Surah 23 · 118 verses · Sheikh Amissi Radjabu Ntamba

Surah Al-Mu'minun in Rundi

In English with tafsir

بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ

23:1

قَدۡ أَفۡلَحَ ٱلۡمُؤۡمِنُونَ

Mu vy’ukuri aba Isilamu batsinze

23:2

ٱلَّذِينَ هُمۡ فِي صَلَاتِهِمۡ خَٰشِعُونَ

Kubera yuko mumasengesho yabo baba bari abagamburutsi

23:3

وَٱلَّذِينَ هُمۡ عَنِ ٱللَّغۡوِ مُعۡرِضُونَ

Nibo bita kure y’ibintu atakamaro bibafitiye

23:4

وَٱلَّذِينَ هُمۡ لِلزَّكَوٰةِ فَٰعِلُونَ

Nibo n’imperezwa zabo bazitanga ukuri kwama

23:5

وَٱلَّذِينَ هُمۡ لِفُرُوجِهِمۡ حَٰفِظُونَ

Nibo n’ibitsina vyabo babikingira

23:6

إِلَّا عَلَىٰٓ أَزۡوَٰجِهِمۡ أَوۡ مَا مَلَكَتۡ أَيۡمَٰنُهُمۡ فَإِنَّهُمۡ غَيۡرُ مَلُومِينَ

Dukuyemwo abakenyezi babo, canke kuri barya bantu batunzwe n’amaboko yabo y’iburyo, abo nibo badatabwako umwikomo

23:7

فَمَنِ ٱبۡتَغَىٰ وَرَآءَ ذَٰلِكَ فَأُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡعَادُونَ

Uwushaka ibitari ibi abo nibo bazoba barenze imbibe zagenywe

23:8

وَٱلَّذِينَ هُمۡ لِأَمَٰنَٰتِهِمۡ وَعَهۡدِهِمۡ رَٰعُونَ

Nabafise ivyabo hamwe n’amasezerano yabo bayacungera neza

23:9

وَٱلَّذِينَ هُمۡ عَلَىٰ صَلَوَٰتِهِمۡ يُحَافِظُونَ

N’amasengesho yabo barayakingira

23:10

أُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡوَٰرِثُونَ

Abo nibo basamuragwa

23:11

ٱلَّذِينَ يَرِثُونَ ٱلۡفِرۡدَوۡسَ هُمۡ فِيهَا خَٰلِدُونَ

Abazorarwa ijuru nibo bazoribamwo mubuzima bwabo bwose

23:12

وَلَقَدۡ خَلَقۡنَا ٱلۡإِنسَٰنَ مِن سُلَٰلَةٍ مِّن طِينٍ

Mu vyukuri twaremye ikiremwa muntu mw’ivu ryiza

23:13

ثُمَّ جَعَلۡنَٰهُ نُطۡفَةً فِي قَرَارٍ مَّكِينٍ

Hanyuma tumurema mw’ima ry’intanga ryashinguwe mugitereko kibitswe ahantu heza

23:14

ثُمَّ خَلَقۡنَا ٱلنُّطۡفَةَ عَلَقَةً فَخَلَقۡنَا ٱلۡعَلَقَةَ مُضۡغَةً فَخَلَقۡنَا ٱلۡمُضۡغَةَ عِظَٰمًا فَكَسَوۡنَا ٱلۡعِظَٰمَ لَحۡمًا ثُمَّ أَنشَأۡنَٰهُ خَلۡقًا ءَاخَرَۚ فَتَبَارَكَ ٱللَّهُ أَحۡسَنُ ٱلۡخَٰلِقِينَ

Hanyuma tugira iryoma ry’intanga kuba ikimanyu c’amaraso hanyuma tugira ico kimanyu c’amaraso kuba ikimanyu c’inyama, hanyuma tugira ico kimanyu c’inyama kuba amagufa, nayo magufa duca tuyambika inyama hanyuma duca tumugira ikindi kiremwa, rero haninahazwa Imana ariwe muremyi mwiza w’abaremyi

23:15

ثُمَّ إِنَّكُم بَعۡدَ ذَٰلِكَ لَمَيِّتُونَ

Hanyuma mu vy’ukuri mwebwe munyuma y’ibi vyose mwese muzoba abapfu

23:16

ثُمَّ إِنَّكُمۡ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ تُبۡعَثُونَ

Hanyuma mu vy’ukuri mwebwe k’umusi w’imperuka muzozurwa

23:17

وَلَقَدۡ خَلَقۡنَا فَوۡقَكُمۡ سَبۡعَ طَرَآئِقَ وَمَا كُنَّا عَنِ ٱلۡخَلۡقِ غَٰفِلِينَ

Mu vy’ukuri twararemye hejuru yanyu amayira indwi natwe ntitwari kuba kubiremwa vyacu ngo nabibagiwe

23:18

وَأَنزَلۡنَا مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءَۢ بِقَدَرٍ فَأَسۡكَنَّٰهُ فِي ٱلۡأَرۡضِۖ وَإِنَّا عَلَىٰ ذَهَابِۭ بِهِۦ لَقَٰدِرُونَ

Twaramanuye kuva mubicu amazi ahagije nukuyashikana kw’isi, ntankeka ni twebwe dufise ubushobozi bwukuyakuraho

23:19

فَأَنشَأۡنَا لَكُم بِهِۦ جَنَّٰتٍ مِّن نَّخِيلٍ وَأَعۡنَٰبٍ لَّكُمۡ فِيهَا فَوَٰكِهُ كَثِيرَةٌ وَمِنۡهَا تَأۡكُلُونَ

