Surah 44 · 59 verses · Muhammad Baba Ghtobo

Surah Ad-Dukhan in Dagbani

In English with tafsir

بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ

44:1

حمٓ

Haa-Miim (H.M.). [Bachi gaŋ gaŋ ŋɔ maa wuhirimi ni Alkur’aani nyɛla Muɣujizah (lahiʒibsi din ka ŋmali), dama so ʒi di gbinni naɣila Naawuni

44:2

وَٱلۡكِتَٰبِ ٱلۡمُبِينِ

M (Mani Naawuni) po litaafi (Alkur’aani) shɛli din kahigiri yεllikam

44:3

إِنَّآ أَنزَلۡنَٰهُ فِي لَيۡلَةٍ مُّبَٰرَكَةٍۚ إِنَّا كُنَّا مُنذِرِينَ

Achiika! Ti (Tinim’ Naawuni) siɣisi li (Alkur’aani) la yuŋ shεli din mali alibarika puuni. Achiika! Ti nyɛla saɣisigunima

44:4

فِيهَا يُفۡرَقُ كُلُّ أَمۡرٍ حَكِيمٍ

Di (yuŋ maa) puuni, ka bɛ wolgiri yɛllikam din pe (din yɛn niŋ yuuni maa puuni)

44:5

أَمۡرًا مِّنۡ عِندِنَآۚ إِنَّا كُنَّا مُرۡسِلِينَ

Ka di nyɛla zaligu Ti (Tinim’ Naawuni) sani. Achiika! Tinima n-nyɛ ban timdi tuumba na

44:6

رَحۡمَةً مِّن رَّبِّكَۚ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلۡعَلِيمُ

Ka di nyɛla nambɔzobo din yi a Duuma (Naawuni) sani na. Achiika! Ŋuna n-nyɛ Wumda, Baŋda

44:7

رَبِّ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَمَا بَيۡنَهُمَآۖ إِن كُنتُم مُّوقِنِينَ

Ŋuna n-nyɛ sagbana ni tiŋgbani, n-ti pahi din be di sunsuuni Duuma, yi (Makkanim’) yi nyɛla ban dihitabli

44:8

لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ يُحۡيِۦ وَيُمِيتُۖ رَبُّكُمۡ وَرَبُّ ءَابَآئِكُمُ ٱلۡأَوَّلِينَ

Duuma jεmdigu n-kani ni yεlimaŋli naɣila Ŋuna, O neeri mi ka kura. Yi Duuma, ni yi banim’ ban daŋ tooni maa Duuma

44:9

بَلۡ هُمۡ فِي شَكٍّ يَلۡعَبُونَ

Chɛli gba! Bɛ (chεfurinim’) kuli bela zilsigu puuni n-dɛmda

44:10

فَٱرۡتَقِبۡ يَوۡمَ تَأۡتِي ٱلسَّمَآءُ بِدُخَانٍ مُّبِينٍ

Dinzuɣu (yaa nyini Annabi)! Guhimi dabsi’ shεli sagbana ni yɛn ti tuɣiri ni nyɔhi polo ni

44:11

يَغۡشَى ٱلنَّاسَۖ هَٰذَا عَذَابٌ أَلِيمٌ

Ka di limsi ninsalinima, ŋɔ maa nyɛla azaaba kpeeni

44:12

رَّبَّنَا ٱكۡشِفۡ عَنَّا ٱلۡعَذَابَ إِنَّا مُؤۡمِنُونَ

(Ka buɣum bihi yεli): “Yaa ti Duuma (Naawuni)! Vuumi azaaba ŋɔ maa ka chɛ ti, achiika! Ti nyɛla ban yɛn ti yεlimaŋli

44:13

أَنَّىٰ لَهُمُ ٱلذِّكۡرَىٰ وَقَدۡ جَآءَهُمۡ رَسُولٌ مُّبِينٌ

Wula ka teebu yɛn niŋ ba anfaani (saha shɛli azaaba ni kaba na) ka di nyɛla tuun’ so (Annabi Muhammadu) daa mini ka ba na polo ni

44:14

ثُمَّ تَوَلَّوۡاْ عَنۡهُ وَقَالُواْ مُعَلَّمٌ مَّجۡنُونٌ

Din’ nyaaŋa, ka bɛ lebi biri o ka yεli: “O nyɛla bɛ ni wuhi so (Alkur’aani), ka lahi nyɛ yinyaa.”

