Surah 37 · 182 verses · Muhammad Baba Ghtobo
Surah As-Saffat in Dagbani
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
فَٱلزَّٰجِرَٰتِ زَجۡرًا
Yaha! M-po Malaaika shɛba ban daari sagbaŋ (hali ni luɣushɛli saa ni yɛn mi), daabu ni yεlimaŋli
فَٱلتَّٰلِيَٰتِ ذِكۡرًا
Yaha! M-po Malaaika shɛba ban karindi binshεɣu din nyɛ teebu (Alkur’aani nyεla teebu n-zaŋ ti ninsalinima)
رَّبُّ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَمَا بَيۡنَهُمَا وَرَبُّ ٱلۡمَشَٰرِقِ
Sagbana ni tiŋgbani, ni din be di sunsuuni Duuma, n-ti pahi wuntaŋ’ ni puhiri yεɣ’ shɛŋa Duuma. Tafsiiri shɛŋa mi wuhiya ni Naawuni pola Affanim’ ban yihiri wa’azu, ka kpahiri wundaba zuɣuri ni ni yɛlimaŋli
إِنَّا زَيَّنَّا ٱلسَّمَآءَ ٱلدُّنۡيَا بِزِينَةٍ ٱلۡكَوَاكِبِ
Achiika! Ti (Tinim’ Naawuni) dihila sagbana yim zuɣu ŋɔ maa nachinsi ka di nyɛla saŋmarsi n-nyɛ di nachintɛri
وَحِفۡظًا مِّن كُلِّ شَيۡطَٰنٍ مَّارِدٍ
Ka di lahi nyɛ gulibu ka chɛ shintaŋ kam ŋun nyɛ tipawumli lana
لَّا يَسَّمَّعُونَ إِلَى ٱلۡمَلَإِ ٱلۡأَعۡلَىٰ وَيُقۡذَفُونَ مِن كُلِّ جَانِبٍ
Ka bɛ ku tooi gbilsi tibli n-wum zamaatu shɛba ban tibgi (Malaaikanim’) maa yεltɔɣa, ka bɛ (Malaaikanim’) labri ba (alizinnim’ maa) ni (ni saŋmarsi) luɣulikam
دُحُورًاۖ وَلَهُمۡ عَذَابٌ وَاصِبٌ
Ka di nyɛla bɛ taɣiri ba mi (ka chɛ zuɣusaa yɛltɔɣa wumbu), ka azaaba shɛli din bi ŋmaara be bɛ zuɣu (Zaadali)
إِلَّا مَنۡ خَطِفَ ٱلۡخَطۡفَةَ فَأَتۡبَعَهُۥ شِهَابٌ ثَاقِبٌ
Naɣila (alizin’ so) ŋun ti to n-fubgi yɛltɔɣa shɛli n-vaai guui, ka buɣum mokpalli din kuli neeri doli o
فَٱسۡتَفۡتِهِمۡ أَهُمۡ أَشَدُّ خَلۡقًا أَم مَّنۡ خَلَقۡنَآۚ إِنَّا خَلَقۡنَٰهُم مِّن طِينٍ لَّازِبِۭ
Dinzuɣu (Yaa nyini Annabi)! Bɔhimi ba. Di ni bɔŋɔ, bɛ (chεfurinim’ maa) nambu n-nyɛ din to, bee Ti (Tinim’ Naawuni) ni nam binyεr’ shεŋa (kamani sagbana ni zoya ni din kam kpalim)? Achiika! Ti (Tinim’ Naawuni) nam ba mi (Annabi Adam) ni yεɣiri din gabi taba
بَلۡ عَجِبۡتَ وَيَسۡخَرُونَ
Chɛli gba! (Yaa nyini Annabi)! A niŋla lahiʒiba (domin bɛ zaŋ Chiyaama leei ʒiri zuɣu), ka kuli maanda ansarsi
وَإِذَا رَأَوۡاْ ءَايَةً يَسۡتَسۡخِرُونَ
Yaha! Bɛ yi ti nya yɛlikpahindili, ka bɛ maandi li ansarsi
وَقَالُوٓاْ إِنۡ هَٰذَآ إِلَّا سِحۡرٌ مُّبِينٌ
Ka bɛ yεli: “Ŋɔ maa (Alkur’aani) pa shɛli m-pahila sihira n-nyɛ li polo ni.”
