Surah 52 · 49 verses · Muhammad Baba Ghtobo

Surah At-Tur in Dagbani

In English with tafsir

بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ

52:1

وَٱلطُّورِ

M (Mani Naawuni) po Tuuri zoli (zoli shɛli Annabi Musa ni daa tɔɣisi yεltɔɣa ni Naawuni di zuɣu la)

52:2

وَكِتَٰبٍ مَّسۡطُورٍ

Yaha! M (Mani Naawuni) po litaafi shεli din sabi

52:3

فِي رَقٍّ مَّنشُورٍ

Ka di be gbaŋ shεli din yεrgi doya ni

52:4

وَٱلۡبَيۡتِ ٱلۡمَعۡمُورِ

Yaha! M (Mani Naawuni) po yili shεli bɛ ni gaanda ni Naawuni jɛma (di nyɛla Malaaikanim’ ni gindi yili shεli sagbana ayɔpoin ni, kamani ninsalinim’ ni gindi Ka’aba tŋngbani ni shεm)

52:5

وَٱلسَّقۡفِ ٱلۡمَرۡفُوعِ

Yaha! M (Mani Naawuni) po piliŋ din duhi zuɣusaa

52:6

وَٱلۡبَحۡرِ ٱلۡمَسۡجُورِ

Yaha! M (Mani Naawuni) po teeku shɛli bɛ ni pali ni kom

52:7

إِنَّ عَذَابَ رَبِّكَ لَوَٰقِعٌ

Achiika! A Duuma (Naawuni) daazaaba nyɛla din yɛn ti niŋ (ka di ka biεhim)

52:8

مَّا لَهُۥ مِن دَافِعٍ

Di ka din yɛn taɣi li

52:9

يَوۡمَ تَمُورُ ٱلسَّمَآءُ مَوۡرًا

Dabsi’ shεli sagbana ni yɛn ti damda, ka di nyɛla dambu ni yεlimaŋli

52:10

وَتَسِيرُ ٱلۡجِبَالُ سَيۡرًا

Ka zoya vuui ka chɛ di zaashee, ka chana (kamani sagbaŋ ni chani shɛm)

52:11

فَوَيۡلٌ يَوۡمَئِذٍ لِّلۡمُكَذِّبِينَ

Dinzuɣu dindali, azaaba kpeeni daa be ban labsiri Chiyaama ʒiri maa zuɣu

52:12

ٱلَّذِينَ هُمۡ فِي خَوۡضٍ يَلۡعَبُونَ

Ninvuɣu shεba ban be ʒiri ni n-dɛmda

52:13

يَوۡمَ يُدَعُّونَ إِلَىٰ نَارِ جَهَنَّمَ دَعًّا

Dabsi’ shεli bɛ ni yɛn ti daai ba n-ti niŋ ʒahannama buɣum ni, ka di nyɛla daabu ni yεlimaŋli

52:14

هَٰذِهِ ٱلنَّارُ ٱلَّتِي كُنتُم بِهَا تُكَذِّبُونَ

(Ka bɛ yεli ba): “Ŋɔ maa n-nyɛ buɣum shεli yi ni daa labsiri ʒiri la.”

52:15

أَفَسِحۡرٌ هَٰذَآ أَمۡ أَنتُمۡ لَا تُبۡصِرُونَ

(Ka bɛ yɛli chεfurinima)! “Di ni- bɔŋɔ, ŋɔ (azaaba shɛli yi ni nyari) maa nyɛla sihira, bee yinima m-bi nyara?”

52:16

ٱصۡلَوۡهَا فَٱصۡبِرُوٓاْ أَوۡ لَا تَصۡبِرُواْ سَوَآءٌ عَلَيۡكُمۡۖ إِنَّمَا تُجۡزَوۡنَ مَا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ

Kpεm ya li (buɣum maa), ka niŋ ya suɣulo, bee ka yi bi niŋ suɣulo, di nyɛla yim n-tin ya. Achiika! Bɛ yɔri ya la yi tuuntumsa ni daa nyɛ shɛli samli

