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَمَا كُنَّا سَٰرِقِينَ

Bathi bona? “Sifunga ngoAllâh! Inene niyazi nina okokuba asizanga kwenza butshinga kweli lizwe, yaye thina asingomasela.”

12:74

قَالُواْ فَمَا جَزَٰٓؤُهُۥٓ إِن كُنتُمۡ كَٰذِبِينَ

Bathi bona: “Iya kuba yintoni ke isohlwayo sabo baya kufumaniseka bengamaxoki?”

12:75

قَالُواْ جَزَٰٓؤُهُۥ مَن وُجِدَ فِي رَحۡلِهِۦ فَهُوَ جَزَٰٓؤُهُۥۚ كَذَٰلِكَ نَجۡزِي ٱلظَّٰلِمِينَ

Bathi bona (abantakwaboYûsuf): “Isohlwayo salowo, siya kubhaqwa engxoweni yakhe kuya kufuneka ukuba abanjwe ohlwayelwe (ityala elo). Sibohlwaya kanjalo thina abenzi bobubi.”

12:76

فَبَدَأَ بِأَوۡعِيَتِهِمۡ قَبۡلَ وِعَآءِ أَخِيهِ ثُمَّ ٱسۡتَخۡرَجَهَا مِن وِعَآءِ أَخِيهِۚ كَذَٰلِكَ كِدۡنَا لِيُوسُفَۖ مَا كَانَ لِيَأۡخُذَ أَخَاهُ فِي دِينِ ٱلۡمَلِكِ إِلَّآ أَن يَشَآءَ ٱللَّهُۚ نَرۡفَعُ دَرَجَٰتٍ مَّن نَّشَآءُۗ وَفَوۡقَ كُلِّ ذِي عِلۡمٍ عَلِيمٌ

Ke kaloku uYûsuf waqalisa (ukusikhangela) ezingxoweni zabo phambi kokuba aye kweyomntakwabo. Wasifumana kweyomntakwabo. Samcwangcisela kanjalo ke uYûsuf. Wayengekhe akwazi ukuthabatha umntakwabo ngokomthetho wekumkani (amenze ikhoboka) kungengaNtando ka-Allâh. Thina Sinyusela lowo Sithande ukumnyusela kwimigangatho ephezulu, kodwa ke phezu kwabo bonke abo banolwazi (nguAllâh) uSolwazi

12:77

قَالُوٓاْ إِن يَسۡرِقۡ فَقَدۡ سَرَقَ أَخٌ لَّهُۥ مِن قَبۡلُۚ فَأَسَرَّهَا يُوسُفُ فِي نَفۡسِهِۦ وَلَمۡ يُبۡدِهَا لَهُمۡۚ قَالَ أَنتُمۡ شَرٌّ مَّكَانًاۖ وَٱللَّهُ أَعۡلَمُ بِمَا تَصِفُونَ

Bathi (abantakwaboYûsuf): “Ukuba uyeba, kwakukho omnye umntwakwabo owebayo ngaphambili (kunaye).” Kodwa izinto ezinjengezo uYûsuf wazigcina kuye entliziyweni, engavezi zimfihlelo kubo. Wathi entliziyweni yakhe: “Nina nikwimeko emaxongo ngakumbi, yaye uAllâh nguYe Onolwazi ngoko nikuchazayo!”

12:78

قَالُواْ يَٰٓأَيُّهَا ٱلۡعَزِيزُ إِنَّ لَهُۥٓ أَبًا شَيۡخًا كَبِيرًا فَخُذۡ أَحَدَنَا مَكَانَهُۥٓۖ إِنَّا نَرَىٰكَ مِنَ ٱلۡمُحۡسِنِينَ

Bathi bona: “Hini na mlawuli welizwe! Inene yena unotata wakhe osele emdala (oza kuba buhlungu ngenxa yakhe); ke kaloku thabatha omnye wethu endaweni yakhe. Inene thina sicinga ukuba wena ungomnye wabenzi bokulungileyo.”