أَءِذَا مِتۡنَا وَكُنَّا تُرَابًا وَعِظَٰمًا أَءِنَّا لَمَبۡعُوثُونَ
(Ka bɛ lahi yɛli): “Di ni bɔŋɔ, ti yi kpi, ka leei taŋkpaɣu mini koba, bɛ ni ti lahi yiɣisi ti (ti gbala ni)
قُلۡ نَعَمۡ وَأَنتُمۡ دَٰخِرُونَ
(Yaa nyini Annabi)! “Yεlima: “Di nyɛla pali (bɛ ni yiɣisi ya), ka yi nyɛla ninvuɣu shεba ban filiŋ.”
فَإِنَّمَا هِيَ زَجۡرَةٌ وَٰحِدَةٌ فَإِذَا هُمۡ يَنظُرُونَ
“Dinzuɣu, achiika! Di nyɛla tahigu yim zuɣu, ka a nya (ninsalinim’) ka bɛ kpalim lihiri taba
وَقَالُواْ يَٰوَيۡلَنَا هَٰذَا يَوۡمُ ٱلدِّينِ
Ka bɛ (chεfurinim’) naan yεli: “Yaa ni ti yolitɛm, zuŋɔ n-nyɛ sanyoo dali.”
هَٰذَا يَوۡمُ ٱلۡفَصۡلِ ٱلَّذِي كُنتُم بِهِۦ تُكَذِّبُونَ
(Ka bɛ yεli ba): “Zuŋɔ n-nyɛ Saliya karibu dabsi’ shεli yi ni daa zaŋ leei ʒiri la.”
ٱحۡشُرُواْ ٱلَّذِينَ ظَلَمُواْ وَأَزۡوَٰجَهُمۡ وَمَا كَانُواْ يَعۡبُدُونَ
(Ka Naawuni yεli Malaaikanima): “Laɣimmi ya ninvuɣu shɛba ban daa di zualinsi mini bɛ zonima, n-ti pahi bɛ ni daa jεmdi binyεra shεŋa maa.”
مِن دُونِ ٱللَّهِ فَٱهۡدُوهُمۡ إِلَىٰ صِرَٰطِ ٱلۡجَحِيمِ
“(Bɛ ni daa jɛmdi shɛli) Ka di pa ni Naawuni maa, ka wuhi ya ba ʒehiimi buɣum soli.”
وَقِفُوهُمۡۖ إِنَّهُم مَّسۡـُٔولُونَ
“Yaha! Taɣimi ya ba zali, achiika! Bɛ nyɛla bɛ ni yɛn bɔhi shεba.”
بَلۡ هُمُ ٱلۡيَوۡمَ مُسۡتَسۡلِمُونَ
Chɛli gba! Zuŋɔ, bɛ nyɛla ninvuɣu shεba ban yɛn zaŋ bɛ maŋ’ n-ti (ni bɛ niŋ ba fukumsi)
وَأَقۡبَلَ بَعۡضُهُمۡ عَلَىٰ بَعۡضٍ يَتَسَآءَلُونَ
Ka bɛ (buɣum bihi) shɛba ŋmalgi lihiri taba, ka bɔhira
قَالُوٓاْ إِنَّكُمۡ كُنتُمۡ تَأۡتُونَنَا عَنِ ٱلۡيَمِينِ
(Ka bɛ tarimba yεli bɛ asanzanima): “Achiika! Yi daa nyɛla ninvuɣu shεba ban kani ti na ti nudirgu polo (n-ti taɣiri ti ka chɛri yεlimaŋli dolibu).”
