Surah 69 · 52 verses · Muhammad Baba Ghtobo

Surah Al-Haqqah in Dagbani

In English with tafsir

بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ

69:1

ٱلۡحَآقَّةُ

Din ku tooi mɔŋ (din yɛn niŋ ka di kala amii, dina n-nyɛ Chiyaama)

69:2

مَا ٱلۡحَآقَّةُ

Bo n-leei nyɛ din ku tooi mɔŋ (din yɛn niŋ ka di kala amii maa)

69:3

وَمَآ أَدۡرَىٰكَ مَا ٱلۡحَآقَّةُ

Yaha! (Yaa nyini Annabi)! Bo n-leei baŋsi a din ku tooi mɔŋ

69:4

كَذَّبَتۡ ثَمُودُ وَعَادُۢ بِٱلۡقَارِعَةِ

Samuudu mini Aadunim’ daa labsi suhi ni tobu (Chiyaama dali) ʒiri

69:5

فَأَمَّا ثَمُودُ فَأُهۡلِكُواْ بِٱلطَّاغِيَةِ

Amaa! Samuudunim’ bana, bɛ daa niŋ bala hallaka ni tahigu din nyɛ zaɣikpeeni

69:6

وَأَمَّا عَادٌ فَأُهۡلِكُواْ بِرِيحٍ صَرۡصَرٍ عَاتِيَةٍ

Yaha! Amaa! Aadunima, ka bɛ niŋ ba hallaka ni pɔhim shεli din mali wɔri, ka di kumsi lahi be, ka mali yaa. Samuudunima n-daa nyɛ Annabi Sālihu niriba, ka Aadunim’ mi daa nyɛ Annabi Hudu niriba

69:7

سَخَّرَهَا عَلَيۡهِمۡ سَبۡعَ لَيَالٍ وَثَمَٰنِيَةَ أَيَّامٍ حُسُومًاۖ فَتَرَى ٱلۡقَوۡمَ فِيهَا صَرۡعَىٰ كَأَنَّهُمۡ أَعۡجَازُ نَخۡلٍ خَاوِيَةٍ

O (Naawuni) daa tim li mi na bɛ zuɣu yuŋ diba ayɔpoin ni dabsa anii, ka di kuli pa taba zuɣu, dinzuɣu ka a nya ninsalinim’ di puuni, ka bɛ nyɛla ban dondoya kamani dobino tigbir’ shɛŋa din lu n-doya

69:8

فَهَلۡ تَرَىٰ لَهُم مِّنۢ بَاقِيَةٍ

(Yaa nyini ŋun gbilsiri tibli)! Di ni- bɔŋɔ, a lahi nyari bɛ puuni so ŋun kpalim

69:9

وَجَآءَ فِرۡعَوۡنُ وَمَن قَبۡلَهُۥ وَٱلۡمُؤۡتَفِكَٰتُ بِٱلۡخَاطِئَةِ

Ka Fir’auna mi gba kana, ni ninvuɣu shεba ban daa kana pɔi ni bana, n-ti pahi ninvuɣu shεba bɛ ni daa lebi bɛ tiŋgbani pili (Annabi Lutu niriba), domin bɛ tuumbεri zuɣu

69:10

فَعَصَوۡاْ رَسُولَ رَبِّهِمۡ فَأَخَذَهُمۡ أَخۡذَةً رَّابِيَةً

Ka bɛ kpe bɛ Duuma (Naawuni) tumo taali ni, dinzuɣu ka O gbaai ba gbaari shεli din biɛrim pahira

69:11

إِنَّا لَمَّا طَغَا ٱلۡمَآءُ حَمَلۡنَٰكُمۡ فِي ٱلۡجَارِيَةِ

Achiika! Saha shεli kom ni daa kpe m-pali tiŋgbani ni, ka Ti kpiɣi ya niŋ ŋarim maa puuni

69:12

لِنَجۡعَلَهَا لَكُمۡ تَذۡكِرَةً وَتَعِيَهَآ أُذُنٌ وَٰعِيَةٌ

Domin Ti (Tinim’ Naawuni) zaŋ li leei wa’azu tin ya, ka tibli din yɛn wum li ka tilgi gu di maŋa