Kubera ayo mazi twarabagiriye imirima y’ivyamwa vy’imitende hamwe n’imizabibu, nukuronkeramwo ivyamwa vyinshi no murivyo nivyo mufungura

23:20

وَشَجَرَةً تَخۡرُجُ مِن طُورِ سَيۡنَآءَ تَنۢبُتُ بِٱلدُّهۡنِ وَصِبۡغٍ لِّلۡأٓكِلِينَ

N’igiti kivuye k’umusozi witiriwe Siynaai, gikuramwo amavuta hamwe n’inyama kubazifungura

23:21

وَإِنَّ لَكُمۡ فِي ٱلۡأَنۡعَٰمِ لَعِبۡرَةًۖ نُّسۡقِيكُم مِّمَّا فِي بُطُونِهَا وَلَكُمۡ فِيهَا مَنَٰفِعُ كَثِيرَةٌ وَمِنۡهَا تَأۡكُلُونَ

Mu vy’ukuri mwebwe murafise icigwa kininiya kubijanye n’ibikoko tuba nyweshereza mubiri munda zavyo, nukuronka murivyo amavuta menshi n’ibindi navyo nivyo mwikenura

23:22

وَعَلَيۡهَا وَعَلَى ٱلۡفُلۡكِ تُحۡمَلُونَ

No hejuru yavyo no hejuru y’amato muhekwako

23:23

وَلَقَدۡ أَرۡسَلۡنَا نُوحًا إِلَىٰ قَوۡمِهِۦ فَقَالَ يَٰقَوۡمِ ٱعۡبُدُواْ ٱللَّهَ مَا لَكُم مِّنۡ إِلَٰهٍ غَيۡرُهُۥٓۚ أَفَلَا تَتَّقُونَ

Ntankeka twebwe twararungitse intumwa y’Imana Nuhu (iii) ku bantu biwe nukuvuga ati:- emwe bantu banje, nimusenge Imana yanyu y’ukuri kuko ntayindi Mana ihari atariyo yonyene rudende gusa, mbega mwebwe ntabwoba mufise

23:24

فَقَالَ ٱلۡمَلَؤُاْ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ مِن قَوۡمِهِۦ مَا هَٰذَآ إِلَّا بَشَرٌ مِّثۡلُكُمۡ يُرِيدُ أَن يَتَفَضَّلَ عَلَيۡكُمۡ وَلَوۡ شَآءَ ٱللَّهُ لَأَنزَلَ مَلَٰٓئِكَةً مَّا سَمِعۡنَا بِهَٰذَا فِيٓ ءَابَآئِنَا ٱلۡأَوَّلِينَ

Abakuru b’abahakanyi b’Imana y’ukuri muribo baravuze bati:- ntiyari kuba uyu Nuhu (iii) atari uko ari umuntu nkamwe agomba kwironderera iteka hejuru yanyu niyaba Imana ibishaka mu vy’ukuri yari kumanura Abamarayika kuko twebwe ntitwumvise ibi vyose kubavyeyi bacu baho hambere

23:25

إِنۡ هُوَ إِلَّا رَجُلُۢ بِهِۦ جِنَّةٌ فَتَرَبَّصُواْ بِهِۦ حَتَّىٰ حِينٍ

Ntiyari kuba uyu mugabo n’umuntu afise ibisazi, rero nimu murindire kugeza kumwanya wiwe

23:26

قَالَ رَبِّ ٱنصُرۡنِي بِمَا كَذَّبُونِ

Intumwa y’Imana Nuhu (iii) yavuze iti:- Muremyi wanje, nuntabare kuko abanje baramaze kumpakana

23:27

فَأَوۡحَيۡنَآ إِلَيۡهِ أَنِ ٱصۡنَعِ ٱلۡفُلۡكَ بِأَعۡيُنِنَا وَوَحۡيِنَا فَإِذَا جَآءَ أَمۡرُنَا وَفَارَ ٱلتَّنُّورُ فَٱسۡلُكۡ فِيهَا مِن كُلٍّ زَوۡجَيۡنِ ٱثۡنَيۡنِ وَأَهۡلَكَ إِلَّا مَن سَبَقَ عَلَيۡهِ ٱلۡقَوۡلُ مِنۡهُمۡۖ وَلَا تُخَٰطِبۡنِي فِي ٱلَّذِينَ ظَلَمُوٓاْ إِنَّهُم مُّغۡرَقُونَ

Rero twaramushikirije ubutumwa yuko yotegura ubwato imbere y’amaso yacu no kubutumwa bwacu, rero nihashika itegeko ryacu harimwo n’itanuri ry’umwuzurire w’amazi, aho niho uzoca winjira muri ubwo bwato n’ibintu bibiri bibiri vy’ubwoko bwose hamwe n’abantu bawe bose dukuyemwo abo ijambo rizoba ryaciyeko hejuru yabo muribo kandi ntumvugishe kubijanye n’abahemukiye imitima yabo, ntankeka abo bantu bazokwibizwa mumazi

23:28

فَإِذَا ٱسۡتَوَيۡتَ أَنتَ وَمَن مَّعَكَ عَلَى ٱلۡفُلۡكِ فَقُلِ ٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِ ٱلَّذِي نَجَّىٰنَا مِنَ ٱلۡقَوۡمِ ٱلظَّٰلِمِينَ

