Surah 15 · 99 verses · Ramdane At Mansour

Surah Al-Hijr in Berber

In English with tafsir

بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ

15:1

الٓرۚ تِلۡكَ ءَايَٰتُ ٱلۡكِتَٰبِ وَقُرۡءَانٍ مُّبِينٍ

Alô. Wigi d issekniyen n Tezmamt, u d Leqwôan ipbegginen

15:2

رُّبَمَا يَوَدُّ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ لَوۡ كَانُواْ مُسۡلِمِينَ

Ahat wid ijehlen ssaramen ad ilin d imvuâen

15:3

ذَرۡهُمۡ يَأۡكُلُواْ وَيَتَمَتَّعُواْ وَيُلۡهِهِمُ ٱلۡأَمَلُۖ فَسَوۡفَ يَعۡلَمُونَ

Eoo iten ad ççen, ad zhun, a ten issedhu usirem. Deqqal ad éôen

15:4

وَمَآ أَهۡلَكۡنَا مِن قَرۡيَةٍ إِلَّا وَلَهَا كِتَابٌ مَّعۡلُومٌ

Ur Nesquccu tamdint, siwa ma d ayen i s iuran, ipwassnen

15:5

مَّا تَسۡبِقُ مِنۡ أُمَّةٍ أَجَلَهَا وَمَا يَسۡتَـٔۡخِرُونَ

Ur illi lois ara d isqeôben, ne$ ara iswexxôen lajel is

15:6

وَقَالُواْ يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِي نُزِّلَ عَلَيۡهِ ٱلذِّكۡرُ إِنَّكَ لَمَجۡنُونٌ

Nnan: "a win u$uô d irs usmekti! Keçç, war ccekk, d aôehbani

15:7

لَّوۡمَا تَأۡتِينَا بِٱلۡمَلَٰٓئِكَةِ إِن كُنتَ مِنَ ٱلصَّٰدِقِينَ

Acimi ur a$ d tusiv ara, s lmalayek, ma d tidep ay tessawalev

15:8

مَا نُنَزِّلُ ٱلۡمَلَٰٓئِكَةَ إِلَّا بِٱلۡحَقِّ وَمَا كَانُوٓاْ إِذًا مُّنظَرِينَ