44:15

إِنَّا كَاشِفُواْ ٱلۡعَذَابِ قَلِيلًاۚ إِنَّكُمۡ عَآئِدُونَ

Achiika! Ti (Tinim’ Naawuni) nyɛla ban yɛn vuui azaaba maa bɛla. Achiika! Yi mi nyɛla ban yɛn labi (yi tuumbεri ni)

44:16

يَوۡمَ نَبۡطِشُ ٱلۡبَطۡشَةَ ٱلۡكُبۡرَىٰٓ إِنَّا مُنتَقِمُونَ

Dabsi’ shεli Ti (Tinim’ Naawuni) ni yɛn ti gbaai chεfurinim’ gbaari shɛli din bara, Achiika! Ti nyɛla ban niŋdi azaaba

44:17

وَلَقَدۡ فَتَنَّا قَبۡلَهُمۡ قَوۡمَ فِرۡعَوۡنَ وَجَآءَهُمۡ رَسُولٌ كَرِيمٌ

Yaha! Achiika! Ti daa min dahim Fir’auna niriba pɔi ni bana (Maka chεfurinima), ka tuun’ so (Annabi Musa) ŋun mali jilma daa ka ba na

44:18

أَنۡ أَدُّوٓاْ إِلَيَّ عِبَادَ ٱللَّهِۖ إِنِّي لَكُمۡ رَسُولٌ أَمِينٌ

(Ka Annabi Musa daa yεli): “Zaŋmi ya Naawuni daba (Israaila bihi) maa n-ti ma. Achiika! N-nyɛla tumo n-tin ya polo ni.”

44:19

وَأَن لَّا تَعۡلُواْ عَلَى ٱللَّهِۖ إِنِّيٓ ءَاتِيكُم بِسُلۡطَٰنٍ مُّبِينٍ

“Dinzuɣu, Di tibgi ya yi maŋ’ Naawuni zuɣu, achiika! Mani nyɛla Ŋun yɛn tahi ya daliri shεli na polo ni na.”

44:20

وَإِنِّي عُذۡتُ بِرَبِّي وَرَبِّكُمۡ أَن تَرۡجُمُونِ

“Yaha! Achiika! M-bo taɣibu ni n Duuma ni yi gba Duuma domin yi ti labi ma kuɣa zuɣu.”

44:21

وَإِن لَّمۡ تُؤۡمِنُواْ لِي فَٱعۡتَزِلُونِ

“Yi mi yi bi ti ma yεlimaŋli, tɔ! Yin niŋmi ya ma katiŋa.”

44:22

فَدَعَا رَبَّهُۥٓ أَنَّ هَٰٓؤُلَآءِ قَوۡمٌ مُّجۡرِمُونَ

Ka o (Annabi Musa) suhi o Duuma (ka yεli): “Achiika! Bambɔŋɔnim’ nyɛla bibɛhi.”

44:23

فَأَسۡرِ بِعِبَادِي لَيۡلًا إِنَّكُم مُّتَّبَعُونَ

Ka Naawuni yεli Annabi Musa “Zaŋmi N daba (Israaila bihi) ka yi yi yuŋ, achiika ! Yi nyɛla bɛ ni yɛn kari doli shεba

44:24

وَٱتۡرُكِ ٱلۡبَحۡرَ رَهۡوًاۖ إِنَّهُمۡ جُندٌ مُّغۡرَقُونَ

“ Yaha! (Yaa nyini Musa)! Chεli teeku kom ŋɔ maa ka di pirpiri doya. 1 achiika! Bɛ nyɛla tobbihi shεba kom ni yɛn di.”

44:25

كَمۡ تَرَكُواْ مِن جَنَّٰتٍ وَعُيُونٍ

Di zooiya ka bɛ (Fir’auna niriba) daa chɛ Puri mini bilsi

44:26

وَزُرُوعٍ وَمَقَامٍ كَرِيمٍ

Ni tiŋgbani shɛŋa din mali tam, n-ti pahi zaashekara

44:27

وَنَعۡمَةٍ كَانُواْ فِيهَا فَٰكِهِينَ

Ni yolsigu shɛŋa ni bɛ ni daa be n- wumdi nyεɣisim

44:28

كَذَٰلِكَۖ وَأَوۡرَثۡنَٰهَا قَوۡمًا ءَاخَرِينَ

Lala n-daa nyɛ li, ka Ti (Tinim’ Naawuni) zaŋ li (tiŋgbani maa) n-dihi ninvuɣu shɛba dabam (Israaila bihi) fali