Niwaruhuka hamwe nabo muzoba muri kumwe muri ubwo bwato nuce uvuga uti:- turakengurukiye Imana yaturokoye nabo bantu bahemukiye imitima yabo

23:29

وَقُل رَّبِّ أَنزِلۡنِي مُنزَلًا مُّبَارَكًا وَأَنتَ خَيۡرُ ٱلۡمُنزِلِينَ

Nuvuge uti:- Muremyi wanje numanure kw’imanuro ry’imigisha yawe kuko ari wewe mwiza w’imanuro

23:30

إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَٰتٍ وَإِن كُنَّا لَمُبۡتَلِينَ

Ntankeka muri ibi vyose harimwo icirwa kininiya, mu vy’ukuri ni twebwe tugirira abantu ibibazo

23:31

ثُمَّ أَنشَأۡنَا مِنۢ بَعۡدِهِمۡ قَرۡنًا ءَاخَرِينَ

Hanyuma twarazanye inyuma yabo abandi bantu

23:32

فَأَرۡسَلۡنَا فِيهِمۡ رَسُولًا مِّنۡهُمۡ أَنِ ٱعۡبُدُواْ ٱللَّهَ مَا لَكُم مِّنۡ إِلَٰهٍ غَيۡرُهُۥٓۚ أَفَلَا تَتَّقُونَ

Tubarungikira intumwa z’Imana zo muribo zibabwira ziti:- nimusenge Imana yanyu y’ukuri kuko atayindi Mana mufise atariyo yonyene rudende gusa, mbega mwebwe ntimuyitinya

23:33

وَقَالَ ٱلۡمَلَأُ مِن قَوۡمِهِ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ وَكَذَّبُواْ بِلِقَآءِ ٱلۡأٓخِرَةِ وَأَتۡرَفۡنَٰهُمۡ فِي ٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَا مَا هَٰذَآ إِلَّا بَشَرٌ مِّثۡلُكُمۡ يَأۡكُلُ مِمَّا تَأۡكُلُونَ مِنۡهُ وَيَشۡرَبُ مِمَّا تَشۡرَبُونَ

N’abakuru bo mu bantu biwe barahakanye Imana y’ukuri nukutemera ihuriro ry’umusi w’umuhero w’Isi, tubaha n’amatungo y’ubuzima bwo ng’aha kw’Isi baca bavuga bati:- ntiyari kuba uyu muntu nuko ameze nkamwe kuko n’umuntu afungura muvyo namwe mufungura, nukunywa akanywa muvyo munywako

23:34

وَلَئِنۡ أَطَعۡتُم بَشَرًا مِّثۡلَكُمۡ إِنَّكُمۡ إِذًا لَّخَٰسِرُونَ

Nimwamu gamburukira umuntu ameze nkuyo muzoba muri mu bantu b’uruhombo

23:35

أَيَعِدُكُمۡ أَنَّكُمۡ إِذَا مِتُّمۡ وَكُنتُمۡ تُرَابًا وَعِظَٰمًا أَنَّكُم مُّخۡرَجُونَ

Mbega abemerera yuko mugihe muzosandaba nukuba ivu n’amagufa, yuko muzozurwa

23:36

هَيۡهَاتَ هَيۡهَاتَ لِمَا تُوعَدُونَ

Ntibizobaho ivyo mwemererwa

23:37

إِنۡ هِيَ إِلَّا حَيَاتُنَا ٱلدُّنۡيَا نَمُوتُ وَنَحۡيَا وَمَا نَحۡنُ بِمَبۡعُوثِينَ

Ntakindi atari ubu buzima bwacu bwo ng’aha kw’Isi butuma dupfa n’ukubaho, ntakindi kandi natwe ntituri mubantu bazozurwa

23:38

إِنۡ هُوَ إِلَّا رَجُلٌ ٱفۡتَرَىٰ عَلَى ٱللَّهِ كَذِبًا وَمَا نَحۡنُ لَهُۥ بِمُؤۡمِنِينَ

Ntiyari kuba uyu atari uko ari umuntu abeshera Imana natwe ntitumwemera

23:39

قَالَ رَبِّ ٱنصُرۡنِي بِمَا كَذَّبُونِ

Avuga ati:- Muremyi wanje nuntabare kubera yuko bampakanye

23:40

قَالَ عَمَّا قَلِيلٍ لَّيُصۡبِحُنَّ نَٰدِمِينَ

Ivuga iti:- mumwanya mutoyi isase bazoba bari mumaganya

23:41

فَأَخَذَتۡهُمُ ٱلصَّيۡحَةُ بِٱلۡحَقِّ فَجَعَلۡنَٰهُمۡ غُثَآءًۚ فَبُعۡدًا لِّلۡقَوۡمِ ٱلظَّٰلِمِينَ

Baca bahonywa n’ijwi ry’ukuri, nukubagira nk’umwavu, rero iryo honywa ryabo ryarabashikiye abo bantu bahemukiye imitima yabo

23:42

ثُمَّ أَنشَأۡنَا مِنۢ بَعۡدِهِمۡ قُرُونًا ءَاخَرِينَ

Hanyuma munyuma yabo twaciye tuzana abandi bantu

23:43

مَا تَسۡبِقُ مِنۡ أُمَّةٍ أَجَلَهَا وَمَا يَسۡتَـٔۡخِرُونَ

Nta bantu bashobora gutanguza isanganya ryayo canke kuritebesha

23:44

ثُمَّ أَرۡسَلۡنَا رُسُلَنَا تَتۡرَاۖ كُلَّ مَا جَآءَ أُمَّةً رَّسُولُهَا كَذَّبُوهُۖ فَأَتۡبَعۡنَا بَعۡضَهُم بَعۡضًا وَجَعَلۡنَٰهُمۡ أَحَادِيثَۚ فَبُعۡدًا لِّقَوۡمٍ لَّا يُؤۡمِنُونَ

