Surah 55 · 78 verses · Muhammad Baba Ghtobo

Surah Ar-Rahman in Dagbani

In English with tafsir

بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ

55:1

ٱلرَّحۡمَٰنُ

Dunia Nambɔzobonaa (Naawuni)

55:2

عَلَّمَ ٱلۡقُرۡءَانَ

O baŋsila (O ni bɔri so) Alkur’aani

55:3

خَلَقَ ٱلۡإِنسَٰنَ

O namla ninsala

55:4

عَلَّمَهُ ٱلۡبَيَانَ

Ka baŋsi o yεltɔɣa kahigibu

55:5

ٱلشَّمۡسُ وَٱلۡقَمَرُ بِحُسۡبَانٍ

Wuntaŋ’ mini goli (chanimi) ni laasabu

55:6

وَٱلنَّجۡمُ وَٱلشَّجَرُ يَسۡجُدَانِ

Yaha! Bimbilma mini tihi nyɛla din ŋmεri gbεɣu (suzuuda) tiri Naawuni

55:7

وَٱلسَّمَآءَ رَفَعَهَا وَوَضَعَ ٱلۡمِيزَانَ

Ni sagbana, ka O (Naawuni) duhi li, ka zali aadalsi (tiŋgbani yaaŋa zuɣu)

55:8

أَلَّا تَطۡغَوۡاْ فِي ٱلۡمِيزَانِ

Domin yi (ninsalinim’) ti di kpahi yεɣi aadalsi puuni

55:9

وَأَقِيمُواْ ٱلۡوَزۡنَ بِٱلۡقِسۡطِ وَلَا تُخۡسِرُواْ ٱلۡمِيزَانَ

Yaha! Zalimi ya zaɣa ni aadalsi, ka miri ya ka yi filim yi binzahindisi

55:10

وَٱلۡأَرۡضَ وَضَعَهَا لِلۡأَنَامِ

Ni tiŋgbani, O (Naawuni) zaŋ li mi zali binnamda zuɣu

55:11

فِيهَا فَٰكِهَةٌ وَٱلنَّخۡلُ ذَاتُ ٱلۡأَكۡمَامِ

Di (tiŋgbani maa) puuni mali binwola, ni dobino shɛli din mali wɔri

55:12

وَٱلۡحَبُّ ذُو ٱلۡعَصۡفِ وَٱلرَّيۡحَانُ

Ni bimbiɛlli din mali dibli, ka di ʒiɛɣu viɛla (ka nyo vum)

55:13

فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ

Dinzuɣu, yi Duuma ni’ima dini ka yi (Alizinnim’ mini ninsalinim’) labsiri ʒiri

55:14

خَلَقَ ٱلۡإِنسَٰنَ مِن صَلۡصَٰلٍ كَٱلۡفَخَّارِ

O namla ninsala (Annabi Adam) ni taŋkuuni din ŋmani salichee

55:15

وَخَلَقَ ٱلۡجَآنَّ مِن مَّارِجٍ مِّن نَّارٍ

Ka nam alizini ni buɣum zinli

55:16

فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ

Dinzuɣu, yi Duuma ni’ima dini ka yi (alizinnim’ mini ninsalinim’) labsiri ʒiri

55:17

رَبُّ ٱلۡمَشۡرِقَيۡنِ وَرَبُّ ٱلۡمَغۡرِبَيۡنِ

Yεɣa ayi shɛŋa wuntaŋ’ ni puhira, ni yεɣa ayi shɛŋa wuntaŋ’ ni luri Duuma

55:18

فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ

Dinzuɣu, yi Duuma ni’ima dini ka yi (alizinnim’ mini ninsalinim’) labsiri ʒiri

55:19

مَرَجَ ٱلۡبَحۡرَيۡنِ يَلۡتَقِيَانِ

O (Naawuni) timla kuli kara ayi na, ka di ti laɣindi luɣiyini (ka ŋɔ nyɛ ko’ nyεɣisili, ka ŋɔ mi nyɛ yεlimkom)