قَالُواْ بَل لَّمۡ تَكُونُواْ مُؤۡمِنِينَ
Ka bɛ (asanzanim’ maa) yεli: “Chɛli gba! Yi gba daa pala ninvuɣu shεba ban ti Naawuni yεlimaŋli.”
وَمَا كَانَ لَنَا عَلَيۡكُم مِّن سُلۡطَٰنِۭۖ بَلۡ كُنتُمۡ قَوۡمًا طَٰغِينَ
“Yaha! Ti daa ka yiko shεli yi zuɣu (Dunia puuni). Chɛli gba! Yi daa kuli nyɛla ninvuɣu shεba ban kpahi yεɣi tariga.”
فَحَقَّ عَلَيۡنَا قَوۡلُ رَبِّنَآۖ إِنَّا لَذَآئِقُونَ
“Dinzuɣu ka ti Duuma (Naawuni) yɛltɔɣali (azaaba) niŋ talahi ti zuɣu, achiika! Ti nyɛla ban yɛn lam azaaba.”
فَأَغۡوَيۡنَٰكُمۡ إِنَّا كُنَّا غَٰوِينَ
“Dinzuɣu, ka ti daa birgi ya. Di paliya! Ti gba daa nyɛla ninvuɣu shεba ban bɔrgi.”
فَإِنَّهُمۡ يَوۡمَئِذٍ فِي ٱلۡعَذَابِ مُشۡتَرِكُونَ
Achiika! Dindali maa, bɛ daa nyɛla ban yɛn ti laɣim azaaba puuni
إِنَّهُمۡ كَانُوٓاْ إِذَا قِيلَ لَهُمۡ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا ٱللَّهُ يَسۡتَكۡبِرُونَ
Achiika! Bɛ daa yi yεli ba (Dunia puuni): “Duuma jεmdigu n-kani ni yεlimaŋli naɣila Naawuni,” bɛ malila ninchini (ka yuundi bɛ maŋ’ lahiʒiba)
وَيَقُولُونَ أَئِنَّا لَتَارِكُوٓاْ ءَالِهَتِنَا لِشَاعِرٍ مَّجۡنُونِۭ
Ka Bɛ (chεfurinim’) lahi yεra: “Di- ni bɔ ŋɔ, ti nyɛla ban yɛn chɛ ti buɣa ŋɔ domin ŋun nyɛ yiliyinda ka nyɛ yinyaa ŋɔ maa zuɣu
بَلۡ جَآءَ بِٱلۡحَقِّ وَصَدَّقَ ٱلۡمُرۡسَلِينَ
Chɛli gba! O (Muhammadu) kami na ni yεlimaŋli, ka ti tuumba yɛlimaŋli
وَمَا تُجۡزَوۡنَ إِلَّا مَا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ
Yaha! Bɛ ku yon ya samli, naɣila yi tuuntumsa ni daa nyɛ shɛli
أُوْلَٰٓئِكَ لَهُمۡ رِزۡقٌ مَّعۡلُومٌ
Bannim’ mali bindirmirili (ka bɛ yɛn ti tiri ba li Alizanda puuni Asiba ni Zaawuni)
يُطَافُ عَلَيۡهِم بِكَأۡسٍ مِّن مَّعِينِۭ
Ka bɛ zaŋ dagaɣa pe n-gili ba ka di yiri (Alizanda puuni) bili’ shɛli puuni na
بَيۡضَآءَ لَذَّةٍ لِّلشَّٰرِبِينَ
Ka di (dam maa) nyɛ din piεla, ka nyεɣisa n-zaŋ ti ban nyuri li
وَعِندَهُمۡ قَٰصِرَٰتُ ٱلطَّرۡفِ عِينٌ
Ka bɛ lahi mali amiliya paɣa shɛba ban bi lihiri katiŋa (bɛ bi lihiri dobba, naɣila bɛ yidaannima), ka bɛ lahi mali nimbihi kara din viεla
فَأَقۡبَلَ بَعۡضُهُمۡ عَلَىٰ بَعۡضٍ يَتَسَآءَلُونَ
Ka bɛ (Alizanda bihi maa) naan ŋmalgi kpa taba ka bɔhira
قَالَ قَآئِلٌ مِّنۡهُمۡ إِنِّي كَانَ لِي قَرِينٌ
Ka bɛ puuni so yεli: “Achiika! N-daa min mali zo so (Dunia puuni).”