44:29

فَمَا بَكَتۡ عَلَيۡهِمُ ٱلسَّمَآءُ وَٱلۡأَرۡضُ وَمَا كَانُواْ مُنظَرِينَ

Sagbana mini tiŋgbani daa bi kuhi bɛ zuɣu, bɛ mi daa pala bɛ ni naɣisi n-ti shɛba

44:30

وَلَقَدۡ نَجَّيۡنَا بَنِيٓ إِسۡرَٰٓءِيلَ مِنَ ٱلۡعَذَابِ ٱلۡمُهِينِ

Yaha! Achiika! Ti (Tinim’ (Naawuni) daa tilgi Israaila bihi ka chɛ filiŋ daazaaba

44:31

مِن فِرۡعَوۡنَۚ إِنَّهُۥ كَانَ عَالِيًا مِّنَ ٱلۡمُسۡرِفِينَ

Fir’auna sani. Achiika! O daa nyɛla ŋun tibgi o maŋa, ka daa lahi be barinanim’ puuni

44:32

وَلَقَدِ ٱخۡتَرۡنَٰهُمۡ عَلَىٰ عِلۡمٍ عَلَى ٱلۡعَٰلَمِينَ

Yaha! Achiika Ti (Tinim’ Naawuni) daa gahim ba (Israaila bihi) ni baŋsim (bɛ zaamani) binnamda zuɣu

44:33

وَءَاتَيۡنَٰهُم مِّنَ ٱلۡأٓيَٰتِ مَا فِيهِ بَلَٰٓؤٌاْ مُّبِينٌ

Ka Ti lahi ti ba Ti nam yεlikpahinda din puuni nyε dahimbu polo ni

44:34

إِنَّ هَٰٓؤُلَآءِ لَيَقُولُونَ

Achiika! Bambɔŋɔnim’ (Maka chεfurinim) maa yεrimi

44:35

إِنۡ هِيَ إِلَّا مَوۡتَتُنَا ٱلۡأُولَىٰ وَمَا نَحۡنُ بِمُنشَرِينَ

“Di (kpibu) pa shεli m-pahila ti tuuli kpibu (Dunia puuni) la, dinzuɣu ti pala bɛ ni yɛn ti yiɣisi shεba.”

44:36

فَأۡتُواْ بِـَٔابَآئِنَآ إِن كُنتُمۡ صَٰدِقِينَ

Dinzuɣu, tahimi ya ti banim’ (ban daa kpi maa) na, yi yi nyɛla yεlimaŋli- nima

44:37

أَهُمۡ خَيۡرٌ أَمۡ قَوۡمُ تُبَّعٍ وَٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِهِمۡ أَهۡلَكۡنَٰهُمۡۚ إِنَّهُمۡ كَانُواْ مُجۡرِمِينَ

Di ni bɔŋɔ, bɛ (Maka chεfurinim’) n-nyɛ ban gari, bee Tubbaɣi nima, 1 n-ti pahi tiŋgbani shɛŋa nim’ ban daa kana pɔi ni bana, Ti (Tinim’ Naawuni) daa niŋ ba la hallaka. Achiika! Bɛ daa shiri nyɛla bibɛhi

44:38

وَمَا خَلَقۡنَا ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ وَمَا بَيۡنَهُمَا لَٰعِبِينَ

Yaha! Ti (Tinim’ Naawuni) bɛ nam sagbana mini tiŋgbani, n-ti pahi din be di sunsuuni ni bɛ ti nyɛla ban dɛmda

44:39

مَا خَلَقۡنَٰهُمَآ إِلَّا بِٱلۡحَقِّ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَهُمۡ لَا يَعۡلَمُونَ

Ti (Tinim’ Naawuni) bi nam li naɣila ni yεlimaŋli. Amaa! Ninsalinim’ pam bi mi

44:40

إِنَّ يَوۡمَ ٱلۡفَصۡلِ مِيقَٰتُهُمۡ أَجۡمَعِينَ

Achiika! Saliya karibu dali n-nyɛ bɛ daalikauli saha namgbaniyini

44:41

يَوۡمَ لَا يُغۡنِي مَوۡلًى عَن مَّوۡلًى شَيۡـًٔا وَلَا هُمۡ يُنصَرُونَ

Dabsi’ shεli dɔɣim ni ti ku tooi niŋ dɔɣim anfaani shεli, bɛ mi pala bɛ ni yɛn sɔŋ shɛba

44:42

إِلَّا مَن رَّحِمَ ٱللَّهُۚ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ

Naɣila Naawuni ni zo so nambɔɣu. Achiika! Ŋuna n-nyɛ Nyɛŋda, Zaadali Nambɔzobonaa