55:20

بَيۡنَهُمَا بَرۡزَخٌ لَّا يَبۡغِيَانِ

Ka saɣili be di sunsuuni, ka di bi kpεri taba ni

55:21

فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ

Dinzuɣu, yi Duuma ni’ima dini ka yi (alizinnim’ mini ninsalinim’) labsiri ʒiri

55:22

يَخۡرُجُ مِنۡهُمَا ٱللُّؤۡلُؤُ وَٱلۡمَرۡجَانُ

Alulluɣi mini Marjaani yiri la di (kulsi ayi maa) sunsuuni na

55:23

فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ

Dinzuɣu, yi Duuma ni’ima dini ka yi (alizinnim’ mini ninsalinim’) labsiri ʒiri

55:24

وَلَهُ ٱلۡجَوَارِ ٱلۡمُنشَـَٔاتُ فِي ٱلۡبَحۡرِ كَٱلۡأَعۡلَٰمِ

Yaha! Ŋuna n-su ŋarimkara (shipunima) din be kom ni ka zoya la

55:25

فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ

Dinzuɣu, yi Duuma ni’ima dini ka yi (alizinnim’ mini ninsalinim’) labsiri ʒiri

55:26

كُلُّ مَنۡ عَلَيۡهَا فَانٍ

Binshɛɣu kam din be di (tiŋgbani yaaŋa) zuɣu nyɛla din yɛn ti naai

55:27

وَيَبۡقَىٰ وَجۡهُ رَبِّكَ ذُو ٱلۡجَلَٰلِ وَٱلۡإِكۡرَامِ

Ka a Duuma (Naawuni) So Ŋun nyɛ jilma ni tibginsim lana ko yɛn ti kpalim

55:28

فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ

Dinzuɣu, yi Duuma ni’ima dini ka yi (alizinnim’ mini ninsalinim’) labsiri ʒiri

55:29

يَسۡـَٔلُهُۥ مَن فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۚ كُلَّ يَوۡمٍ هُوَ فِي شَأۡنٍ

Ban be sagbana ni tiŋgbani ni suhiri O mi (bɛ bukaata mala), bεɣu kam, O (Naawuni) bela tuun’ shεli ni

55:30

فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ

Dinzuɣu, yi Duuma ni’ima dini ka yi (alizinnim’ mini ninsalinim’) labsiri ʒiri

55:31

سَنَفۡرُغُ لَكُمۡ أَيُّهَ ٱلثَّقَلَانِ

Ni baalim, Ti (Tinim’ Naawuni) ni ti kariya saliya yaa yinim’ binnamda timsa ayi (alizinnim’ ni ninsalinim’)

55:32

فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ

Dinzuɣu, yi Duuma ni’ima dini ka yi (alizinnim’ mini ninsalinim’) labsiri ʒiri

55:33

يَٰمَعۡشَرَ ٱلۡجِنِّ وَٱلۡإِنسِ إِنِ ٱسۡتَطَعۡتُمۡ أَن تَنفُذُواْ مِنۡ أَقۡطَارِ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ فَٱنفُذُواْۚ لَا تَنفُذُونَ إِلَّا بِسُلۡطَٰنٍ

Yaa yinim’ alizinnim’ min ninsalinim’ salo! Yi yi ni tooi cheei sagbana mini tiŋgbani tarsi ni (ka Mani Naawuni bi nyan ya), tɔ! Yin cheemi ya, yi mi ku tooi chee yi naɣila ni daliri shɛli

55:34

فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ

Dinzuɣu, yi Duuma ni’ima dini ka yi (alizinnim’ mini ninsalinim’) labsiri ʒiri

55:35

يُرۡسَلُ عَلَيۡكُمَا شُوَاظٌ مِّن نَّارٍ وَنُحَاسٌ فَلَا تَنتَصِرَانِ

Bɛ yɛn ti teeila buɣum zinli mini dalima m-bahi yi zuɣu, ka yi ti ku nya sɔŋsim (so sani)