يَقُولُ أَءِنَّكَ لَمِنَ ٱلۡمُصَدِّقِينَ
Ka o daa yi yεra: “Di ni bɔŋɔ, a be ban ti (Chiyaama yiɣisibu) yεlimaŋli maa puuni?”
أَءِذَا مِتۡنَا وَكُنَّا تُرَابًا وَعِظَٰمًا أَءِنَّا لَمَدِينُونَ
(Ka bɛ lahi yɛli): “Di ni bɔŋɔ, ti yi ti kpi ka leei taŋkpaɣu mini koba, ti shiri nyɛla bɛ ni yɛn ti shɛba sanyoo?”
قَالَ هَلۡ أَنتُم مُّطَّلِعُونَ
Ka o (ŋun yɛri maa) yɛli: “Di ni- bɔŋɔ, yi ku ŋmalgi yuli (buɣum ni ka ti nya o ni be hali shεli ni zuŋɔ)?”
فَٱطَّلَعَ فَرَءَاهُ فِي سَوَآءِ ٱلۡجَحِيمِ
Ka o ŋmalgi yuli ka nya o (o zo maa) ka o be ʒehiimi buɣum sunsuuni
قَالَ تَٱللَّهِ إِن كِدتَّ لَتُرۡدِينِ
Ka o (Alizanda bia maa) yεli (o zo maa): “Naawuni zuɣu, a daa chɛ biɛla ni a niŋ ma hallaka (Dunia puuni).”
وَلَوۡلَا نِعۡمَةُ رَبِّي لَكُنتُ مِنَ ٱلۡمُحۡضَرِينَ
“Yaha! Di yi di daa pala n Duuma (Naawuni) yolsigu zuɣu, bɛ naan zaŋ ma m-pahi (buɣum bihi ni).”
إِلَّا مَوۡتَتَنَا ٱلۡأُولَىٰ وَمَا نَحۡنُ بِمُعَذَّبِينَ
“Naɣila ti tuuli kpibu (Dunia puuni) la. Ti mi pala bɛ ni yɛn niŋ shεba azaaba.”
أَذَٰلِكَ خَيۡرٌ نُّزُلًا أَمۡ شَجَرَةُ ٱلزَّقُّومِ
Di ni bɔŋɔ, dina (Alizanda maa) n-nyε din gari ni bε zaŋ li niŋ nira saani, bee zakkuumi tia
إِنَّا جَعَلۡنَٰهَا فِتۡنَةً لِّلظَّٰلِمِينَ
Achiika! Ti (Tinim’ Naawuni) zaŋ li (zakkuumi) mi n-leei dahimbu n-zaŋ ti zualindiriba
إِنَّهَا شَجَرَةٌ تَخۡرُجُ فِيٓ أَصۡلِ ٱلۡجَحِيمِ
Achiika! Di (zakkuumi tia maa) nyɛla tia shεli din puhiri ʒehiimi buɣum gbinni na
فَإِنَّهُمۡ لَأٓكِلُونَ مِنۡهَا فَمَالِـُٔونَ مِنۡهَا ٱلۡبُطُونَ
Achiika! Bɛ (buɣum bihi maa) nyɛla ban yɛn di di (binwola maa) m-pali bɛ puya
ثُمَّ إِنَّ لَهُمۡ عَلَيۡهَا لَشَوۡبًا مِّنۡ حَمِيمٍ
Di nyaaŋa, achiika! Ka bɛ gabi kotulum n-ti ba, (ka bɛ nyu m-pa di zuɣu)
ثُمَّ إِنَّ مَرۡجِعَهُمۡ لَإِلَى ٱلۡجَحِيمِ