Ur Nesrusu lmalayek, siwa s tidep. Imiren, ur pganin

15:9

إِنَّا نَحۡنُ نَزَّلۡنَا ٱلذِّكۡرَ وَإِنَّا لَهُۥ لَحَٰفِظُونَ

Ih, Nekwni Nessers ed asmekti. Ih, Nekwni a Nêareb fellas

15:10

وَلَقَدۡ أَرۡسَلۡنَا مِن قَبۡلِكَ فِي شِيَعِ ٱلۡأَوَّلِينَ

Ni$ Nuzen ed, uqbel ik, i ikabaren imezwura

15:11

وَمَا يَأۡتِيهِم مِّن رَّسُولٍ إِلَّا كَانُواْ بِهِۦ يَسۡتَهۡزِءُونَ

Ur ten id ippas umazan, mebla ma ttahan fellas

15:12

كَذَٰلِكَ نَسۡلُكُهُۥ فِي قُلُوبِ ٱلۡمُجۡرِمِينَ

Akka ay t Nessekcam deg ulawen ibe$wviyen

15:13

لَا يُؤۡمِنُونَ بِهِۦ وَقَدۡ خَلَتۡ سُنَّةُ ٱلۡأَوَّلِينَ

Ur uminen yis, ulamma ooan d imezwura tannumi

15:14

وَلَوۡ فَتَحۡنَا عَلَيۡهِم بَابًا مِّنَ ٱلسَّمَآءِ فَظَلُّواْ فِيهِ يَعۡرُجُونَ

Xas ad asen Nelli tabburt igenni, ad ppalin $uôes

15:15

لَقَالُوٓاْ إِنَّمَا سُكِّرَتۡ أَبۡصَٰرُنَا بَلۡ نَحۡنُ قَوۡمٌ مَّسۡحُورُونَ

a d inin, war ccekk: "ittules iéôi nne$, ne$ nekwni d agdud iwumi sseêren

15:16

وَلَقَدۡ جَعَلۡنَا فِي ٱلسَّمَآءِ بُرُوجًا وَزَيَّنَّٰهَا لِلنَّٰظِرِينَ

Ni$ Nerra itran deg igenni. Ncebbeê iten i wid ipmuqulen

15:17

وَحَفِظۡنَٰهَا مِن كُلِّ شَيۡطَٰنٍ رَّجِيمٍ

Nesdari ten, si yal cciîan imenfi

15:18

إِلَّا مَنِ ٱسۡتَرَقَ ٱلسَّمۡعَ فَأَتۡبَعَهُۥ شِهَابٌ مُّبِينٌ

Kkes ed win d issemêessen s tufra, A p iddu, fellas, ujajiê n ûûeê

15:19

وَٱلۡأَرۡضَ مَدَدۡنَٰهَا وَأَلۡقَيۡنَا فِيهَا رَوَٰسِيَ وَأَنۢبَتۡنَا فِيهَا مِن كُلِّ شَيۡءٍ مَّوۡزُونٍ

Tamurt Nessewsaâ p; Nerra fellas idurar; Nessem$i d, degs, yal cci, s lmizan

15:20

وَجَعَلۡنَا لَكُمۡ فِيهَا مَعَٰيِشَ وَمَن لَّسۡتُمۡ لَهُۥ بِرَٰزِقِينَ

Nerra, degs, lqut i kunwi, akw i wid ur tecceççayem ara

15:21

وَإِن مِّن شَيۡءٍ إِلَّا عِندَنَا خَزَآئِنُهُۥ وَمَا نُنَزِّلُهُۥٓ إِلَّا بِقَدَرٍ مَّعۡلُومٍ

Lexzayen n yal cci, $uône£ kan. Siwa s lkil ipwassnen i ten id Nesrusu

15:22

وَأَرۡسَلۡنَا ٱلرِّيَٰحَ لَوَٰقِحَ فَأَنزَلۡنَا مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءً فَأَسۡقَيۡنَٰكُمُوهُ وَمَآ أَنتُمۡ لَهُۥ بِخَٰزِنِينَ

Nuzen ed avu isswayen. Nesse$li d aman seg igenni, yissen Nessew ikwen. Ur llin ara lexzayen is $uôwen

15:23

وَإِنَّا لَنَحۡنُ نُحۡيِۦ وَنُمِيتُ وَنَحۡنُ ٱلۡوَٰرِثُونَ

Ih, d Nekwni i Issidiren, i Ineqqen. D Nekwni ay d Iweôôaten

15:24

وَلَقَدۡ عَلِمۡنَا ٱلۡمُسۡتَقۡدِمِينَ مِنكُمۡ وَلَقَدۡ عَلِمۡنَا ٱلۡمُسۡتَـٔۡخِرِينَ

Ni$ Nessen imezwura nnwen, Nessen ineggura

15:25

وَإِنَّ رَبَّكَ هُوَ يَحۡشُرُهُمۡۚ إِنَّهُۥ حَكِيمٌ عَلِيمٌ

Ih, Mass ik, Neppa, a ten id Ifser. Ih, Neppa, d Bab n ûûwab, d Amusnaw

15:26

وَلَقَدۡ خَلَقۡنَا ٱلۡإِنسَٰنَ مِن صَلۡصَٰلٍ مِّنۡ حَمَإٍ مَّسۡنُونٍ

Ni$ Nexleq amdan si talaxt taberkant i meslen

15:27

وَٱلۡجَآنَّ خَلَقۡنَٰهُ مِن قَبۡلُ مِن نَّارِ ٱلسَّمُومِ

Nexleq loenn, iu$ lêal, si tmes n ccili

15:28

وَإِذۡ قَالَ رَبُّكَ لِلۡمَلَٰٓئِكَةِ إِنِّي خَٰلِقُۢ بَشَرًا مِّن صَلۡصَٰلٍ مِّنۡ حَمَإٍ مَّسۡنُونٍ