52:17

إِنَّ ٱلۡمُتَّقِينَ فِي جَنَّٰتٍ وَنَعِيمٍ

Achiika! Wuntizɔriba yɛn ti bela Alizanda yili shɛŋa din mali yolsigu la puuni

52:18

فَٰكِهِينَ بِمَآ ءَاتَىٰهُمۡ رَبُّهُمۡ وَوَقَىٰهُمۡ رَبُّهُمۡ عَذَابَ ٱلۡجَحِيمِ

Ka bɛ nyɛla ban wumdi nyεɣisim ni bɛ Duuma (Naawuni) ni ti ba shɛli, ka bɛ Duuma gu ba ka chɛ ʒɛhiim (buɣum) daazaaba

52:19

كُلُواْ وَٱشۡرَبُواْ هَنِيٓـَٔۢا بِمَا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ

(Ka bɛ yεli ba): “Dim ya ka nyu ni suhupɛlli domin yi tuuntumsa ni daa nyɛ shɛli zuɣu.”

52:20

مُتَّكِـِٔينَ عَلَىٰ سُرُرٍ مَّصۡفُوفَةٍۖ وَزَوَّجۡنَٰهُم بِحُورٍ عِينٍ

Ka bɛ nyɛla ban dondoya n-dalim kuɣu shεŋa din pe taba zuɣu, ka Ti (Tinim’ Naawuni) laɣim ba ni paɣa shεba ban nimbihi galsi, ka di pεlim mini di sablim vɛlim nyɛ yim

52:21

وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَٱتَّبَعَتۡهُمۡ ذُرِّيَّتُهُم بِإِيمَٰنٍ أَلۡحَقۡنَا بِهِمۡ ذُرِّيَّتَهُمۡ وَمَآ أَلَتۡنَٰهُم مِّنۡ عَمَلِهِم مِّن شَيۡءٍۚ كُلُّ ٱمۡرِيِٕۭ بِمَا كَسَبَ رَهِينٌ

Yaha! Ninvuɣu shεba ban ti Naawuni yεlimaŋli (Dunia ŋɔ), ka bɛ maligu doli ba ni yεlimaŋtibo, tɔ! Ti (Tinim’ Naawuni) ni laɣim bɛ mini bɛ maligu maa (Zaadali). Ti mi ku filim shɛli bɛ tuunvεla laara puuni. Ninsala kam nyɛla ŋun yɛn ti dalim o ni tum tuun’ shɛŋa

52:22

وَأَمۡدَدۡنَٰهُم بِفَٰكِهَةٍ وَلَحۡمٍ مِّمَّا يَشۡتَهُونَ

Yaha! Ti (Tinim’ Naawuni) pahi ba binwola (Alizanda maa puuni), ni nim’ shεli bɛ suhi ni kuli gbaai

52:23

يَتَنَٰزَعُونَ فِيهَا كَأۡسًا لَّا لَغۡوٌ فِيهَا وَلَا تَأۡثِيمٌ

Ka bɛ nyuri dam jaashee, ka labsiri tiri taba di (Alizanda maa) puuni, yɛltɔɣa kaha ka di puuni, di mi nyubu ka Naawuni taali ni kpɛbu

52:24

وَيَطُوفُ عَلَيۡهِمۡ غِلۡمَانٌ لَّهُمۡ كَأَنَّهُمۡ لُؤۡلُؤٌ مَّكۡنُونٌ

Ka bɛ mali bidibsi ban chani gindi ba (Alizanda maa puuni), ka bɛ (bidibsi maa) ŋmani allulluɣi (salima) shɛli bɛ ni pobi pobi ni gumdi

52:25

وَأَقۡبَلَ بَعۡضُهُمۡ عَلَىٰ بَعۡضٍ يَتَسَآءَلُونَ

Ka bɛ (Alizanda bihi) ŋmalgi kpa taba, ka naan bɔhira

52:26

قَالُوٓاْ إِنَّا كُنَّا قَبۡلُ فِيٓ أَهۡلِنَا مُشۡفِقِينَ

Ka bɛ yεli: “Achiika! Ti daa nyɛla ban be ti malgu ni (Dunia), ka zɔri Naawuni daazaaba dabiɛm.”

52:27

فَمَنَّ ٱللَّهُ عَلَيۡنَا وَوَقَىٰنَا عَذَابَ ٱلسَّمُومِ

“Ka Naawuni yolisi ti, ka gu ti ka chɛ pɔhim tulli daazaaba ŋɔ maa.”

