Surah 50 · 45 verses · Muhammad Baba Ghtobo

Surah Qaf in Dagbani

In English with tafsir

بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ

50:1

قٓۚ وَٱلۡقُرۡءَانِ ٱلۡمَجِيدِ

Kaaf (K). [Bachi gaŋ ŋɔ maa wuhirimi ni Alkur’aani nyɛla Muɣujizah (lahiʒibsi din ka ŋmali), dama so ʒi di gbinni naɣila Naawuni]. M (Mani Naawuni) po Alkur’aani shεli din mali jilma ŋɔ

50:2

بَلۡ عَجِبُوٓاْ أَن جَآءَهُم مُّنذِرٌ مِّنۡهُمۡ فَقَالَ ٱلۡكَٰفِرُونَ هَٰذَا شَيۡءٌ عَجِيبٌ

Chɛli gba, bɛ (Maka chɛfurinim’) niŋ lahiʒiba kadama wa’azulana so (Annabi Muhammadu) ka ba na bɛ mammaŋ’ puuni, ka chεfurinim’ maa naan yεli: “Ŋɔ maa nyɛla binshɛɣu din nyε lahiʒiba.”

50:3

أَءِذَا مِتۡنَا وَكُنَّا تُرَابًاۖ ذَٰلِكَ رَجۡعُۢ بَعِيدٌ

“Di ni bɔŋɔ, ti yi kpi ka leei taŋkpaɣu (bɛ ni lahi labsi ti na)? Ŋɔ maa nyɛla labsiri shεli din niŋ katiŋa (ni haŋkali deei li)

50:4

قَدۡ عَلِمۡنَا مَا تَنقُصُ ٱلۡأَرۡضُ مِنۡهُمۡۖ وَعِندَنَا كِتَٰبٌ حَفِيظُۢ

Achiika! Ti (Tinim’ Naawuni) mi tiŋgbani ni ŋubri shɛli tariga bɛ (ninsalinim’ niŋgbina puuni bɛ kum nyaaŋa). Yaha! Ti sani ka litaafi (shεli Lauhuli Mahfuuzu) din gu yɛllikam maa be

50:5

بَلۡ كَذَّبُواْ بِٱلۡحَقِّ لَمَّا جَآءَهُمۡ فَهُمۡ فِيٓ أَمۡرٍ مَّرِيجٍ

Chɛli gba! Bɛ labsila yεlimaŋli (Alkur’aani) ʒiri saha shεli di ni daa ka ba na, ka di chɛ ka bɛ be birimbu puuni

50:6

أَفَلَمۡ يَنظُرُوٓاْ إِلَى ٱلسَّمَآءِ فَوۡقَهُمۡ كَيۡفَ بَنَيۡنَٰهَا وَزَيَّنَّٰهَا وَمَا لَهَا مِن فُرُوجٍ

Di ni bɔŋɔ, bɛ bi yuli n-zaŋ chaŋ sagbana, Ti (Tinim’ Naawuni) ni me li shɛm, ka dihi li nachinsi, ka di ka luɣushɛli polo din tahibɔɣi

50:7

وَٱلۡأَرۡضَ مَدَدۡنَٰهَا وَأَلۡقَيۡنَا فِيهَا رَوَٰسِيَ وَأَنۢبَتۡنَا فِيهَا مِن كُلِّ زَوۡجِۭ بَهِيجٍ

Ni tiŋgbani, ka Ti (Tinim’ Naawuni) yɛrgi li, ka zaŋ zoya labi di puuni, ka yihi (bimbirili) balibu kam din viεla di puuni na

50:8

تَبۡصِرَةً وَذِكۡرَىٰ لِكُلِّ عَبۡدٍ مُّنِيبٍ

Domin di leei niŋkpali, ni teebu n-zaŋ ti dabli ŋun kam niŋdi tuuba

50:9

وَنَزَّلۡنَا مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءً مُّبَٰرَكًا فَأَنۢبَتۡنَا بِهِۦ جَنَّٰتٍ وَحَبَّ ٱلۡحَصِيدِ