Mi Inna Mass ik, i lmalayek: "Nek Xelqe$ amdan, si talaxt taberkant i meslen

15:29

فَإِذَا سَوَّيۡتُهُۥ وَنَفَخۡتُ فِيهِ مِن رُّوحِي فَقَعُواْ لَهُۥ سَٰجِدِينَ

Mi t Mesle$, u Üûuve$ as si ôôuê iW, ersemt $uôes, knumt

15:30

فَسَجَدَ ٱلۡمَلَٰٓئِكَةُ كُلُّهُمۡ أَجۡمَعُونَ

Knant akw lmalayek, akken ma llant

15:31

إِلَّآ إِبۡلِيسَ أَبَىٰٓ أَن يَكُونَ مَعَ ٱلسَّٰجِدِينَ

siwa Iblis, iugi ad yili ar wid iknan

15:32

قَالَ يَٰٓإِبۡلِيسُ مَا لَكَ أَلَّا تَكُونَ مَعَ ٱلسَّٰجِدِينَ

Inna: "a yIblis, acu ik iu$en, ur telliv ar wid iknan

15:33

قَالَ لَمۡ أَكُن لِّأَسۡجُدَ لِبَشَرٍ خَلَقۡتَهُۥ مِن صَلۡصَٰلٍ مِّنۡ حَمَإٍ مَّسۡنُونٍ

Inna: "ur kennu$ i umdan, i Txelqev si talaxt taberkant i meslen

15:34

قَالَ فَٱخۡرُجۡ مِنۡهَا فَإِنَّكَ رَجِيمٌ

Inna: "effe$ segs! Aql ak, ihi, d imenfi

15:35

وَإِنَّ عَلَيۡكَ ٱللَّعۡنَةَ إِلَىٰ يَوۡمِ ٱلدِّينِ

Ih, fellak ddell alamma d ass uqeîîi

15:36

قَالَ رَبِّ فَأَنظِرۡنِيٓ إِلَىٰ يَوۡمِ يُبۡعَثُونَ

Inna: "a Mass iw! Eoo iyi alamma d ass n tnekra nnsen

15:37

قَالَ فَإِنَّكَ مِنَ ٱلۡمُنظَرِينَ

Inna: "ih, keçç seg wid ipganin

15:38

إِلَىٰ يَوۡمِ ٱلۡوَقۡتِ ٱلۡمَعۡلُومِ

ar ass n yiùmir ipwassnen

15:39

قَالَ رَبِّ بِمَآ أَغۡوَيۡتَنِي لَأُزَيِّنَنَّ لَهُمۡ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَلَأُغۡوِيَنَّهُمۡ أَجۡمَعِينَ

Inna: "a Mass iw! Imi yi Terriv d a$ewway, war ccekk, ad asen cebbêe$ ddunit, a ten $ewwu$, akken ma llan

15:40

إِلَّا عِبَادَكَ مِنۡهُمُ ٱلۡمُخۡلَصِينَ

Kkes ed imdanen iK izedganen garasen

15:41

قَالَ هَٰذَا صِرَٰطٌ عَلَيَّ مُسۡتَقِيمٌ

Inna: "$uôI, wagi d abrid uwqim

15:42

إِنَّ عِبَادِي لَيۡسَ لَكَ عَلَيۡهِمۡ سُلۡطَٰنٌ إِلَّا مَنِ ٱتَّبَعَكَ مِنَ ٱلۡغَاوِينَ

War ccekk, ur tesâiv adabu $ef imdanen iW, siwa wid i k ivefôen seg imjaêen

15:43

وَإِنَّ جَهَنَّمَ لَمَوۡعِدُهُمۡ أَجۡمَعِينَ

Loahennama, s tidep, d ppaâud nnsen akw

15:44

لَهَا سَبۡعَةُ أَبۡوَٰبٍ لِّكُلِّ بَابٍ مِّنۡهُمۡ جُزۡءٌ مَّقۡسُومٌ

D m ûa tebbura; ar yal tabburt, s urbaâ ines

15:45

إِنَّ ٱلۡمُتَّقِينَ فِي جَنَّٰتٍ وَعُيُونٍ

Ih, wid ipêezziben, di leonanat akked tliwa

15:46

ٱدۡخُلُوهَا بِسَلَٰمٍ ءَامِنِينَ

kecmet pen di tifrat, akked laman

15:47

وَنَزَعۡنَا مَا فِي صُدُورِهِم مِّنۡ غِلٍّ إِخۡوَٰنًا عَلَىٰ سُرُرٍ مُّتَقَٰبِلِينَ