12:79

قَالَ مَعَاذَ ٱللَّهِ أَن نَّأۡخُذَ إِلَّا مَن وَجَدۡنَا مَتَٰعَنَا عِندَهُۥٓ إِنَّآ إِذًا لَّظَٰلِمُونَ

Wathi yena: “UAllâh Akavumi, ukuba sithabathe nawuphi na koko mayibe ngulowo sisibhaqe kuye (isitya) sethu. Inene ukuba singenza loo nto siya kuba singabenzi bobubi.”

12:80

فَلَمَّا ٱسۡتَيۡـَٔسُواْ مِنۡهُ خَلَصُواْ نَجِيًّاۖ قَالَ كَبِيرُهُمۡ أَلَمۡ تَعۡلَمُوٓاْ أَنَّ أَبَاكُمۡ قَدۡ أَخَذَ عَلَيۡكُم مَّوۡثِقًا مِّنَ ٱللَّهِ وَمِن قَبۡلُ مَا فَرَّطتُمۡ فِي يُوسُفَۖ فَلَنۡ أَبۡرَحَ ٱلۡأَرۡضَ حَتَّىٰ يَأۡذَنَ لِيٓ أَبِيٓ أَوۡ يَحۡكُمَ ٱللَّهُ لِيۖ وَهُوَ خَيۡرُ ٱلۡحَٰكِمِينَ

Ekumncameni kwabo, babamba intlanganiso bucala omdala kubo wathi: “Anazi na okokuba utata wenu uthabathe isifungo kuni eGameni lika-Allâh, yaye ngaphambili kunoku nasilela ukwenza uxanduva lwenu ngoYûsuf? Ngoko ke mna andiyi kulishiya eli lizwe ade utata wam andivumele, okanye uAllâh Enze isigqibo ngemeko yam (ngokuphathelene noBhenjamini) yaye Yena (uAllâh) nguYena Mgwebi Ulungileyo kubagwebi

12:81

ٱرۡجِعُوٓاْ إِلَىٰٓ أَبِيكُمۡ فَقُولُواْ يَٰٓأَبَانَآ إِنَّ ٱبۡنَكَ سَرَقَ وَمَا شَهِدۡنَآ إِلَّا بِمَا عَلِمۡنَا وَمَا كُنَّا لِلۡغَيۡبِ حَٰفِظِينَ

Buyelani ke kutata wenu nithi (kuye): “O tata wethu! Inene, unyana wakho (uBhenjamini) uye weba, ke thina akukho nto siyingqinayo ngaphandle koko sikwaziyo, yaye besingekhe sikwazi okungabonwayo (ngamehlo enyama).”

12:82

وَسۡـَٔلِ ٱلۡقَرۡيَةَ ٱلَّتِي كُنَّا فِيهَا وَٱلۡعِيرَ ٱلَّتِيٓ أَقۡبَلۡنَا فِيهَاۖ وَإِنَّا لَصَٰدِقُونَ

“Ungafane ubuze naphaya kubantu besixeko ebesikuso, nenqwelo ebesibuya ngayo; inene thina sithetha inyaniso.”

12:83

قَالَ بَلۡ سَوَّلَتۡ لَكُمۡ أَنفُسُكُمۡ أَمۡرًاۖ فَصَبۡرٌ جَمِيلٌۖ عَسَى ٱللَّهُ أَن يَأۡتِيَنِي بِهِمۡ جَمِيعًاۚ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلۡعَلِيمُ ٱلۡحَكِيمُ

Wathi yena (uYa’kûb): “Nakanye, nina ngokwenu ikho into enizimfamekisa ngayo. Ke kaloku umonde nguwona ulungileyo (kum) mhlawumbi uAllâh Uza kubabuyisela kum bonke. Inene Yena! Nguye kuphela OnguSolwazi, uSobulumko.”