52:28

إِنَّا كُنَّا مِن قَبۡلُ نَدۡعُوهُۖ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلۡبَرُّ ٱلرَّحِيمُ

(Ka bɛ lahi yεli): “Achiika! Ti daa nyɛla ban suhiri O (Naawuni) poi ni ŋɔ maa. Achiika! O nyɛla Ŋun viεlgiri tira, Zaadali Nambɔzobonaa.”

52:29

فَذَكِّرۡ فَمَآ أَنتَ بِنِعۡمَتِ رَبِّكَ بِكَاهِنٍ وَلَا مَجۡنُونٍ

(Yaa nyini Annabi)! Dinzuɣu Niŋmi wa’azu, a pala yinyaa bee baɣa domin a Duuma (Naawuni) ni yolsa yolsiri shɛli zuɣu

52:30

أَمۡ يَقُولُونَ شَاعِرٌ نَّتَرَبَّصُ بِهِۦ رَيۡبَ ٱلۡمَنُونِ

Bee bɛ (chɛfurinim’) yɛrimi: “O (Muhammadu) nyɛla yiliyinda, ka ti ʒiya guhiri ni zaamani yɛlibiɛri nya a

52:31

قُلۡ تَرَبَّصُواْ فَإِنِّي مَعَكُم مِّنَ ٱلۡمُتَرَبِّصِينَ

(Yaa nyini Annabi) Yεlima: “Guhimi ya (ka nya zuɣubiεɣu din yɛn paai ma), achiika! Mani gba pahi yi zuɣu ka ti guhira.”

52:32

أَمۡ تَأۡمُرُهُمۡ أَحۡلَٰمُهُم بِهَٰذَآۚ أَمۡ هُمۡ قَوۡمٌ طَاغُونَ

Di ni bɔŋɔ, bɛ haŋkaya n-nyɛ din puhiri ba ŋɔ maa, bee bɛ kuli nyɛla ban kpahiri yεɣira

52:33

أَمۡ يَقُولُونَ تَقَوَّلَهُۥۚ بَل لَّا يُؤۡمِنُونَ

Bee bɛ yεrimi: “O (Muhammadu) n-nyɛ Ŋun ŋma li (Alkur’aani)? Chɛli gba! Bɛ kuli bi tirila Naawuni yεlimaŋli

52:34

فَلۡيَأۡتُواْ بِحَدِيثٍ مِّثۡلِهِۦٓ إِن كَانُواْ صَٰدِقِينَ

Tɔ! Bɛ tahimi yɛltɔɣa shɛli di (Alkur’aani) tatabo na, bɛ yi nyɛla yεlimaŋli nima

52:35

أَمۡ خُلِقُواْ مِنۡ غَيۡرِ شَيۡءٍ أَمۡ هُمُ ٱلۡخَٰلِقُونَ

Bee bɛ nam ba mi ka di pa ni shɛli zuɣu, bee bana n-nyɛ ban namda

52:36

أَمۡ خَلَقُواْ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَۚ بَل لَّا يُوقِنُونَ

Bee bɛ namla sagbana mini tiŋgbani? Chɛli gba! Bɛ pala ban dihitabli (ni Chiyaama yiɣisibu)

52:37

أَمۡ عِندَهُمۡ خَزَآئِنُ رَبِّكَ أَمۡ هُمُ ٱلۡمُصَۜيۡطِرُونَ

(Yaa nyini Annabi)! Bee bana n-nyɛ ban su a Duuma daarzichi sɔŋbu shɛhi? Bee bana n-nyɛ ban nyɛŋdi yɛllikam

52:38

أَمۡ لَهُمۡ سُلَّمٌ يَسۡتَمِعُونَ فِيهِۖ فَلۡيَأۡتِ مُسۡتَمِعُهُم بِسُلۡطَٰنٍ مُّبِينٍ

Bee bɛ malila dariga (din duri zuɣusaa) ka bɛ ti wumdi (Malaaika nim’ yεltɔɣa) di puuni ? Tɔ! Bɛ puuni ŋun wumdi yɛltɔɣa maa tahimi daliri shεli din be polo ni na