Yaha! Ka Ti (Tinim’ Naawuni) siɣisi ko’ shɛli din mali alibarka na zuɣusaa, ka zaŋ li yihi puri pam, ni bindir’ shεli din bi (ka bɛ yihi di daanfaani)

50:10

وَٱلنَّخۡلَ بَاسِقَٰتٍ لَّهَا طَلۡعٌ نَّضِيدٌ

Ni dobino tiwaɣila din nyεɣi ka gɔhi gɔhi taba

50:11

رِّزۡقًا لِّلۡعِبَادِۖ وَأَحۡيَيۡنَا بِهِۦ بَلۡدَةً مَّيۡتًاۚ كَذَٰلِكَ ٱلۡخُرُوجُ

Ka di nyɛla arzichi n-ti Naawuni daba, ka Ti (Tinim’ Naawuni) zaŋ li n-neei tiŋgbani shεli din kpi, lala n-nyɛ gballi ni yiɣisibu

50:12

كَذَّبَتۡ قَبۡلَهُمۡ قَوۡمُ نُوحٍ وَأَصۡحَٰبُ ٱلرَّسِّ وَثَمُودُ

Pɔi ni bana (Maka chɛfurinima), Annabi Nuhu niriba daa labsi ʒiri niŋ (bɛ Daannabi) noli ni. Lala n-daa nyɛ Rassinima (Annabi Sayibu niriba), n-ti pahi Samuudu nima (Annabi Salihu niriba)

50:13

وَعَادٌ وَفِرۡعَوۡنُ وَإِخۡوَٰنُ لُوطٍ

Ni Aadunima (Annabi Hudu niriba), ni Fir’auna, n-ti pahi Annabi Lutu mabihi

50:14

وَأَصۡحَٰبُ ٱلۡأَيۡكَةِ وَقَوۡمُ تُبَّعٍۚ كُلٌّ كَذَّبَ ٱلرُّسُلَ فَحَقَّ وَعِيدِ

Ni ban mali yɔɣu bɛ tiŋgbani ni, n-ti pahi Tubbaɣi niriba, 1 bɛ zaɣiyino kam daa labsi bɛ tuumba ʒirinima, ka N (Mani Naawuni) daazaaba niŋ talahi bɛ zuɣu

50:15

أَفَعَيِينَا بِٱلۡخَلۡقِ ٱلۡأَوَّلِۚ بَلۡ هُمۡ فِي لَبۡسٍ مِّنۡ خَلۡقٍ جَدِيدٍ

Di ni bɔŋɔ, yi yaannim’ nambu daa wumla Ti (Tinim’ Naawuni)? Chɛli gba! Bɛ (chεfurinim’ maa) shiri be zilsigu ni n-zaŋ chaŋ namdi palli maa (dini n-nyε gbali ni yiɣisibu)

50:16

وَلَقَدۡ خَلَقۡنَا ٱلۡإِنسَٰنَ وَنَعۡلَمُ مَا تُوَسۡوِسُ بِهِۦ نَفۡسُهُۥۖ وَنَحۡنُ أَقۡرَبُ إِلَيۡهِ مِنۡ حَبۡلِ ٱلۡوَرِيدِ

Yaha! Achiika! Ti (Tinim’ Naawuni) namla ninsala, ka mi o suhu ni tiri o yɛltɔɣa biɛri shɛŋa. Yaha

50:17

إِذۡ يَتَلَقَّى ٱلۡمُتَلَقِّيَانِ عَنِ ٱلۡيَمِينِ وَعَنِ ٱلشِّمَالِ قَعِيدٌ

Saha shεli ban laɣinda (Malaaika- nim’ ayi ban sabri ninsala tuuntumsa) ni laɣimdi ʒindi (ninsala) nudirgu mini nuzaa zuɣu