12:84

وَتَوَلَّىٰ عَنۡهُمۡ وَقَالَ يَٰٓأَسَفَىٰ عَلَىٰ يُوسُفَ وَٱبۡيَضَّتۡ عَيۡنَاهُ مِنَ ٱلۡحُزۡنِ فَهُوَ كَظِيمٌ

Akugqiba wabafulathela, wathi: “Inene, umphefumlo wam ubuhlungu ngoYûsuf!” Ke kaloku waye waphanyaka amehlo akabona ngenxa yobuhlungu bentliziyo yakhe ceyayicinezelekile

12:85

قَالُواْ تَٱللَّهِ تَفۡتَؤُاْ تَذۡكُرُ يُوسُفَ حَتَّىٰ تَكُونَ حَرَضًا أَوۡ تَكُونَ مِنَ ٱلۡهَٰلِكِينَ

Bathi bona: “Sifunga ngoAllâh! Awusokuze uyeke ukucinga ngoYûsuf de ube buthathaka ngenxa yobudala okanye ude ube ngowabafileyo.”

12:86

قَالَ إِنَّمَآ أَشۡكُواْ بَثِّي وَحُزۡنِيٓ إِلَى ٱللَّهِ وَأَعۡلَمُ مِنَ ٱللَّهِ مَا لَا تَعۡلَمُونَ

Wathi yena: “Mna ndikhalazela ukuba buhlungu kwentliziyo yam kuAllâh Yedwa, yaye mna ndazi endikwaziyo kuAllâh eningakwaziyo nina.”

12:87

يَٰبَنِيَّ ٱذۡهَبُواْ فَتَحَسَّسُواْ مِن يُوسُفَ وَأَخِيهِ وَلَا تَاْيۡـَٔسُواْ مِن رَّوۡحِ ٱللَّهِۖ إِنَّهُۥ لَا يَاْيۡـَٔسُ مِن رَّوۡحِ ٱللَّهِ إِلَّا ٱلۡقَوۡمُ ٱلۡكَٰفِرُونَ

“Hini na bonyana bam! “Hambani niye kubuzisa ngoYûsuf nomntakwabo, ningaze nililahle ithemba ngeeNceba zika- Allâh. Inene akukho mntu ulahla ithemba ngeeNceba zika- Allâh ngaphandle kwabo bangakholwayo.”

12:88

فَلَمَّا دَخَلُواْ عَلَيۡهِ قَالُواْ يَٰٓأَيُّهَا ٱلۡعَزِيزُ مَسَّنَا وَأَهۡلَنَا ٱلضُّرُّ وَجِئۡنَا بِبِضَٰعَةٍ مُّزۡجَىٰةٍ فَأَوۡفِ لَنَا ٱلۡكَيۡلَ وَتَصَدَّقۡ عَلَيۡنَآۖ إِنَّ ٱللَّهَ يَجۡزِي ٱلۡمُتَصَدِّقِينَ

Ke kaloku bathi bakufika kuYûsuf, bathi: “Hini na mlawuli welizwe! Ixesha lobunzima lisithwaxile thina nekhaya lethu, ke kaloku, siphethe imadlana engephi, ke sinike umlinganiselo ozeleyo, usenzele isisa. Inene uAllâh Uyabavuza abo banesisa.”

12:89

قَالَ هَلۡ عَلِمۡتُم مَّا فَعَلۡتُم بِيُوسُفَ وَأَخِيهِ إِذۡ أَنتُمۡ جَٰهِلُونَ

Wathi yena: “Niyayazi into enayenza kuYûsuf nomntakwabo ngethuba naningekazi nto?”

12:90

قَالُوٓاْ أَءِنَّكَ لَأَنتَ يُوسُفُۖ قَالَ أَنَا۠ يُوسُفُ وَهَٰذَآ أَخِيۖ قَدۡ مَنَّ ٱللَّهُ عَلَيۡنَآۖ إِنَّهُۥ مَن يَتَّقِ وَيَصۡبِرۡ فَإِنَّ ٱللَّهَ لَا يُضِيعُ أَجۡرَ ٱلۡمُحۡسِنِينَ

Bathi bona: “Ingaba ngenene wena unguYûsuf? Wathi yena: Mna ndinguye uYûsuf, lo ngumntakwethu (uBhenjamin), uAllâh ngenene Ube noBabalo kuthi, inene lowo uMoyika ngenene uAllâh abe nentobeko kuYe, abe nomonde, inene, uAllâh Akawenzi ulahleke umvuzo wabenzi bokulungileyo.”