52:39

أَمۡ لَهُ ٱلۡبَنَٰتُ وَلَكُمُ ٱلۡبَنُونَ

Di ni bɔŋɔ, Ŋuna (Naawuni) n-nyɛ Ŋun su bipuɣinsi, ka yi (chεfurinim’) su bidibsi (dɔɣibu)

52:40

أَمۡ تَسۡـَٔلُهُمۡ أَجۡرًا فَهُم مِّن مَّغۡرَمٍ مُّثۡقَلُونَ

(Yaa nyini Annabi)! Bee a bɔhiri ba la sanyo’ shεli, ka dinzuɣu chɛ ka di yobu nyεŋdi ba

52:41

أَمۡ عِندَهُمُ ٱلۡغَيۡبُ فَهُمۡ يَكۡتُبُونَ

Bee bɛ malila din sɔɣi baŋsim, ka bɛ nyɛ ban sabri li

52:42

أَمۡ يُرِيدُونَ كَيۡدًاۖ فَٱلَّذِينَ كَفَرُواْ هُمُ ٱلۡمَكِيدُونَ

Bee bɛ bɔrimi ni bɛ na (Annabi Muhammadu) nabiεri? Tɔ! Ninvuɣu shεba ban niŋ chεfuritali maa n-nyɛ bɛ ni nari shɛba

52:43

أَمۡ لَهُمۡ إِلَٰهٌ غَيۡرُ ٱللَّهِۚ سُبۡحَٰنَ ٱللَّهِ عَمَّا يُشۡرِكُونَ

Bee bɛ malila duuma so ka pa ni Naawuni? Tɔ! Naawuni nam simsiya ka chɛ bɛ ni jεmdi shɛli m-pahi O zuɣu maa

52:44

وَإِن يَرَوۡاْ كِسۡفًا مِّنَ ٱلسَّمَآءِ سَاقِطًا يَقُولُواْ سَحَابٌ مَّرۡكُومٌ

Yaha! Hali bɛ (Maka chεfurinim’ maa) yi nya ka sagbana yεɣ’ shεli yɛn ŋmaai n-lu bɛ zuɣu na, tɔ! Bɛ ni yεli: “Di nyɛla sagbaŋ din pani taba zuɣu.”

52:45

فَذَرۡهُمۡ حَتَّىٰ يُلَٰقُواْ يَوۡمَهُمُ ٱلَّذِي فِيهِ يُصۡعَقُونَ

Dinzuɣu (Yaa nyini Annabi)! Chεli ba hali ka bɛ ti laɣim ni bɛ dabsi’ shεli bɛ ni yɛn ti tarigi tarigi n-doya la

52:46

يَوۡمَ لَا يُغۡنِي عَنۡهُمۡ كَيۡدُهُمۡ شَيۡـًٔا وَلَا هُمۡ يُنصَرُونَ

Dabsi’ shεli bɛ (chɛfurinim’) nabiεri ni ti bi yɛn niŋ ba anfaani shεli, bɛ mi ti bi yɛn sɔŋ ba

52:47

وَإِنَّ لِلَّذِينَ ظَلَمُواْ عَذَابًا دُونَ ذَٰلِكَ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَهُمۡ لَا يَعۡلَمُونَ

Yaha! Achiika! Ninvuɣu shεba ban di zualinsi maa mali azaaba shεli ka din’ be di ko (gballi ni daazaaba), amaa! Bɛ pam bi mi

52:48

وَٱصۡبِرۡ لِحُكۡمِ رَبِّكَ فَإِنَّكَ بِأَعۡيُنِنَاۖ وَسَبِّحۡ بِحَمۡدِ رَبِّكَ حِينَ تَقُومُ

Dinzuɣu (Yaa nyini Annabi)! Niŋmi suɣulo ni a Duuma (Naawuni) zaligu. Achiika! A nyɛla ŋun be Ti (Tinim’ Naawuni) gulibu puuni. Yaha!Simsim ni a Duuma (Naawuni) paɣibu saha shεli a ni zaanda (m-puhiri jiŋli)

52:49

وَمِنَ ٱلَّيۡلِ فَسَبِّحۡهُ وَإِدۡبَٰرَ ٱلنُّجُومِ

Yaha! Simsim O yuŋ puuni, ni saha shεli saŋmarsi ni ŋmalgira (bekaali na)

Translation: Muhammad Baba Ghtobo.