50:18

مَّا يَلۡفِظُ مِن قَوۡلٍ إِلَّا لَدَيۡهِ رَقِيبٌ عَتِيدٌ

O (ninsala) bi yɛri yεltɔɣali, naɣila o malila gula (Malaaika so ŋun guli o), ka be o sani (ni o sabi li zali)

50:19

وَجَآءَتۡ سَكۡرَةُ ٱلۡمَوۡتِ بِٱلۡحَقِّۖ ذَٰلِكَ مَا كُنتَ مِنۡهُ تَحِيدُ

Ka kpibu kulibu kana (ninsala sani) ni yεlimaŋli, tɔ! (Yaa nyini ninsala)! “Ŋɔ maa n-nyɛ a ni daa zɔri ka chɛri shεli maa.”

50:20

وَنُفِخَ فِي ٱلصُّورِۚ ذَٰلِكَ يَوۡمُ ٱلۡوَعِيدِ

Ka bɛ (Malaaika) piɛbsi kikaa ni, dindali n-daa nyɛ azaaba dali

50:21

وَجَآءَتۡ كُلُّ نَفۡسٍ مَّعَهَا سَآئِقٌ وَشَهِيدٌ

Ka ninsala kam kana ni (Malaaika so) ŋun kariti o (n-labsiri saliya karibu shee), n-ti pahi ŋun diri (o tuuntumsa) shɛhira

50:22

لَّقَدۡ كُنتَ فِي غَفۡلَةٍ مِّنۡ هَٰذَا فَكَشَفۡنَا عَنكَ غِطَآءَكَ فَبَصَرُكَ ٱلۡيَوۡمَ حَدِيدٌ

(Ka bɛ yεli ŋun tuuntumsa daa bi viɛla): “Achiika! A daa nyɛla ŋun be tamsim puuni n-zaŋ chaŋ (dabsili) ŋɔ maa yεla, ka Ti (Tinim’ Naawuni) kahigi neei din daa ŋari a nina zuɣu maa, dinzuɣu zuŋɔ, a nimbihi nyεla din nyari vɛnyɛla.”

50:23

وَقَالَ قَرِينُهُۥ هَٰذَا مَا لَدَيَّ عَتِيدٌ

Ka o zo maa (Malaaika) yεli: “Ŋɔ maa n-nyɛ (o tuun’ shεŋa) n-ni daa sabi ka di be n sani.”

50:24

أَلۡقِيَا فِي جَهَنَّمَ كُلَّ كَفَّارٍ عَنِيدٍ

(Ka Naawuni yεli Malaaikanim’ ayi maa): “Zaŋmi ya chεfura kam ŋun nyɛ tipawumli lana n-ti labi ʒahannama ni.”

50:25

مَّنَّاعٍ لِّلۡخَيۡرِ مُعۡتَدٍ مُّرِيبٍ

Ŋun mɔŋdi viɛnyɛla tumbu, ŋun kpahiri yεɣiri tariga, ŋun zilsira

50:26

ٱلَّذِي جَعَلَ مَعَ ٱللَّهِ إِلَٰهًا ءَاخَرَ فَأَلۡقِيَاهُ فِي ٱلۡعَذَابِ ٱلشَّدِيدِ

“Ŋun bo duuma so m-pahi Naawuni zuɣu, dinzuɣu zaŋmi ya o n-ti labi azaaba kpeeni puuni.”

50:27

قَالَ قَرِينُهُۥ رَبَّنَا مَآ أَطۡغَيۡتُهُۥ وَلَٰكِن كَانَ فِي ضَلَٰلِۭ بَعِيدٍ

Ka o zo (shintaŋ) yεli: “Yaa ti Duuma Naawuni! Ka mani n-daa chɛ ka o kpahi yεɣi, amaa! Ŋuni n-daa kuli be o bɔrginsim din niŋ katiŋ’ ni dolsigu ni.”