Hanyuma twararungitse intumwa zacu umwe inyuma y’uwundi, umwe muri iyo mirwi mugihe washikirwa n’intumwa yawo barayihakana duca tubakurikizako bamwe muribo n’abandi duca tubagira kuba arivyo biganiro kuribo, rero ihonywa ryabo bantu ryarabashikiye abo bantu batemera Imana yabo y’ukuri

23:45

ثُمَّ أَرۡسَلۡنَا مُوسَىٰ وَأَخَاهُ هَٰرُونَ بِـَٔايَٰتِنَا وَسُلۡطَٰنٍ مُّبِينٍ

Munyuma twararungitse intumwa y’Imana Mussa (iii) hamwe na mwene wabo Haruna (iii) bafise n’ibitangaro hamwe n’ivyemezo biri k’umugaragaro

23:46

إِلَىٰ فِرۡعَوۡنَ وَمَلَإِيْهِۦ فَٱسۡتَكۡبَرُواْ وَكَانُواْ قَوۡمًا عَالِينَ

Nokwa Fir’auni n’abategetsi biwe bakuru bakuru mugabo bari mubantu bishima kandi b’amanyama

23:47

فَقَالُوٓاْ أَنُؤۡمِنُ لِبَشَرَيۡنِ مِثۡلِنَا وَقَوۡمُهُمَا لَنَا عَٰبِدُونَ

Bavuze bati:- twaremye abantu bameze nkatwe bakaba kandi bari muncuti zabo kandi bari mubaja bacu

23:48

فَكَذَّبُوهُمَا فَكَانُواْ مِنَ ٱلۡمُهۡلَكِينَ

Rero barabahakanye icese nukuba mubantu bahonejwe

23:49

وَلَقَدۡ ءَاتَيۡنَا مُوسَى ٱلۡكِتَٰبَ لَعَلَّهُمۡ يَهۡتَدُونَ

Ntankeka rero twarahaye intumwa y’Imana Mussa (iii) igitabu kugira ngo bashobore kurongoka

23:50

وَجَعَلۡنَا ٱبۡنَ مَرۡيَمَ وَأُمَّهُۥٓ ءَايَةً وَءَاوَيۡنَٰهُمَآ إِلَىٰ رَبۡوَةٍ ذَاتِ قَرَارٍ وَمَعِينٍ

Twaciye tugira umwana wa Mariyamu (iii) hamwe nanyina wiwe kuba ari ikimenyetso nukubaha ubuhungiro bwokuja ahantu hataramutse h’umutekano ntangere hamwe n’isoko ry’amazi

23:51

يَٰٓأَيُّهَا ٱلرُّسُلُ كُلُواْ مِنَ ٱلطَّيِّبَٰتِ وَٱعۡمَلُواْ صَٰلِحًاۖ إِنِّي بِمَا تَعۡمَلُونَ عَلِيمٌ

Mwebwe ntumwa z’Imana, nimufungure ibifungurwa vyiza kandi mugire ibikorwa vyiza, mu vy’ukuri jewe ndafise ubumenyi bw’ivyo mugira vyose

23:52

وَإِنَّ هَٰذِهِۦٓ أُمَّتُكُمۡ أُمَّةً وَٰحِدَةً وَأَنَا۠ رَبُّكُمۡ فَٱتَّقُونِ

Mu vy’ukuri aba bantu banyu n’abantu bamwe, nanje nd’Umuremyi wanyu, rero nimuntinye

23:53

فَتَقَطَّعُوٓاْ أَمۡرَهُم بَيۡنَهُمۡ زُبُرًاۖ كُلُّ حِزۡبِۭ بِمَا لَدَيۡهِمۡ فَرِحُونَ

Mugabo bararicagaguye ijambo ryabo ryari hagati yabo barishira kure na kure, hanyuma umurwi umwe umwe waranezerejwe nivyo bafise

23:54

فَذَرۡهُمۡ فِي غَمۡرَتِهِمۡ حَتَّىٰ حِينٍ

Ni mubareke nuko kutibuka kwabo kugeza kugihe cagenywe

23:55

أَيَحۡسَبُونَ أَنَّمَا نُمِدُّهُم بِهِۦ مِن مَّالٍ وَبَنِينَ

Mbega bariyumvira muvyo twabahaye mumatungo hamwe n’ibibondo

23:56

نُسَارِعُ لَهُمۡ فِي ٱلۡخَيۡرَٰتِۚ بَل لَّا يَشۡعُرُونَ

Egome, tubatanguriza kubaha mubintu vyiza mugabo ntavyo bazi

23:57

إِنَّ ٱلَّذِينَ هُم مِّنۡ خَشۡيَةِ رَبِّهِم مُّشۡفِقُونَ

Mu vy’ukuri abo batinya Umuremyi wabo n’abagamburutsi

23:58

وَٱلَّذِينَ هُم بِـَٔايَٰتِ رَبِّهِمۡ يُؤۡمِنُونَ

Nabo amajambo y’Umuremyi wabo bayemera

23:59

وَٱلَّذِينَ هُم بِرَبِّهِمۡ لَا يُشۡرِكُونَ

Nabo Umuremyi wabo batamu gereranya n’ibindi bintu

23:60

وَٱلَّذِينَ يُؤۡتُونَ مَآ ءَاتَواْ وَّقُلُوبُهُمۡ وَجِلَةٌ أَنَّهُمۡ إِلَىٰ رَبِّهِمۡ رَٰجِعُونَ