Di nyaaŋa, achiika! Bɛ labbu shee n-nyɛ ʒehiimi buɣum ni
إِنَّهُمۡ أَلۡفَوۡاْ ءَابَآءَهُمۡ ضَآلِّينَ
Achiika! Bɛ nyɛla ban daa paai bɛ banim’ (Dunia puuni), ka bɛ nyɛla ban daa bɔrgi
وَلَقَدۡ ضَلَّ قَبۡلَهُمۡ أَكۡثَرُ ٱلۡأَوَّلِينَ
Yaha! Achiika! Ninvuɣu shεba ban daa kana poi ni bana maa pam daa bɔrgi ya
وَلَقَدۡ أَرۡسَلۡنَا فِيهِم مُّنذِرِينَ
Yaha! Achiika! Ti (Tinim’ Naawuni) daa tim ban niŋdi wa’azu na bɛ puuni
فَٱنظُرۡ كَيۡفَ كَانَ عَٰقِبَةُ ٱلۡمُنذَرِينَ
Dinzuɣu, (yaa nyini Annabi)! Yulimi ninvuɣu shεba bɛ ni daa niŋdi wa’azu maa bahigu ni daa nyɛ shεm
إِلَّا عِبَادَ ٱللَّهِ ٱلۡمُخۡلَصِينَ
(Bɛ zaa daa niŋ hallaka) Naɣila Naawuni dab’ shɛba O ni daa gahim
وَلَقَدۡ نَادَىٰنَا نُوحٌ فَلَنِعۡمَ ٱلۡمُجِيبُونَ
Yaha! Achiika! Annabi Nuhu daa boli Ti (Tinim’ Naawuni) yuli. M-bo ni ban deeri suhigu
وَنَجَّيۡنَٰهُ وَأَهۡلَهُۥ مِنَ ٱلۡكَرۡبِ ٱلۡعَظِيمِ
Ka Ti (Tinim’ Naawuni) daa tilgi o ka chɛ suhusaɣiŋgu din galsi
وَجَعَلۡنَا ذُرِّيَّتَهُۥ هُمُ ٱلۡبَاقِينَ
Ka Ti lahi zaŋ o (Annabi Nuhu) zuliya leei ban kpalim (bana n-nyɛ Sam, ni Ham, mini Yaafus)
وَتَرَكۡنَا عَلَيۡهِ فِي ٱلۡأٓخِرِينَ
Ka Ti (Tinim’ Naawuni) chɛ ka o yuviεlli kpalim ban yεn ti kana Dunia bahigu puuni
إِنَّا كَذَٰلِكَ نَجۡزِي ٱلۡمُحۡسِنِينَ
Achiika! Lala ka Ti (Tinim’ Naawuni) yɔri ninvuɣu suma samli
إِنَّهُۥ مِنۡ عِبَادِنَا ٱلۡمُؤۡمِنِينَ
Achiika! O be Ti (Tinim’ Naawuni) dab’ shεba ban ti Ti yεlimaŋli puuni
وَإِنَّ مِن شِيعَتِهِۦ لَإِبۡرَٰهِيمَ
Yaha! Achiika! Annabi Ibrahima daa be o (Annabi Nuhu) niriba puuni
إِذۡ جَآءَ رَبَّهُۥ بِقَلۡبٍ سَلِيمٍ
Saha shεli o (Annabi Ibrahima) ni daa kana o Duuma (Naawuni) sani ni suhu shɛli din niŋ kasi
إِذۡ قَالَ لِأَبِيهِ وَقَوۡمِهِۦ مَاذَا تَعۡبُدُونَ
Saha shεli o (Annabi Ibrahima) ni daa yεli o ba mini o niriba: “Bimbo ka yi leei jεmdi ŋɔ maa?”