Nekkes i illan d dd$el, deg idmaren nnsen. D atmaten, deg imîeôêen, mqabalen

15:48

لَا يَمَسُّهُمۡ فِيهَا نَصَبٌ وَمَا هُم مِّنۡهَا بِمُخۡرَجِينَ

Ur âaggun degsen, ur ten id ssuffu$en segsen

15:49

نَبِّئۡ عِبَادِيٓ أَنِّيٓ أَنَا ٱلۡغَفُورُ ٱلرَّحِيمُ

Xebbeô ixdimen iW; Nek, s tidep, Psemmiêe$, Pêunu

15:50

وَأَنَّ عَذَابِي هُوَ ٱلۡعَذَابُ ٱلۡأَلِيمُ

U aâaqeb iW d aâaqeb aqeôêan

15:51

وَنَبِّئۡهُمۡ عَن ضَيۡفِ إِبۡرَٰهِيمَ

Xebbeô iten $ef inebgawen n Ibôahim

15:52

إِذۡ دَخَلُواْ عَلَيۡهِ فَقَالُواْ سَلَٰمًا قَالَ إِنَّا مِنكُمۡ وَجِلُونَ

Mi kecmen $uôes, nnan: "tifrat"! Inna: "s tidep, nugad ikwen

15:53

قَالُواْ لَا تَوۡجَلۡ إِنَّا نُبَشِّرُكَ بِغُلَٰمٍ عَلِيمٍ

Nnan: "ur ppagwad, a k nbecceô kan, s uqcic amusnaw

15:54

قَالَ أَبَشَّرۡتُمُونِي عَلَىٰٓ أَن مَّسَّنِيَ ٱلۡكِبَرُ فَبِمَ تُبَشِّرُونَ

Inna: "tbecceôm iyi d, mi wessre$. Acu iyi d tbeccôem

15:55

قَالُواْ بَشَّرۡنَٰكَ بِٱلۡحَقِّ فَلَا تَكُن مِّنَ ٱلۡقَٰنِطِينَ

Nnan: "Nbecceô ik id, s tidep, ur ppili seg wid iuysen

15:56

قَالَ وَمَن يَقۡنَطُ مِن رَّحۡمَةِ رَبِّهِۦٓ إِلَّا ٱلضَّآلُّونَ

Inna: "anwa iuysen aêunu n Mass is, siwa im$eôôqen

15:57

قَالَ فَمَا خَطۡبُكُمۡ أَيُّهَا ٱلۡمُرۡسَلُونَ

Inna: "d acu ay d lmeqsud nnwen, a yimceggâen

15:58

قَالُوٓاْ إِنَّآ أُرۡسِلۡنَآ إِلَىٰ قَوۡمٍ مُّجۡرِمِينَ

Nnan: "Nekwni, s tidep, neppuceggaâ d s agdud ibe$wviyen

15:59

إِلَّآ ءَالَ لُوطٍ إِنَّا لَمُنَجُّوهُمۡ أَجۡمَعِينَ

Kkes ed tawacult n Luî, ara nsellek akw

15:60

إِلَّا ٱمۡرَأَتَهُۥ قَدَّرۡنَآ إِنَّهَا لَمِنَ ٱلۡغَٰبِرِينَ

siwa tameîîut is. Ih, Nseyya a ppili, neppat, seg ineggura

15:61

فَلَمَّا جَآءَ ءَالَ لُوطٍ ٱلۡمُرۡسَلُونَ

Mi ôuêen imceggâen ar twacult n Luî

15:62

قَالَ إِنَّكُمۡ قَوۡمٌ مُّنكَرُونَ

inna: "kunwi, s tidep, d imdanen ur nessin

15:63

قَالُواْ بَلۡ جِئۡنَٰكَ بِمَا كَانُواْ فِيهِ يَمۡتَرُونَ

Nnan: "xaîi, Nusa d, $uôek, s wayen rran di ccekk

15:64

وَأَتَيۡنَٰكَ بِٱلۡحَقِّ وَإِنَّا لَصَٰدِقُونَ

Nusa d, $uôek, s tidep. Nekwni, war ccekk, nessawal tidep

15:65

فَأَسۡرِ بِأَهۡلِكَ بِقِطۡعٍ مِّنَ ٱلَّيۡلِ وَٱتَّبِعۡ أَدۡبَٰرَهُمۡ وَلَا يَلۡتَفِتۡ مِنكُمۡ أَحَدٌ وَٱمۡضُواْ حَيۡثُ تُؤۡمَرُونَ