50:28

قَالَ لَا تَخۡتَصِمُواْ لَدَيَّ وَقَدۡ قَدَّمۡتُ إِلَيۡكُم بِٱلۡوَعِيدِ

Ka O (Naawuni) yεli: “Di ŋmεri ya namgban kpeeni N sani, achiika! N (Mani Naawuni) pun daŋsila azaaba n- zaŋ kana yi sani

50:29

مَا يُبَدَّلُ ٱلۡقَوۡلُ لَدَيَّ وَمَآ أَنَا۠ بِظَلَّٰمٍ لِّلۡعَبِيدِ

“Mani Naawuni zaligu bi taɣira. M-mi pala Ŋun diri daba zualinsi.”

50:30

يَوۡمَ نَقُولُ لِجَهَنَّمَ هَلِ ٱمۡتَلَأۡتِ وَتَقُولُ هَلۡ مِن مَّزِيدٍ

Dabsi’ shεli Ti (Tinim’ Naawuni) ni yɛn ti yεli ʒahannama (buɣum): “Di ni- bɔŋɔ, a pali ya? Ka di (buɣum) yεli: “Di ni bɔŋɔ, pahigu m-beni?”

50:31

وَأُزۡلِفَتِ ٱلۡجَنَّةُ لِلۡمُتَّقِينَ غَيۡرَ بَعِيدٍ

Ka bɛ vuui Alizanda m-miri wuntizɔriba, ka di lahi ka katiŋa

50:32

هَٰذَا مَا تُوعَدُونَ لِكُلِّ أَوَّابٍ حَفِيظٍ

(Ka yεli ba): “Ŋɔ maa n-nyɛ bɛ ni daa niŋdi ya shɛli daalikauli maa (di nyɛla sanyoo) n-ti ŋun kam daa niŋdi tuuba n-labri Naawuni sani, ŋun guri Naawuni zalsi.”

50:33

مَّنۡ خَشِيَ ٱلرَّحۡمَٰنَ بِٱلۡغَيۡبِ وَجَآءَ بِقَلۡبٍ مُّنِيبٍ

Ninvuɣu so ŋun zo Nambɔzobonaa (Naawuni) ni ashilo, ka kana (Zaadali) ni suhi shεli din niŋdi tuuba n-labri Naawun sani

50:34

ٱدۡخُلُوهَا بِسَلَٰمٍۖ ذَٰلِكَ يَوۡمُ ٱلۡخُلُودِ

(Ka bɛ yεli Alizanda bihi): “Kpɛm ya li ni suhudoo, dindali maa n-daa nyɛ kpaliŋkpaa dabsili

50:35

لَهُم مَّا يَشَآءُونَ فِيهَا وَلَدَيۡنَا مَزِيدٌ

Bɛ (Alizanda bihi) ni nyɛ bɛ ni bɔri di puuni, ka Ti (Tinim’ Naawuni) lahi mali pahigu

50:36

وَكَمۡ أَهۡلَكۡنَا قَبۡلَهُم مِّن قَرۡنٍ هُمۡ أَشَدُّ مِنۡهُم بَطۡشًا فَنَقَّبُواْ فِي ٱلۡبِلَٰدِ هَلۡ مِن مَّحِيصٍ

Yaha! Di zooiya ka Ti (Tinim’ Naawuni) daa niŋ tiŋgbani shɛli nim ban kana pɔi ni bana (chεfurinim’ maa) hallaka, ka bɛ daa nyɛ ban gari ba yaa, ka bɛ vihi tiŋsi ni (ni bɛ nya sɔɣibu shee). Di ni bɔŋɔ, bɛ daa shiri nyɛ sɔɣibu shee maa

50:37

إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَذِكۡرَىٰ لِمَن كَانَ لَهُۥ قَلۡبٌ أَوۡ أَلۡقَى ٱلسَّمۡعَ وَهُوَ شَهِيدٌ