أَئِفۡكًا ءَالِهَةً دُونَ ٱللَّهِ تُرِيدُونَ
Di ni bɔŋɔ, yi bɔrila ʒiri duumanim’ ka pa ni Naawuni
فَتَوَلَّوۡاْ عَنۡهُ مُدۡبِرِينَ
Ka bɛ ŋmalgi chaŋ, ka nyɛla ban lebi biri ka chɛ o (Annabi Ibrahima)
فَرَاغَ إِلَىٰٓ ءَالِهَتِهِمۡ فَقَالَ أَلَا تَأۡكُلُونَ
Ka o (Annabi Ibrahima) ŋmalgi kpa bɛ buɣa maa polo, ka yεli: “Di ni bɔŋɔ, yi ku di bindirigu
فَرَاغَ عَلَيۡهِمۡ ضَرۡبَۢا بِٱلۡيَمِينِ
Ka o ŋmalgi kpa ba (buɣa maa), ka nyɛla ŋun zaŋ o nudirigu ŋmɛri li
قَالَ أَتَعۡبُدُونَ مَا تَنۡحِتُونَ
Ka o (Annabi Ibrahima) yεli: “Di ni bɔŋɔ, yi jεmdi la yi ni kpɛri bin- yɛri shɛŋa ni yi nuhi.”
وَٱللَّهُ خَلَقَكُمۡ وَمَا تَعۡمَلُونَ
“Yaha! Naawuni n-nyɛ Ŋun nam ya, n-ti pahi binshɛɣu yi ni niŋdi maa.”
قَالُواْ ٱبۡنُواْ لَهُۥ بُنۡيَٰنًا فَأَلۡقُوهُ فِي ٱلۡجَحِيمِ
Ka bɛ yεli: “Miεm ya goondaa n-gili o (ka mali buɣum niŋ di puuni), ka zaŋ o labi buɣum maa ni.”
فَأَرَادُواْ بِهِۦ كَيۡدًا فَجَعَلۡنَٰهُمُ ٱلۡأَسۡفَلِينَ
Ka bɛ daa na o nabiεri, ka Ti (Tinim’ Naawuni) zaŋ ba leei ban filiŋ
وَقَالَ إِنِّي ذَاهِبٌ إِلَىٰ رَبِّي سَيَهۡدِينِ
Ka o (Annabi Ibrahima) yεli: “Achiika! Mani nyɛla ŋun yɛn chaŋ n Duuma sani, achiika! Ni baalim, O ni wuhi ma dolsigu soli
رَبِّ هَبۡ لِي مِنَ ٱلصَّٰلِحِينَ
(Ka lahi yεli): “Yaa n Duuma (Naawuni)! Tim ma (zuliya) ka bε yi ninvuɣu suma puuni na.”
فَبَشَّرۡنَٰهُ بِغُلَٰمٍ حَلِيمٍ
Ka Ti (Tinim’ Naawuni) ti o suhu- pεlli lahibali ni bidibbila so ŋun nyɛ suhumahili lana (Annabi Ismaila)
فَلَمَّا بَلَغَ مَعَهُ ٱلسَّعۡيَ قَالَ يَٰبُنَيَّ إِنِّيٓ أَرَىٰ فِي ٱلۡمَنَامِ أَنِّيٓ أَذۡبَحُكَ فَٱنظُرۡ مَاذَا تَرَىٰۚ قَالَ يَٰٓأَبَتِ ٱفۡعَلۡ مَا تُؤۡمَرُۖ سَتَجِدُنِيٓ إِن شَآءَ ٱللَّهُ مِنَ ٱلصَّٰبِرِينَ
Saha shεli o (Ismaaila) ni ti saɣi ni o mini o (Annabi Ibrahima) chana, ka o yεli: “Yaa nyini m bia! Achiika! Mani nyala n zahinli puuni ka Naawuni yεli ni n-korgi ma, dinzuɣu lihima, bo ka a nya? ka o (Ismaaila) yεli: “Yaa nyini m ba! Tummi bɛ (Naawuni) ni puhi a shɛli maa, Naawuni yi saɣi, a ni nya ma ka m-be suɣulonim’ ni.”