Nabo batanga muvyo bahawe n’Imana, mugihe imitima yabo itinya kubera yuko bazosubizwa ku Muremyi wabo

23:61

أُوْلَٰٓئِكَ يُسَٰرِعُونَ فِي ٱلۡخَيۡرَٰتِ وَهُمۡ لَهَا سَٰبِقُونَ

Abo bose nibo bagira umwete w’ibikorwa mubintu vy’ineza kandi nibo baja imbere muri ivyo bikorwa

23:62

وَلَا نُكَلِّفُ نَفۡسًا إِلَّا وُسۡعَهَاۚ وَلَدَيۡنَا كِتَٰبٌ يَنطِقُ بِٱلۡحَقِّ وَهُمۡ لَا يُظۡلَمُونَ

Natwe ntiduhatagiza umutima w’umuntu atari nkuko wifashe wonyene kandi turafise igitabu kivugisha ukuri, rero ntibazo hemukirwa

23:63

بَلۡ قُلُوبُهُمۡ فِي غَمۡرَةٍ مِّنۡ هَٰذَا وَلَهُمۡ أَعۡمَٰلٌ مِّن دُونِ ذَٰلِكَ هُمۡ لَهَا عَٰمِلُونَ

Mugabo imitima yabo isamajijwe nivyo nyene kandi barafise ibikorwa bagira bitari ivyo

23:64

حَتَّىٰٓ إِذَآ أَخَذۡنَا مُتۡرَفِيهِم بِٱلۡعَذَابِ إِذَا هُمۡ يَجۡـَٔرُونَ

Kugeza aho tuzoba hamagarira mubihano bamwe muba nezereza babo, aho niho bazokoma induru

23:65

لَا تَجۡـَٔرُواْ ٱلۡيَوۡمَۖ إِنَّكُم مِّنَّا لَا تُنصَرُونَ

Ntimukome induru kuri uno musi, ntankeka mwebwe ntimuzofashwa na twebwe

23:66

قَدۡ كَانَتۡ ءَايَٰتِي تُتۡلَىٰ عَلَيۡكُمۡ فَكُنتُمۡ عَلَىٰٓ أَعۡقَٰبِكُمۡ تَنكِصُونَ

Mu vy’ukuri amajambo yanje yarasomwa kuri mwebwe mugabo mwaca musubira inyuma n’ibitsintsiri vyanyu

23:67

مُسۡتَكۡبِرِينَ بِهِۦ سَٰمِرًا تَهۡجُرُونَ

Mwishima muganira mw’ijoro kuri iyi Qur’aani muyikengera

23:68

أَفَلَمۡ يَدَّبَّرُواْ ٱلۡقَوۡلَ أَمۡ جَآءَهُم مَّا لَمۡ يَأۡتِ ءَابَآءَهُمُ ٱلۡأَوَّلِينَ

Mbega ntibiyumviriye ijambo canke bashikiriwe n’ibitashikiye abavyeyi babo baho hambere

23:69

أَمۡ لَمۡ يَعۡرِفُواْ رَسُولَهُمۡ فَهُمۡ لَهُۥ مُنكِرُونَ

Canke ntibamenye intumwa yabo kukaba arico gituma bamuhakana

23:70

أَمۡ يَقُولُونَ بِهِۦ جِنَّةُۢۚ بَلۡ جَآءَهُم بِٱلۡحَقِّ وَأَكۡثَرُهُمۡ لِلۡحَقِّ كَٰرِهُونَ

Canke bavuga yuko ari umusazi ahubwo yabashikiye munzira y’ukuri kandi benshi muribo nabanka ukuri aho kuri

23:71

وَلَوِ ٱتَّبَعَ ٱلۡحَقُّ أَهۡوَآءَهُمۡ لَفَسَدَتِ ٱلسَّمَٰوَٰتُ وَٱلۡأَرۡضُ وَمَن فِيهِنَّۚ بَلۡ أَتَيۡنَٰهُم بِذِكۡرِهِمۡ فَهُمۡ عَن ذِكۡرِهِم مُّعۡرِضُونَ

Iyo hakurikizwa ukuri ivyo bipfuza vy’Amajuru n’Isi vyari kwononekara hamwe n’ibiri murivyo vyose, mugabo twarabazaniye icibutso cabo nabo bagishira kure nico cibutso cabo

23:72

أَمۡ تَسۡـَٔلُهُمۡ خَرۡجًا فَخَرَاجُ رَبِّكَ خَيۡرٌۖ وَهُوَ خَيۡرُ ٱلرَّٰزِقِينَ

Canke urabasaba impembo, mugabo impembo y’Umuremyi wawe niyo nziza gusumba, nayo niyo nziza mubatanzi b’imigisha yayo