69:13

فَإِذَا نُفِخَ فِي ٱلصُّورِ نَفۡخَةٌ وَٰحِدَةٌ

Dinzuɣu bɛ (Malaaika) yi ti piɛbsi kikaa ni yim zuɣu

69:14

وَحُمِلَتِ ٱلۡأَرۡضُ وَٱلۡجِبَالُ فَدُكَّتَا دَكَّةً وَٰحِدَةً

Ka bɛ kpiɣi tiŋgbani mini zoya, ka nyɛm li nyɛmbu yim

69:15

فَيَوۡمَئِذٍ وَقَعَتِ ٱلۡوَاقِعَةُ

Tɔ! Dindali maa ka din yɛn niŋ maa shiri yɛn niŋ

69:16

وَٱنشَقَّتِ ٱلسَّمَآءُ فَهِيَ يَوۡمَئِذٍ وَاهِيَةٌ

Yaha! Dindali maa ka sagbana yɛn tahibɔɣi, ka leei zaɣigbariŋ

69:17

وَٱلۡمَلَكُ عَلَىٰٓ أَرۡجَآئِهَاۚ وَيَحۡمِلُ عَرۡشَ رَبِّكَ فَوۡقَهُمۡ يَوۡمَئِذٍ ثَمَٰنِيَةٌ

Ka Malaaikanim’ ʒe di yεɣali kam. Ka Maalaaikanim’ anii yɛn ti ʒi a Duuma Daali’arshi (nam garo) bɛ zuɣu ni

69:18

يَوۡمَئِذٍ تُعۡرَضُونَ لَا تَخۡفَىٰ مِنكُمۡ خَافِيَةٌ

Dindali maa ka bɛ yɛn ti zaŋ ya n- zali Naawuni tooni, ka nyɛvulilana so ku tooi sɔɣi yi puuni

69:19

فَأَمَّا مَنۡ أُوتِيَ كِتَٰبَهُۥ بِيَمِينِهِۦ فَيَقُولُ هَآؤُمُ ٱقۡرَءُواْ كِتَٰبِيَهۡ

Amaa! Bɛ yi ti ti so o litaafi o nudirigu zuɣu, o ni yεli: “Deemi ya n litaafi ŋɔ maa karim.”

69:20

إِنِّي ظَنَنتُ أَنِّي مُلَٰقٍ حِسَابِيَهۡ

Achiika! Mani daa dihitabli (Dunia puuni) kadama n-nyɛla ŋun yɛn ti laɣim ni n saliya karibu

69:21

فَهُوَ فِي عِيشَةٍ رَّاضِيَةٍ

Dinzuɣu, ka o nyɛla ŋun be bεri shɛli puuni bɛ ni niŋ yɛdda

69:22

فِي جَنَّةٍ عَالِيَةٍ

Alizanda shɛli din duhi zuɣusaa la puuni

69:23

قُطُوفُهَا دَانِيَةٌ

Ka di (Alizanda maa) binwola kuli be yoma (n-ti ŋun bɔri li)

69:24

كُلُواْ وَٱشۡرَبُواْ هَنِيٓـَٔۢا بِمَآ أَسۡلَفۡتُمۡ فِي ٱلۡأَيَّامِ ٱلۡخَالِيَةِ

(Ka bɛ yεli ba): “Dim ya ka nyu yolsigu puuni, domin yi ni daa daŋsi tum tuun’ shεŋa dabsa din garila puuni (Dunia).”

69:25

وَأَمَّا مَنۡ أُوتِيَ كِتَٰبَهُۥ بِشِمَالِهِۦ فَيَقُولُ يَٰلَيۡتَنِي لَمۡ أُوتَ كِتَٰبِيَهۡ

Amaa! Ninvuɣu so bɛ ni ti o litaafi ni o nuzaa, tɔ! O ni ti yεli: “M-baye, bε yi di kuli bi ti ma n litaafi ŋɔ gba.”

69:26

وَلَمۡ أَدۡرِ مَا حِسَابِيَهۡ

Yaha! M-bi mi bɛ ni yɛn kari ma saliya shɛli

69:27

يَٰلَيۡتَهَا كَانَتِ ٱلۡقَاضِيَةَ

Mbaye, di (kpibu maa) yi di kuli nyɛla yim zuɣu (Dunia puuni)

69:28

مَآ أَغۡنَىٰ عَنِّي مَالِيَهۡۜ

M buni (arzichi) bi tooi niŋ ma anfaani shɛli

69:29

هَلَكَ عَنِّي سُلۡطَٰنِيَهۡ

N yiko (daliri) naai ya ka chε ma

69:30

خُذُوهُ فَغُلُّوهُ

(Ka Naawuni yεli Malaaikanima)! “Gbaami ya o, ka lo o ni bandi.”