55:36

فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ

Dinzuɣu, yi Duuma ni’ima dini ka yi (alizinnim’ mini ninsalinim’) labsiri ʒiri

55:37

فَإِذَا ٱنشَقَّتِ ٱلسَّمَآءُ فَكَانَتۡ وَرۡدَةً كَٱلدِّهَانِ

Di yi ti niŋ ka sagbana tahi, ka leei zaɣiʒee kamani kpaʒiεɣu la

55:38

فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ

Dinzuɣu, yi Duuma ni’ima dini ka yi (alizinnim’ mini ninsalinim’) labsiri ʒiri

55:39

فَيَوۡمَئِذٍ لَّا يُسۡـَٔلُ عَن ذَنۢبِهِۦٓ إِنسٌ وَلَا جَآنٌّ

Dindali maa, bɛ ti bi yɛn bɔhi ninsala so bee alizini o taali

55:40

فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ

Dinzuɣu, yi Duuma ni’ima dini ka yi (alizinnim’ mini ninsalinim’) labsiri ʒiri

55:41

يُعۡرَفُ ٱلۡمُجۡرِمُونَ بِسِيمَٰهُمۡ فَيُؤۡخَذُ بِٱلنَّوَٰصِي وَٱلۡأَقۡدَامِ

Bɛ yɛn ti baŋla bibɛhi ni bɛ ŋmahiŋgbana, dinzuɣu ka bɛ (Malaaikanim’) ti gbahi ba bɛ gbɛri mini bɛ napona ni

55:42

فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ

Dinzuɣu, yi Duuma ni’ima dini ka yi (alizinnim’ mini ninsalinim’) labsiri ʒiri

55:43

هَٰذِهِۦ جَهَنَّمُ ٱلَّتِي يُكَذِّبُ بِهَا ٱلۡمُجۡرِمُونَ

(Ka bɛ yεli ba): “Ŋɔ maa n-nyɛ ʒahannama buɣum shεli bibɛhi ni daa labsi ʒiri la.”

55:44

يَطُوفُونَ بَيۡنَهَا وَبَيۡنَ حَمِيمٍ ءَانٍ

Ka bɛ gindi di (buɣum maa) mini kotulum din kpeeri sunsuuni

55:45

فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ

Dinzuɣu, yi Duuma ni’ima dini ka yi (alizinim’ mini ninsalinim’) lee labsiri ʒiri

55:46

وَلِمَنۡ خَافَ مَقَامَ رَبِّهِۦ جَنَّتَانِ

Yaha! Ninvuɣu so ŋun zo o Duuma (Naawuni) tooni zanibu yɛn ti malila Alizanda puri ayi (Zaadali)

55:47

فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ

Dinzuɣu, yi Duuma ni’ima dini ka yi (alizinnim’ mini ninsalinim’) labsiri ʒiri

55:48

ذَوَاتَآ أَفۡنَانٍ

Ka di mali wula (din teei bahi luɣuli kam)

55:49

فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ

Dinzuɣu, yi Duuma ni’ima dini ka yi (alizinnim’ mini ninsalinim’) labsiri ʒiri

55:50

فِيهِمَا عَيۡنَانِ تَجۡرِيَانِ

Di (Alizanda puri ayi maa) puuni mali kɔbilnina ayi din kuli zɔra

55:51

فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ

Dinzuɣu, yi Duuma ni’ima dini ka yi (alizinnim’ mini ninsalinim’) labsiri ʒiri

55:52

فِيهِمَا مِن كُلِّ فَٰكِهَةٍ زَوۡجَانِ

Di (Alizanda puri ayi maa) puuni malila binwolli kam, ka di nyɛ balibu buyi

55:53

فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ

Dinzuɣu, yi Duuma ni’ima dini ka yi (alizinnim’ mini ninsalinim’) labsiri ʒiri

55:54

مُتَّكِـِٔينَ عَلَىٰ فُرُشِۭ بَطَآئِنُهَا مِنۡ إِسۡتَبۡرَقٍۚ وَجَنَى ٱلۡجَنَّتَيۡنِ دَانٍ

Ka bɛ (Alizanda bihi) yɛn ti dondoya n-dalim bindo’ shεŋa zuɣu, ka di puuni mali silki din tibsa, ni Alizanda puri ayi binwola din kuli be yoma ni pɔhigibu

55:55

فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ

Dinzuɣu, yi Duuma ni’ima dini ka yi (alizinnim’ mini ninsalinim’) labsiri ʒiri

55:56

فِيهِنَّ قَٰصِرَٰتُ ٱلطَّرۡفِ لَمۡ يَطۡمِثۡهُنَّ إِنسٌ قَبۡلَهُمۡ وَلَا جَآنٌّ

Di (Alizanda maa) puuni mali paɣa shεba ban bi yuundi do so m-pahi bɛ yidannima zuɣu, ninsala bee alizini so mi na ʒin mi ba ni paɣatali pɔi ni bana (bɛ yidannima maa)