12:91

قَالُواْ تَٱللَّهِ لَقَدۡ ءَاثَرَكَ ٱللَّهُ عَلَيۡنَا وَإِن كُنَّا لَخَٰطِـِٔينَ

Bathi Bona: Sifunga ngoAllâh, inene uAllâh Ukhethe wena phezu kwethu, yaye ngokwenyani thina besingaboni.”

12:92

قَالَ لَا تَثۡرِيبَ عَلَيۡكُمُ ٱلۡيَوۡمَۖ يَغۡفِرُ ٱللَّهُ لَكُمۡۖ وَهُوَ أَرۡحَمُ ٱلرَّٰحِمِينَ

Wathi yena: “Makungabikho ukuzisola namhlanje, uAllâh Unixolele, yaye Yena nguSozinceba wabo babonakalisa inceba!”

12:93

ٱذۡهَبُواْ بِقَمِيصِي هَٰذَا فَأَلۡقُوهُ عَلَىٰ وَجۡهِ أَبِي يَأۡتِ بَصِيرًا وَأۡتُونِي بِأَهۡلِكُمۡ أَجۡمَعِينَ

“Hambani nale hempe yam, niyibeke ebusweni bukatata wam, uza kutsho abone ngokucacileyo, nize nize nosapho lwenu lonke.”

12:94

وَلَمَّا فَصَلَتِ ٱلۡعِيرُ قَالَ أَبُوهُمۡ إِنِّي لَأَجِدُ رِيحَ يُوسُفَۖ لَوۡلَآ أَن تُفَنِّدُونِ

Ukuhamba kwenqwelo, utata wabo wathi: “Inene ndiyaliva ivumba likaYûsuf enokuba nindicingela ukuba ndaluphele na.”

12:95

قَالُواْ تَٱللَّهِ إِنَّكَ لَفِي ضَلَٰلِكَ ٱلۡقَدِيمِ

Bathi bona: “Sifunga ngoAllâh! Inene wena usekwimpazamo yakho endala.”

12:96

فَلَمَّآ أَن جَآءَ ٱلۡبَشِيرُ أَلۡقَىٰهُ عَلَىٰ وَجۡهِهِۦ فَٱرۡتَدَّ بَصِيرًاۖ قَالَ أَلَمۡ أَقُل لَّكُمۡ إِنِّيٓ أَعۡلَمُ مِنَ ٱللَّهِ مَا لَا تَعۡلَمُونَ

Ke kaloku ukufika komphathi weendaba ezivuyisayo wajula (ihempe) phezu kobuso bakhe, wabona ngokucacileyo. Wathi: “Anditshongo na kuni ukuba ndazi endikwaziyo kuAllâh eningakwaziyo nina.”

12:97

قَالُواْ يَٰٓأَبَانَا ٱسۡتَغۡفِرۡ لَنَا ذُنُوبَنَآ إِنَّا كُنَّا خَٰطِـِٔينَ

Bathi bona: “O tata wethu! Sicelele itarhu (kuAllâh) ngezono zethu inene thina besingaboni.”

12:98

قَالَ سَوۡفَ أَسۡتَغۡفِرُ لَكُمۡ رَبِّيٓۖ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلۡغَفُورُ ٱلرَّحِيمُ

Wathi yena: “Ndiya kunicelela itarhu eNkosini yam, inene Yona Yodwa nguMxoleli, uSozinceba.”

12:99

فَلَمَّا دَخَلُواْ عَلَىٰ يُوسُفَ ءَاوَىٰٓ إِلَيۡهِ أَبَوَيۡهِ وَقَالَ ٱدۡخُلُواْ مِصۡرَ إِن شَآءَ ٱللَّهُ ءَامِنِينَ

Bathi bakufika phambi koYûsuf, wawolana nabazali bakhe, wathi: “Ngenani eYiputa ngoxolo, ukuba uAllâh Uyathanda.”