Achiika! Ŋɔ maa puuni mali teebu n-zaŋ ti ŋun mali suhu, bee ka o wumdi (Naawuni yεltɔɣa), ka lahi zaŋ o haŋkali n-ti li

50:38

وَلَقَدۡ خَلَقۡنَا ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ وَمَا بَيۡنَهُمَا فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ وَمَا مَسَّنَا مِن لُّغُوبٍ

Yaha! Achiika! Ti (Tinim’ Naawuni) nam a sagbana mini tiŋgbani, n-ti pahi din be di sunsuuni dabsa ayobu puuni, ka wumsim shεli daa bi gbaai Ti

50:39

فَٱصۡبِرۡ عَلَىٰ مَا يَقُولُونَ وَسَبِّحۡ بِحَمۡدِ رَبِّكَ قَبۡلَ طُلُوعِ ٱلشَّمۡسِ وَقَبۡلَ ٱلۡغُرُوبِ

Dinzuɣu! (Yaa nyini Annabi)! Niŋmi suɣulo ni bɛ ni yεri shɛm maa, ka niŋ a Duuma (Naawuni) kasi ni paɣibu, poi ka wuntaŋ’ ti yɛn puhi, ni o yi ti yɛn lu

50:40

وَمِنَ ٱلَّيۡلِ فَسَبِّحۡهُ وَأَدۡبَٰرَ ٱلسُّجُودِ

Yaha! Yuŋ puuni, simsim O (Naawuni) suzuuda nyaaŋa (jiŋli puhibu nyaaŋa)

50:41

وَٱسۡتَمِعۡ يَوۡمَ يُنَادِ ٱلۡمُنَادِ مِن مَّكَانٍ قَرِيبٍ

Yaha! Gbilsim tibli wum dabsi’ shεli mololana (Malaaika) ni yɛn ti moli luɣushɛli polo di nyɛ yoma shee

50:42

يَوۡمَ يَسۡمَعُونَ ٱلصَّيۡحَةَ بِٱلۡحَقِّۚ ذَٰلِكَ يَوۡمُ ٱلۡخُرُوجِ

Dabsi’ shεli bɛ (ninsalinim’) ni yɛn ti wum tahigu ni yεlimaŋli, Dina n-nyɛ (gbala ni) yibu dali

50:43

إِنَّا نَحۡنُ نُحۡيِۦ وَنُمِيتُ وَإِلَيۡنَا ٱلۡمَصِيرُ

Achiika! Tinima (Naawuni) n-tiri nyɛvuli ka kura. Yaha! Ti sani n-nyɛ labbu shee

50:44

يَوۡمَ تَشَقَّقُ ٱلۡأَرۡضُ عَنۡهُمۡ سِرَاعًاۚ ذَٰلِكَ حَشۡرٌ عَلَيۡنَا يَسِيرٌ

Dabsi’ shεli tiŋgbani ni yɛn ti tahi- bɔɣi ka bɛ (ninsalinim’) yi na yomyoma. laɣimbu Ŋɔ maa nyɛla soochi Ti (Tinim’ Naawuni) sani

50:45

نَّحۡنُ أَعۡلَمُ بِمَا يَقُولُونَۖ وَمَآ أَنتَ عَلَيۡهِم بِجَبَّارٍۖ فَذَكِّرۡ بِٱلۡقُرۡءَانِ مَن يَخَافُ وَعِيدِ

Ti (Tinim’ Naawuni) mi bɛ ni yεri shɛli. A mi (nyini Muhammadu) pala ŋun niŋdi ba talahi (ni dolsigu). Dinzuɣu zaŋmi Al-Kur’aani maa n-teei ninvuɣu so ŋun zɔri N (Mani Naawuni) daazaaba dabiεm

Translation: Muhammad Baba Ghtobo.