55:57

فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ

Dinzuɣu, yi Duuma ni’ima dini ka yi (alizinnim’ mini ninsalinim’) labsiri ʒiri

55:58

كَأَنَّهُنَّ ٱلۡيَاقُوتُ وَٱلۡمَرۡجَانُ

Bɛ (Alizanda paɣaba maa) ŋmanila ŋmanamsi mini kpantana

55:59

فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ

Dinzuɣu, yi Duuma ni’imaa dini ka yi (alizinnim’ mini ninsalinim’) labsiri ʒiri

55:60

هَلۡ جَزَآءُ ٱلۡإِحۡسَٰنِ إِلَّا ٱلۡإِحۡسَٰنُ

Di ni bɔŋɔ, viɛnyɛla mali sanyoo m-pahila vεnyɛla

55:61

فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ

Dinzuɣu, yi Duuma ni’ima dini ka yi (alizinnim’ mini ninsalinim’) labsiri ʒiri

55:62

وَمِن دُونِهِمَا جَنَّتَانِ

Gbaai yihi di (Alizandanima ayi ŋɔ maa), ka Alizanda puri ayi lahi beni

55:63

فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ

Dinzuɣu, yi Duuma ni’ima dini ka yi (alizinnim’ mini ninsalinim’) labsiri ʒiri

55:64

مُدۡهَآمَّتَانِ

Di (Alizanda nim’ ayi maa) nyɛla din kom nyɛ vakaha

55:65

فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ

Dinzuɣu, yi Duuma ni’ima dini ka yi (alizinnim’ mini ninsalinim’) labsiri ʒiri

55:66

فِيهِمَا عَيۡنَانِ نَضَّاخَتَانِ

Ka di (Alizandanima ayi maa) puuni mali kɔbilinina ayi din kom kuli kpaara

55:67

فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ

Dinzuɣu, yi Duuma ni’ima dini ka yi (alizinnim’ mini ninsalinim’) labsiri ʒiri

55:68

فِيهِمَا فَٰكِهَةٌ وَنَخۡلٌ وَرُمَّانٌ

Di (Alizandanima ayi maa) puuni yɛn ti mali binwolli, ni dobino, n-ti pahi rummani

55:69

فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ

Dinzuɣu, yi Duuma ni’ima dini ka yi (alizinnim’ mini ninsalinim’) labsiri ʒiri

55:70

فِيهِنَّ خَيۡرَٰتٌ حِسَانٌ

Alizandanima ayi maa puuni mali paɣa shεba ban mali halisuma, ka bɛ lahi viεla

55:71

فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ

Dinzuɣu, yi Duuma ni’ima dini ka yi (alizinnim’ mini ninsalinim’) labsiri ʒiri

55:72

حُورٌ مَّقۡصُورَٰتٌ فِي ٱلۡخِيَامِ

Ka bɛ nyɛ paɣaviɛla, ka piɛla, ka bɛ taɣi ba niŋ Alizanda sampahi ni

55:73

فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ

Dinzuɣu, yi Duuma ni’ima dini ka yi (alizinnim’ mini ninsalinim’) labsiri ʒiri

55:74

لَمۡ يَطۡمِثۡهُنَّ إِنسٌ قَبۡلَهُمۡ وَلَا جَآنٌّ

Ninsala bee alizini na ʒin mi ba ni paɣatali poi ni bana (bɛ yidannima)

55:75

فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ

Dinzuɣu, yi Duuma ni’ima dini ka yi (alizinnim’ mini ninsalinim’) labsiri ʒiri

55:76

مُتَّكِـِٔينَ عَلَىٰ رَفۡرَفٍ خُضۡرٍ وَعَبۡقَرِيٍّ حِسَانٍ

Ka bɛ nyɛla ban dondoya n-dalim dufɛmeensi din nyɛ vakaha, ni

55:77

فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ

Dinzuɣu, yi Duuma ni’ima dini ka yi (alizinnim’ mini ninsalinim’) labsiri ʒiri

55:78

تَبَٰرَكَ ٱسۡمُ رَبِّكَ ذِي ٱلۡجَلَٰلِ وَٱلۡإِكۡرَامِ

A Duuma So Ŋun nyɛ Jilma mini Tibginsim lana yuli nyɛla din tibgi

Translation: Muhammad Baba Ghtobo.