44:43

إِنَّ شَجَرَتَ ٱلزَّقُّومِ

Achiika! Ma a nya Zakkuumi tia

44:44

طَعَامُ ٱلۡأَثِيمِ

Di nyɛla tuumbe tumda bindirigu

44:45

كَٱلۡمُهۡلِ يَغۡلِي فِي ٱلۡبُطُونِ

Ka di ŋmani kpatulli (bee tahiʒɛɣu din nyɛlgi), ka kpeeri puya ni

44:46

كَغَلۡيِ ٱلۡحَمِيمِ

Kamani kotulum ni yi kpeeri shεm

44:47

خُذُوهُ فَٱعۡتِلُوهُ إِلَىٰ سَوَآءِ ٱلۡجَحِيمِ

(Ka Naawuni yεli Malaaikanima): “Gbaami ya o (chεfura), ka tɔhigi o n-ti niŋ ʒehiimi buɣum sunsuuni.”

44:48

ثُمَّ صُبُّواْ فَوۡقَ رَأۡسِهِۦ مِنۡ عَذَابِ ٱلۡحَمِيمِ

“Di nyaaŋa, kpaami ya kotulum m-pa o zuɣu ni, ka di nyɛ azaaba n-ti o.”

44:49

ذُقۡ إِنَّكَ أَنتَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡكَرِيمُ

(Ka bɛ yεli chεfura): “Lammi (azaaba). Achiika! A nyɛla ŋun daa nyɛŋ, ka daa mali jilma (Dunia puuni)

44:50

إِنَّ هَٰذَا مَا كُنتُم بِهِۦ تَمۡتَرُونَ

Achiika! Ŋɔ maa n-nyɛ yi (chεfur- nim’) ni daa zilsiri shεli maa

44:51

إِنَّ ٱلۡمُتَّقِينَ فِي مَقَامٍ أَمِينٍ

Achiika! Wuntizɔriba yɛn ti be la suhudoo shee

44:52

فِي جَنَّٰتٍ وَعُيُونٍ

Alizanda yiya mini bilsi puuni

44:53

يَلۡبَسُونَ مِن سُندُسٍ وَإِسۡتَبۡرَقٍ مُّتَقَٰبِلِينَ

Ka bɛ yɛri silki falafala, ni silki din timsa, ka nyɛla ban nina kpa taba

44:54

كَذَٰلِكَ وَزَوَّجۡنَٰهُم بِحُورٍ عِينٍ

Lala n-nyɛ li, ka Ti (Tinim’ Naawuni) yɛn ti laɣim ba ni (Alizanda) paɣa shεba ban nimbihi vεla, ka lahi nyɛ niŋkara

44:55

يَدۡعُونَ فِيهَا بِكُلِّ فَٰكِهَةٍ ءَامِنِينَ

Ka bɛ boonda ni bɛ ti ba binwolli balibu kam, ka nyɛ ban mali yɛmbahiga

44:56

لَا يَذُوقُونَ فِيهَا ٱلۡمَوۡتَ إِلَّا ٱلۡمَوۡتَةَ ٱلۡأُولَىٰۖ وَوَقَىٰهُمۡ عَذَابَ ٱلۡجَحِيمِ

Bɛ ti bi yɛn lam kpibu di (Alizanda maa) puuni, naɣila bɛ tuuli kpibu (Dunia puuni) la, ka O (Naawuni) lahi gu ba ka chɛ ʒɛhiimi buɣum daazaaba

44:57

فَضۡلًا مِّن رَّبِّكَۚ ذَٰلِكَ هُوَ ٱلۡفَوۡزُ ٱلۡعَظِيمُ

Ka di nyɛ tibginsim din yi a Duuma (Naawuni) sani na, dina n-nyɛ tarli din galsi

44:58

فَإِنَّمَا يَسَّرۡنَٰهُ بِلِسَانِكَ لَعَلَّهُمۡ يَتَذَكَّرُونَ

(Yaa nyini Annabi)! Achiika! Ti (Tinim’ Naawuni) balgi li (Alkur’aani) mi a zilli zuɣu, domin bɛ (Larbunim’) zaŋ li n-teei Naawunim yɛla

44:59

فَٱرۡتَقِبۡ إِنَّهُم مُّرۡتَقِبُونَ

Dinzuɣu, ʒiya guhimi ba (ka nya din yɛn ti paai ba), achiika! Bɛ gba nyɛla ban ʒiya guhira

Translation: Muhammad Baba Ghtobo.