Öuê akked twacult ik, mi mazal yiv. Ddu deffir sen. Ur d itezzi yiwen degwen! Âaddit anda i wen ippunefk lameô

15:66

وَقَضَيۡنَآ إِلَيۡهِ ذَٰلِكَ ٱلۡأَمۡرَ أَنَّ دَابِرَ هَٰٓؤُلَآءِ مَقۡطُوعٌ مُّصۡبِحِينَ

Nseyya yas lameô agi: a d gwrin ad pwagezmen wakali

15:67

وَجَآءَ أَهۡلُ ٱلۡمَدِينَةِ يَسۡتَبۡشِرُونَ

Usan d, imezda$ n temdint, feôêen

15:68

قَالَ إِنَّ هَٰٓؤُلَآءِ ضَيۡفِي فَلَا تَفۡضَحُونِ

Inna: "wigi, s tidep, d inebgawen iw, ur iyi cmmatet

15:69

وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَلَا تُخۡزُونِ

Ëezbet i Öebbi, ur iyi sdullut

15:70

قَالُوٓاْ أَوَلَمۡ نَنۡهَكَ عَنِ ٱلۡعَٰلَمِينَ

Nnan: "day ur ak negdil ara imdanen

15:71

قَالَ هَٰٓؤُلَآءِ بَنَاتِيٓ إِن كُنتُمۡ فَٰعِلِينَ

Inna: "atent an issi, ma taânam

15:72

لَعَمۡرُكَ إِنَّهُمۡ لَفِي سَكۡرَتِهِمۡ يَعۡمَهُونَ

S tudert ik, ar ddebdeben si ssekôan nnsen

15:73

فَأَخَذَتۡهُمُ ٱلصَّيۡحَةُ مُشۡرِقِينَ

Iwwet iten usu$u, tafrara

15:74

فَجَعَلۡنَا عَٰلِيَهَا سَافِلَهَا وَأَمۡطَرۡنَا عَلَيۡهِمۡ حِجَارَةً مِّن سِجِّيلٍ