23:73

وَإِنَّكَ لَتَدۡعُوهُمۡ إِلَىٰ صِرَٰطٍ مُّسۡتَقِيمٍ

Mu vy’ukuri wewe ubahamagarira munzira igororotse

23:74

وَإِنَّ ٱلَّذِينَ لَا يُؤۡمِنُونَ بِٱلۡأٓخِرَةِ عَنِ ٱلصِّرَٰطِ لَنَٰكِبُونَ

Na bamwe batemera umusi w’umuhero w’Isi bari kure niyi nzira igororotse

23:75

وَلَوۡ رَحِمۡنَٰهُمۡ وَكَشَفۡنَا مَا بِهِم مِّن ضُرٍّ لَّلَجُّواْ فِي طُغۡيَٰنِهِمۡ يَعۡمَهُونَ

Naho twari kubasabira impuhwe nukubakurira ingorane zabo bafise ntankeka bari kubandanya muri iyo nzira y’ubuzimire bwabo naho borengana bari muri ayo mabi yabo barimwo

23:76

وَلَقَدۡ أَخَذۡنَٰهُم بِٱلۡعَذَابِ فَمَا ٱسۡتَكَانُواْ لِرَبِّهِمۡ وَمَا يَتَضَرَّعُونَ

Mu vy’ukuri twarabahanye mugabo ntibigeze batumbera ku Muremyi wabo canke ngo bayigamburukire

23:77

حَتَّىٰٓ إِذَا فَتَحۡنَا عَلَيۡهِم بَابًا ذَا عَذَابٍ شَدِيدٍ إِذَا هُمۡ فِيهِ مُبۡلِسُونَ

Kugeza aho twabugurira umuryango w’ibihano bikaze cane, aho niho baciye bihebura

23:78

وَهُوَ ٱلَّذِيٓ أَنشَأَ لَكُمُ ٱلسَّمۡعَ وَٱلۡأَبۡصَٰرَ وَٱلۡأَفۡـِٔدَةَۚ قَلِيلًا مَّا تَشۡكُرُونَ

Nayo niyo yabaremeye amatwi n’amaso hamwe n’imitima, mugabo nibakeyi cane bashima

23:79

وَهُوَ ٱلَّذِي ذَرَأَكُمۡ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَإِلَيۡهِ تُحۡشَرُونَ

Nayo niyo yabakwirije kuri iy’Isi kandi n’iwe niho muzokoranywa

23:80

وَهُوَ ٱلَّذِي يُحۡيِۦ وَيُمِيتُ وَلَهُ ٱخۡتِلَٰفُ ٱلَّيۡلِ وَٱلنَّهَارِۚ أَفَلَا تَعۡقِلُونَ

Nayo niyo irema igatako ikica, n’ihindagurika ry’ibintu vyose haba ihindagurika ry’Ijoro canke ihindagurika ry’Umutaga vyose nirwiwe, mbega mwebwe ntimutegera

23:81

بَلۡ قَالُواْ مِثۡلَ مَا قَالَ ٱلۡأَوَّلُونَ

Ahubwo bavuga yuko ivyavuzwe n’abantu baho hambere

23:82

قَالُوٓاْ أَءِذَا مِتۡنَا وَكُنَّا تُرَابًا وَعِظَٰمًا أَءِنَّا لَمَبۡعُوثُونَ

Bavuze bati:- mbega nitwasandaba n’ukuba ivu n’amagufa masa, niho tuzozurwa

23:83

لَقَدۡ وُعِدۡنَا نَحۡنُ وَءَابَآؤُنَا هَٰذَا مِن قَبۡلُ إِنۡ هَٰذَآ إِلَّآ أَسَٰطِيرُ ٱلۡأَوَّلِينَ

Twaremerewe aho hambere ibi vyose twebwe hamwe n’abavyeyi bacu, mugabo ibi vyose ntivyabayeho mugabo n’inkuru z’ububeshi zabaho hambere

23:84

قُل لِّمَنِ ٱلۡأَرۡضُ وَمَن فِيهَآ إِن كُنتُمۡ تَعۡلَمُونَ

Nuvuge uti:- iy’Isi turiko n’ibirimwo vyose nivyande? Nimwaba muzi n’ikintu nakimwe

23:85

سَيَقُولُونَ لِلَّهِۚ قُلۡ أَفَلَا تَذَكَّرُونَ

Nabo bazokwishura bati:- ni vy’Imana, na wewe nuvuge uti:- mbega mwebwe ntimwibuka

23:86

قُلۡ مَن رَّبُّ ٱلسَّمَٰوَٰتِ ٱلسَّبۡعِ وَرَبُّ ٱلۡعَرۡشِ ٱلۡعَظِيمِ

Vuga uti:- ni nde muremyi w’Amajuru yose uko ari indwi n’Umuremyi w’inyegamo yiwe y’iteka

23:87

سَيَقُولُونَ لِلَّهِۚ قُلۡ أَفَلَا تَتَّقُونَ

Bazokwishura bati:- ni vy’Imana nawe nubishure uti :- mbega ntimuyitinya

23:88

قُلۡ مَنۢ بِيَدِهِۦ مَلَكُوتُ كُلِّ شَيۡءٍ وَهُوَ يُجِيرُ وَلَا يُجَارُ عَلَيۡهِ إِن كُنتُمۡ تَعۡلَمُونَ

Vuga uti:- ni nde mukuboko kwiwe harimwo ubwami bw’ibintu vyose, nawe akaba ariwe acungereye ibintu vyose, kandi ntagicungerewe gusumbawe nimwaba mufise ubumenyi buhagije

23:89

سَيَقُولُونَ لِلَّهِۚ قُلۡ فَأَنَّىٰ تُسۡحَرُونَ

Nabo bazokwishura bati :- ubwo bubasha nubw’Imana nawe nuvuge uti :- none ni kuki muhendwa gutyo