12:100

وَرَفَعَ أَبَوَيۡهِ عَلَى ٱلۡعَرۡشِ وَخَرُّواْ لَهُۥ سُجَّدًاۖ وَقَالَ يَٰٓأَبَتِ هَٰذَا تَأۡوِيلُ رُءۡيَٰيَ مِن قَبۡلُ قَدۡ جَعَلَهَا رَبِّي حَقًّاۖ وَقَدۡ أَحۡسَنَ بِيٓ إِذۡ أَخۡرَجَنِي مِنَ ٱلسِّجۡنِ وَجَآءَ بِكُم مِّنَ ٱلۡبَدۡوِ مِنۢ بَعۡدِ أَن نَّزَغَ ٱلشَّيۡطَٰنُ بَيۡنِي وَبَيۡنَ إِخۡوَتِيٓۚ إِنَّ رَبِّي لَطِيفٌ لِّمَا يَشَآءُۚ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلۡعَلِيمُ ٱلۡحَكِيمُ

Ke kaloku wabaphakamisela abazali bakhe etroneni, bawa baqubuda phambi kwakhe. Wathi yena: “O tata! Le yintsingiselo yephupha lam langaphambili! INkosi yam Ilenze lazaliseka! Inene Yona Yayisoloko Ilungile kum, ukundikhuphakwaYo entolongweni,Yanizisa apha, Inikhupha kubomi bokuhamba nihlala entlango, emva kokuba uShaytân ehlwayele ubutshaba phakathi kwam nabantakwethu. Inene iNkosi yam InobuBele neMfesane kulowo Imthandileyo. Inene Yona Yiyo Yodwa EnguSolwazi, uSobulumko.”

12:101

رَبِّ قَدۡ ءَاتَيۡتَنِي مِنَ ٱلۡمُلۡكِ وَعَلَّمۡتَنِي مِن تَأۡوِيلِ ٱلۡأَحَادِيثِۚ فَاطِرَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ أَنتَ وَلِيِّۦ فِي ٱلدُّنۡيَا وَٱلۡأٓخِرَةِۖ تَوَفَّنِي مُسۡلِمًا وَأَلۡحِقۡنِي بِٱلصَّٰلِحِينَ

“Nkosi yam! Wena inene Undiphe ubunganga Wandifundisa nokutolika amaphupha (Wena) Mdali wamazulu nomhlaba. UnguMlondolozi wam Wena kweli hlabathi nakwelizayo. Ndenze mna ndife ndiliMuslim, Undimanye namalungisa.”

12:102

ذَٰلِكَ مِنۡ أَنۢبَآءِ ٱلۡغَيۡبِ نُوحِيهِ إِلَيۡكَۖ وَمَا كُنتَ لَدَيۡهِمۡ إِذۡ أَجۡمَعُوٓاْ أَمۡرَهُمۡ وَهُمۡ يَمۡكُرُونَ

Ezo ziindaba zokungabonwayo eSizityhila kuwe (Muhammad). Wena wawungekho kunye nabo xa babequlunqa bebodwa, naxa babesenza iyelenqe (labo)

12:103

وَمَآ أَكۡثَرُ ٱلنَّاسِ وَلَوۡ حَرَصۡتَ بِمُؤۡمِنِينَ

Ke kaloku uninzi lwabantu aluyi kukholwa enokuba oko ungakulangazelela ngenkuthalo engakanani na

12:104

وَمَا تَسۡـَٔلُهُمۡ عَلَيۡهِ مِنۡ أَجۡرٍۚ إِنۡ هُوَ إِلَّا ذِكۡرٌ لِّلۡعَٰلَمِينَ

Kananjalo akukho mvuzo ubahlawulisa wona ngayo (i’Kur’ân) kananjalo yona ayinto yimbi ngaphandle kokuba yinkumbuzo, necebiso kwindalo yonke

12:105

وَكَأَيِّن مِّنۡ ءَايَةٍ فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ يَمُرُّونَ عَلَيۡهَا وَهُمۡ عَنۡهَا مُعۡرِضُونَ

Khona mingaphi imiqondiso emazulwini nasemhlabeni abadlula kuyo lo gama bengakholwa kuyo

12:106

وَمَا يُؤۡمِنُ أَكۡثَرُهُم بِٱللَّهِ إِلَّا وَهُم مُّشۡرِكُونَ

Uninzi lwabo alukholwa kuAllâh ngaphandle kokwayamanisa amahlulelane kuYe, bona bangabakhonzi bezithixo