Nesrewt ip. Nesse$li d fellasen ageffur n yiéôa n talaxt

15:75

إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَٰتٍ لِّلۡمُتَوَسِّمِينَ

Deg waya, s tidep, d issekniyen i wid issnen ad ssikden

15:76

وَإِنَّهَا لَبِسَبِيلٍ مُّقِيمٍ

Apan, ih, deg ubrid n yal ass

15:77

إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةً لِّلۡمُؤۡمِنِينَ

Deg waya, s tidep, d assekni i lmumnin

15:78

وَإِن كَانَ أَصۡحَٰبُ ٱلۡأَيۡكَةِ لَظَٰلِمِينَ

Ih, llan At Teégi, war ccekk, d imednas

15:79

فَٱنتَقَمۡنَا مِنۡهُمۡ وَإِنَّهُمَا لَبِإِمَامٍ مُّبِينٍ

Nerra d ppaô segsen. Ihi, atent an, snat nni, deg ubrid ibanen

15:80

وَلَقَدۡ كَذَّبَ أَصۡحَٰبُ ٱلۡحِجۡرِ ٱلۡمُرۡسَلِينَ

Ni$ At Lêioô skaddben imazanen

15:81

وَءَاتَيۡنَٰهُمۡ ءَايَٰتِنَا فَكَانُواْ عَنۡهَا مُعۡرِضِينَ

Nebbwi yasen d issekniyen nne£. Wexxôen asen

15:82

وَكَانُواْ يَنۡحِتُونَ مِنَ ٱلۡجِبَالِ بُيُوتًا ءَامِنِينَ

Llan qqazen ixxamen n laman, deg idurar

15:83

فَأَخَذَتۡهُمُ ٱلصَّيۡحَةُ مُصۡبِحِينَ

Iwwet iten usu$u, taûebêit

15:84

فَمَآ أَغۡنَىٰ عَنۡهُم مَّا كَانُواْ يَكۡسِبُونَ

Ulay sen ixdem wayen la keppben

15:85

وَمَا خَلَقۡنَا ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ وَمَا بَيۡنَهُمَآ إِلَّا بِٱلۡحَقِّۗ وَإِنَّ ٱلسَّاعَةَ لَأٓتِيَةٌۖ فَٱصۡفَحِ ٱلصَّفۡحَ ٱلۡجَمِيلَ

Ur Nexliq tamurt, igenwan, akked wayen illan garasen, siwa s tidep. Imir a d ias, war ccekk. Ihi, ssuref s lekyasa

15:86

إِنَّ رَبَّكَ هُوَ ٱلۡخَلَّٰقُ ٱلۡعَلِيمُ

Ih, Mass ik d Axellaq, d Amusnaw

15:87

وَلَقَدۡ ءَاتَيۡنَٰكَ سَبۡعًا مِّنَ ٱلۡمَثَانِي وَٱلۡقُرۡءَانَ ٱلۡعَظِيمَ

Ni$ Nefka yak d ûa i usniles, akked Leqwôan ameqwôaêan

15:88

لَا تَمُدَّنَّ عَيۡنَيۡكَ إِلَىٰ مَا مَتَّعۡنَا بِهِۦٓ أَزۡوَٰجًا مِّنۡهُمۡ وَلَا تَحۡزَنۡ عَلَيۡهِمۡ وَٱخۡفِضۡ جَنَاحَكَ لِلۡمُؤۡمِنِينَ

Ur pmuqul ar wayen is N$at kra n twaculin nnsen. Ur $webbel ilmend nnsen. Zger tacvaî ik $ef lmumnin

15:89

وَقُلۡ إِنِّيٓ أَنَا ٱلنَّذِيرُ ٱلۡمُبِينُ

Ini: "nekkini, s tidep, d aneddaô ipbegginen

15:90

كَمَآ أَنزَلۡنَا عَلَى ٱلۡمُقۡتَسِمِينَ

Akken id Nessers i wid ibvan

15:91

ٱلَّذِينَ جَعَلُواْ ٱلۡقُرۡءَانَ عِضِينَ

i irran Leqwôan d iêricen

15:92

فَوَرَبِّكَ لَنَسۡـَٔلَنَّهُمۡ أَجۡمَعِينَ

S Mass ik, ard a ten Nesteqsi akw

15:93

عَمَّا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ

ef wayen xeddmen

15:94

فَٱصۡدَعۡ بِمَا تُؤۡمَرُ وَأَعۡرِضۡ عَنِ ٱلۡمُشۡرِكِينَ

Ihi, emdeê ayen i$ef i k ippunefk lameô, îixxeô i imcurak

15:95

إِنَّا كَفَيۡنَٰكَ ٱلۡمُسۡتَهۡزِءِينَ

Ih, a k Nqennaâ mgal wid ittihin

15:96

ٱلَّذِينَ يَجۡعَلُونَ مَعَ ٱللَّهِ إِلَٰهًا ءَاخَرَۚ فَسَوۡفَ يَعۡلَمُونَ

i irran ôebbi nniven, ar tama n Öebbi. Deqqal ad éôen

15:97

وَلَقَدۡ نَعۡلَمُ أَنَّكَ يَضِيقُ صَدۡرُكَ بِمَا يَقُولُونَ

Ni$ Neéôa ar ul ik, keçç, iaâûeô seg wayen qqaôen

15:98

فَسَبِّحۡ بِحَمۡدِ رَبِّكَ وَكُن مِّنَ ٱلسَّٰجِدِينَ

Sbuccaâ Mass ik s ccekôan. Ili seg wid ikennun

15:99

وَٱعۡبُدۡ رَبَّكَ حَتَّىٰ يَأۡتِيَكَ ٱلۡيَقِينُ

Aâbed Mass ik, ar k id ias utebbet

Translation: Ramdane At Mansour.