23:90

بَلۡ أَتَيۡنَٰهُم بِٱلۡحَقِّ وَإِنَّهُمۡ لَكَٰذِبُونَ

Ahubwo twabazaniye ukuri kwama, mu vy’ukuri abo bantu n’ababeshi

23:91

مَا ٱتَّخَذَ ٱللَّهُ مِن وَلَدٍ وَمَا كَانَ مَعَهُۥ مِنۡ إِلَٰهٍۚ إِذًا لَّذَهَبَ كُلُّ إِلَٰهِۭ بِمَا خَلَقَ وَلَعَلَا بَعۡضُهُمۡ عَلَىٰ بَعۡضٍۚ سُبۡحَٰنَ ٱللَّهِ عَمَّا يَصِفُونَ

Imana ntiyihaye ikibondo, kandi ntiyari kumwe n’iyindi Mana, iyo biba gutyo ku Mana iyariyo yose yari kwitwarira muvyo yiremeye nabamwe muribo bari kunanirana n’abandi, Imana rero iri kure n’iryo hayagizwa bayihayagizako

23:92

عَٰلِمِ ٱلۡغَيۡبِ وَٱلشَّهَٰدَةِ فَتَعَٰلَىٰ عَمَّا يُشۡرِكُونَ

Niyo nyene ubumenyi bw’ibiri mumbari hamwe n’ibiboneka, kandi niyo nyene iteka gusumba kuri abo bayi gereranyako n’ibindi bintu

23:93

قُل رَّبِّ إِمَّا تُرِيَنِّي مَا يُوعَدُونَ

Vuga uti:- Muremyi wanje, iyo unyereka ibihano vyabo wemereye mubantu babi

23:94

رَبِّ فَلَا تَجۡعَلۡنِي فِي ٱلۡقَوۡمِ ٱلظَّٰلِمِينَ

Muremyi wanje, ntunshire mu bantu bahemukiye imitima yabo

23:95

وَإِنَّا عَلَىٰٓ أَن نُّرِيَكَ مَا نَعِدُهُمۡ لَقَٰدِرُونَ

Mu vy’ukuri twebwe mukukwereka ivyo twabemereye, turafise ubushobozi bwavyo

23:96

ٱدۡفَعۡ بِٱلَّتِي هِيَ أَحۡسَنُ ٱلسَّيِّئَةَۚ نَحۡنُ أَعۡلَمُ بِمَا يَصِفُونَ

Nukure ibintu bibi mukuriha ibikorwa vyiza, kuko twebwe turafise ubumenyi bw’ivyo bavuga vyose

23:97

وَقُل رَّبِّ أَعُوذُ بِكَ مِنۡ هَمَزَٰتِ ٱلشَّيَٰطِينِ

Kandi uvuge uti:- Muremyi wanje, ndikinze kuri wewe kubera amosha mabi y’amashetani

23:98

وَأَعُوذُ بِكَ رَبِّ أَن يَحۡضُرُونِ

Kandi ndikinze kuri wewe Muremyi wanje kugira ngo ntibanyice

23:99

حَتَّىٰٓ إِذَا جَآءَ أَحَدَهُمُ ٱلۡمَوۡتُ قَالَ رَبِّ ٱرۡجِعُونِ

Kugeza aho umwe muribo ashikirwa n’urupfu akavuga ati :- Muremyi wanje, nunsubize kw’Isi

23:100

لَعَلِّيٓ أَعۡمَلُ صَٰلِحًا فِيمَا تَرَكۡتُۚ كـَلَّآۚ إِنَّهَا كَلِمَةٌ هُوَ قَآئِلُهَاۖ وَمِن وَرَآئِهِم بَرۡزَخٌ إِلَىٰ يَوۡمِ يُبۡعَثُونَ

Kugira ngo nkore ibikorwa vyiza vy’ubu, aho gukora ivyo nasigaje inyuma, oya ! mu vy’ukuri iri n’ijambo gusa uvuga kubwawe n’imbere yabo hariho ubundi buzima inyuma y’urupfu kugeza k’umusi wukuzurwa kw’abantu

23:101

فَإِذَا نُفِخَ فِي ٱلصُّورِ فَلَآ أَنسَابَ بَيۡنَهُمۡ يَوۡمَئِذٍ وَلَا يَتَسَآءَلُونَ

Mugihe hazovuzwa inzamba, aho niho hatazoba ubucuti hagati yabo kuri uwo musi kandi ntawuzobaza uwundi

23:102

فَمَن ثَقُلَتۡ مَوَٰزِينُهُۥ فَأُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡمُفۡلِحُونَ

Nayo bamwe hazoba kuminzani y’ibikorwa vyabo biremereye, abo nibo bene intsinzi nyakuri

23:103

وَمَنۡ خَفَّتۡ مَوَٰزِينُهُۥ فَأُوْلَٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ خَسِرُوٓاْ أَنفُسَهُمۡ فِي جَهَنَّمَ خَٰلِدُونَ

Nayo abazoba bafise kuminzani yabo ihoyahoya abo bantu nibo bataye imitima yabo muruhombo n’ubwicaro bwabo nubwo mumuriro udahera witiriwe Jahannamu

23:104

تَلۡفَحُ وُجُوهَهُمُ ٱلنَّارُ وَهُمۡ فِيهَا كَٰلِحُونَ

Uwo muriro uzobabura amaso yabo nabo bazoba bari muriwo bahekenya amenyo yabo kubera ibihano bikaze cane