12:107

أَفَأَمِنُوٓاْ أَن تَأۡتِيَهُمۡ غَٰشِيَةٌ مِّنۡ عَذَابِ ٱللَّهِ أَوۡ تَأۡتِيَهُمُ ٱلسَّاعَةُ بَغۡتَةً وَهُمۡ لَا يَشۡعُرُونَ

Ingaba baziva bekhuselekile na ekuzeni kwesigqubuthelo esisisohlwayo sika-Allâh kubo, okanye ekufikeni kweYûre yokuGqibela kubo ngequbuliso lo gama baya kuba bengayilindelanga

12:108

قُلۡ هَٰذِهِۦ سَبِيلِيٓ أَدۡعُوٓاْ إِلَى ٱللَّهِۚ عَلَىٰ بَصِيرَةٍ أَنَا۠ وَمَنِ ٱتَّبَعَنِيۖ وَسُبۡحَٰنَ ٱللَّهِ وَمَآ أَنَا۠ مِنَ ٱلۡمُشۡرِكِينَ

Yithi (Muhammad) Le yiNdlela yam; mna ndimemela kuAllâh ngolwazi oluqinisekileyo. Mna nabani na lowo undilandelayo. Makazukiswe, Adunyiswe uAllâh, ke kaloku mna andingomnye wabakhonzi bezithixo

12:109

وَمَآ أَرۡسَلۡنَا مِن قَبۡلِكَ إِلَّا رِجَالًا نُّوحِيٓ إِلَيۡهِم مِّنۡ أَهۡلِ ٱلۡقُرَىٰٓۗ أَفَلَمۡ يَسِيرُواْ فِي ٱلۡأَرۡضِ فَيَنظُرُواْ كَيۡفَ كَانَ عَٰقِبَةُ ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِهِمۡۗ وَلَدَارُ ٱلۡأٓخِرَةِ خَيۡرٌ لِّلَّذِينَ ٱتَّقَوۡاْۚ أَفَلَا تَعۡقِلُونَ

Kananjalo aSizanga Sithumele (baProfeti) phambi kwakho (Muhammad) ngaphandle kwabo babengamadoda ayephuma kubantu basezilalini eSatyhila kubo (ulwazi lwenkolo). Abakawuhamba-hambi na umhlaba babone okokuba saba yintoni na isiphelo sabo babengaphambili kunabo

12:110

حَتَّىٰٓ إِذَا ٱسۡتَيۡـَٔسَ ٱلرُّسُلُ وَظَنُّوٓاْ أَنَّهُمۡ قَدۡ كُذِبُواْ جَآءَهُمۡ نَصۡرُنَا فَنُجِّيَ مَن نَّشَآءُۖ وَلَا يُرَدُّ بَأۡسُنَا عَنِ ٱلۡقَوۡمِ ٱلۡمُجۡرِمِينَ

(Bona baye bamelwa esohlwayeni), wada uMprofeti waphelelwa lithemba nengcinga yokuba babesalelwa, bethintelwa (ngabantu). Ke kaloku lwafika uNcedo lweThu kubo, abo Sathandayo ukubasindisa, basinda. Kananjalo isohlwayo seThu angekhe sishenxiswe ebantwini abangabenzi bobubi

12:111

لَقَدۡ كَانَ فِي قَصَصِهِمۡ عِبۡرَةٌ لِّأُوْلِي ٱلۡأَلۡبَٰبِۗ مَا كَانَ حَدِيثًا يُفۡتَرَىٰ وَلَٰكِن تَصۡدِيقَ ٱلَّذِي بَيۡنَ يَدَيۡهِ وَتَفۡصِيلَ كُلِّ شَيۡءٍ وَهُدًى وَرَحۡمَةً لِّقَوۡمٍ يُؤۡمِنُونَ

Inene embalini yabo kukho isifundo kubantu abaqiqayo. Yona (i’Kur’ân) asiyongxelo eqanjiweyo koko isisingqino (seeNcwadizika-Allâh) ezaziphambikwayo, yayeiyinkcazelo echazwe ngokwengcombolo yezinto zonke, isisiKhokelo neNceba kubantu abakholwayo

Translation: Imaam Ismaaeel Ngqoyiyana.