69:31

ثُمَّ ٱلۡجَحِيمَ صَلُّوهُ

Din nyaaŋa, zaŋmi ya o n-ti labi ʒehiimi (buɣum) ni

69:32

ثُمَّ فِي سِلۡسِلَةٍ ذَرۡعُهَا سَبۡعُونَ ذِرَاعًا فَٱسۡلُكُوهُ

Din nyaaŋa, lom ya o ni zoligu din waɣilim nyɛ nuu ŋmεbu pihiyɔpoin, ka zaŋ ya o niŋ di puuni

69:33

إِنَّهُۥ كَانَ لَا يُؤۡمِنُ بِٱللَّهِ ٱلۡعَظِيمِ

Achiika! O daa nyɛla ninvuɣu so ŋun bi ti Naawuni so Ŋun galsi maa yεlimaŋli

69:34

وَلَا يَحُضُّ عَلَىٰ طَعَامِ ٱلۡمِسۡكِينِ

O mi bi kpaŋsiri ninsalinima nandana dihibu

69:35

فَلَيۡسَ لَهُ ٱلۡيَوۡمَ هَٰهُنَا حَمِيمٌ

Dinzuɣu, zuŋɔ o ka zosim kpe

69:36

وَلَا طَعَامٌ إِلَّا مِنۡ غِسۡلِينٍ

O mi ka bindir’ shεli m-pahila yum kom (ʒim ni mari)

69:37

لَّا يَأۡكُلُهُۥٓ إِلَّا ٱلۡخَٰطِـُٔونَ

So bi diri li naɣila tuumbiεri nima

69:38

فَلَآ أُقۡسِمُ بِمَا تُبۡصِرُونَ

Dinzuɣu M (Mani Naawuni) po yi (ninsalinim’) ni nyari shɛli

69:39

وَمَا لَا تُبۡصِرُونَ

Ni yi ni bi nyari shɛli

69:40

إِنَّهُۥ لَقَوۡلُ رَسُولٍ كَرِيمٍ

Achiika! Di (Alkur’aani) nyɛla tuun’ so (Annabi Muhammadu) ŋun mali jilma la yεltɔɣa

69:41

وَمَا هُوَ بِقَوۡلِ شَاعِرٍۚ قَلِيلًا مَّا تُؤۡمِنُونَ

Yaha! Di pala yiliyindi so yεltɔɣa, bɛla ka yi tiri Naawuni yεlimaŋli

69:42

وَلَا بِقَوۡلِ كَاهِنٍۚ قَلِيلًا مَّا تَذَكَّرُونَ

Di mi pala baɣa so yεltɔɣa, biɛla ka yi teeri Naawuni yεla

69:43

تَنزِيلٌ مِّن رَّبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ

Di (Alkur’aani) nyɛla bɛ ni siɣisi shɛli ka di yi binnamda Duuma sani na

69:44

وَلَوۡ تَقَوَّلَ عَلَيۡنَا بَعۡضَ ٱلۡأَقَاوِيلِ

Yaha! O (Annabi Muhammadu) yi di ŋma ʒi’ shεŋa m-pa Ti (Tinim’ Naawuni)

69:45

لَأَخَذۡنَا مِنۡهُ بِٱلۡيَمِينِ

Achiika! Ti naan gbaai o ni nudirigu

69:46

ثُمَّ لَقَطَعۡنَا مِنۡهُ ٱلۡوَتِينَ

Din nyaaŋa, Ti naan ŋmaagi o kukojilgu (ka o kpi)

69:47

فَمَا مِنكُم مِّنۡ أَحَدٍ عَنۡهُ حَٰجِزِينَ

Yi mi puuni so naan ku tooi taɣi o (Annabi Muhammadu) ka chɛ Ti (Tinim’ Naawuni) daazaaba

69:48

وَإِنَّهُۥ لَتَذۡكِرَةٌ لِّلۡمُتَّقِينَ

Yaha! Achiika! Di (Alkur’aani) nyɛla teebu n-zaŋ ti wuntizɔriba

69:49

وَإِنَّا لَنَعۡلَمُ أَنَّ مِنكُم مُّكَذِّبِينَ

Yaha! Achiika! Ti mi ni ʒirinim’ be yi (ninsalinim’) puuni

69:50

وَإِنَّهُۥ لَحَسۡرَةٌ عَلَى ٱلۡكَٰفِرِينَ

Yaha! Achiika! Di yɛn ti nyɛla ashaara n-zaŋ ti chεfurinima (Zaadali)

69:51

وَإِنَّهُۥ لَحَقُّ ٱلۡيَقِينِ

Yaha! Achiika! Di (Alkur’aani) nyɛla yεlimaŋli ka nyɛ din dihitabli

69:52

فَسَبِّحۡ بِٱسۡمِ رَبِّكَ ٱلۡعَظِيمِ

Dinzuɣu, simsim a Duuma So Ŋun nam galsi maa yuli

Translation: Muhammad Baba Ghtobo.