23:105

أَلَمۡ تَكُنۡ ءَايَٰتِي تُتۡلَىٰ عَلَيۡكُمۡ فَكُنتُم بِهَا تُكَذِّبُونَ

Mbega ntamajambo yanje mwamye musomerwa namwe mugaca muyahakana

23:106

قَالُواْ رَبَّنَا غَلَبَتۡ عَلَيۡنَا شِقۡوَتُنَا وَكُنَّا قَوۡمًا ضَآلِّينَ

Bavuze bati :- Muremyi wacu, twebwe twararengewe n’amabi yacu nukuba mubantu batakaye

23:107

رَبَّنَآ أَخۡرِجۡنَا مِنۡهَا فَإِنۡ عُدۡنَا فَإِنَّا ظَٰلِمُونَ

Muremyi wacu, nudukure muri uwu muriro udahera, nitwasubira kugira ibindi bicumuro tuzoba twarahemukiye imitima yacu

23:108

قَالَ ٱخۡسَـُٔواْ فِيهَا وَلَا تُكَلِّمُونِ

Imana ivuga iti:- nimugume muriwo kandi ntimumvugishe

23:109

إِنَّهُۥ كَانَ فَرِيقٌ مِّنۡ عِبَادِي يَقُولُونَ رَبَّنَآ ءَامَنَّا فَٱغۡفِرۡ لَنَا وَٱرۡحَمۡنَا وَأَنتَ خَيۡرُ ٱلرَّٰحِمِينَ

Ntankeka hari umurwi w’abantu banje wavuga uti :- Muremyi wacu twebwe turemeye mugabo nutugirire ikigongwe n’Impuhwe zawe, kuko ari wewe mwiza w’impuhwe zose

23:110

فَٱتَّخَذۡتُمُوهُمۡ سِخۡرِيًّا حَتَّىٰٓ أَنسَوۡكُمۡ ذِكۡرِي وَكُنتُم مِّنۡهُمۡ تَضۡحَكُونَ

Mugabo mwebwe mwaraba jajuriyeko kugeza naho babibagiza kunyibuka kandi mwahora mubatwenga

23:111

إِنِّي جَزَيۡتُهُمُ ٱلۡيَوۡمَ بِمَا صَبَرُوٓاْ أَنَّهُمۡ هُمُ ٱلۡفَآئِزُونَ

Mu vy’ukuri uno musi ndabahemvye Ijuru kubera ukwihangana kwanyu, kandi ntankeka abo bantu nibo bene intsinzi

23:112

قَٰلَ كَمۡ لَبِثۡتُمۡ فِي ٱلۡأَرۡضِ عَدَدَ سِنِينَ

Imana izovumera iti:- mbega mwabaye kw’Isi imisi ingana gute muharuye kurugero rw’imyaka

23:113

قَالُواْ لَبِثۡنَا يَوۡمًا أَوۡ بَعۡضَ يَوۡمٍ فَسۡـَٔلِ ٱلۡعَآدِّينَ

Bazokwishura bati:- twebwe twicaye ngaha kw’Isi umusi umwe gusa canke igice cawo, rero nimubabaze abagira ibiharuro

23:114

قَٰلَ إِن لَّبِثۡتُمۡ إِلَّا قَلِيلًاۖ لَّوۡ أَنَّكُمۡ كُنتُمۡ تَعۡلَمُونَ

Izobishura iti:- mwebwe ntimwabaye kw’Isi atari ikiringo kigufiya gusa iyo muba mubizi

23:115

أَفَحَسِبۡتُمۡ أَنَّمَا خَلَقۡنَٰكُمۡ عَبَثًا وَأَنَّكُمۡ إِلَيۡنَا لَا تُرۡجَعُونَ

Mbega mwiyumviriye yuko twabaremeye ubusa yuko mutazosubizwa iwacu

23:116

فَتَعَٰلَى ٱللَّهُ ٱلۡمَلِكُ ٱلۡحَقُّۖ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ رَبُّ ٱلۡعَرۡشِ ٱلۡكَرِيمِ

Haninahazwa Imana Umwami w’ukuri kuko atawundi asengwa bimwe vy’ukuri atariwe wenyene rudende gusa, Umuremyi w’inyegamo ry’iteka rihagije

23:117

وَمَن يَدۡعُ مَعَ ٱللَّهِ إِلَٰهًا ءَاخَرَ لَا بُرۡهَٰنَ لَهُۥ بِهِۦ فَإِنَّمَا حِسَابُهُۥ عِندَ رَبِّهِۦٓۚ إِنَّهُۥ لَا يُفۡلِحُ ٱلۡكَٰفِرُونَ

Nayo uwuyisenga hamwe n’Imana n’iyindi Mana nawe akaba atavyemezo afise kuri ibi, ntankeka iharurwa ryiwe riri ku Muremyi wiwe, mu vy’ukuri abahakanyi b’Imana y’ukuri ntaco bazoshikako

23:118

وَقُل رَّبِّ ٱغۡفِرۡ وَٱرۡحَمۡ وَأَنتَ خَيۡرُ ٱلرَّٰحِمِينَ

Nawe nuvuge uti:- Muremyi wanje, nugirire ikigongwe uteko ubahe n’impuhwe zawe kuko ari wewe mwiza wizo mpuhwe

Translation: Sheikh Amissi Radjabu Ntamba.