فَلَمَّآ أَسۡلَمَا وَتَلَّهُۥ لِلۡجَبِينِ
Saha shεli bɛ niriba ayi maa ni saɣi ti Naawuni zaligu maa, ka o lebgi o m-pili o gbεɣu zuɣu
وَنَٰدَيۡنَٰهُ أَن يَٰٓإِبۡرَٰهِيمُ
Ka Ti (Tinim’ Naawuni) boli o: (kadama) “Yaa nyini Ibrahima.”
قَدۡ صَدَّقۡتَ ٱلرُّءۡيَآۚ إِنَّا كَذَٰلِكَ نَجۡزِي ٱلۡمُحۡسِنِينَ
“Achiika! A shiri pali a zahinli maa daalikauli, achiika! Lala ka Ti (Tinim’ Naawuni) yɔri ninvuɣu suma samli.”
وَتَرَكۡنَا عَلَيۡهِ فِي ٱلۡأٓخِرِينَ
Ka Ti chɛ ka o yuviɛlli kpalim ban yεn ti kana Dunia bahigu puuni
وَبَشَّرۡنَٰهُ بِإِسۡحَٰقَ نَبِيًّا مِّنَ ٱلصَّٰلِحِينَ
Yaha! Ka Ti (Tinim’ Naawuni) ti o (Annabi Ibrahima) suhupεlli lahibali ni Is’haka dɔɣim, ka o yɛn ti nyɛ Annabi, ka be ninvuɣu suma puuni
وَبَٰرَكۡنَا عَلَيۡهِ وَعَلَىٰٓ إِسۡحَٰقَۚ وَمِن ذُرِّيَّتِهِمَا مُحۡسِنٌ وَظَالِمٌ لِّنَفۡسِهِۦ مُبِينٌ
Yaha! Ka Ti niŋ alibarka niŋ o ni, n-ti pahi Annabi Is’haka. Amaa! Bɛ niriba ayi maa zuliyanim’ puuni, so beni n-yɛn ti viεlgi o tuma, ka so mi beni n-yɛn ti di o maŋ’ zualinsi polo ni
وَلَقَدۡ مَنَنَّا عَلَىٰ مُوسَىٰ وَهَٰرُونَ
Yaha! Achiika! Ti (Tinim’ Naawuni) daa ti Annabi Musa mini Annabi Haruna pini
وَنَجَّيۡنَٰهُمَا وَقَوۡمَهُمَا مِنَ ٱلۡكَرۡبِ ٱلۡعَظِيمِ
Ka Ti gu ba (bɛ niriba ayi maa), n-ti pahi bɛ niriba ka chɛ suhusaɣiŋgu zaɣititali
وَنَصَرۡنَٰهُمۡ فَكَانُواْ هُمُ ٱلۡغَٰلِبِينَ
Yaha! Ka Ti ti ba nasara (Fir’auna zuɣu), ka bana n-daa nyɛ ban nyɛŋ
وَءَاتَيۡنَٰهُمَا ٱلۡكِتَٰبَ ٱلۡمُسۡتَبِينَ
Ka Ti lahi ti ba litaafi shεli din kahigiri yɛllikam
وَتَرَكۡنَا عَلَيۡهِمَا فِي ٱلۡأٓخِرِينَ
Yaha! Ka Ti chɛ ka o yuviɛlli kpalim ban yεn ti kana Dunia bahigu puuni
إِنَّا كَذَٰلِكَ نَجۡزِي ٱلۡمُحۡسِنِينَ
Achiika! Lala ka Ti (Tinim’ Naawuni) yɔri ninvuɣu suma samli
إِنَّهُمَا مِنۡ عِبَادِنَا ٱلۡمُؤۡمِنِينَ
Achiika! Bɛ niriba ayi maa daa be Ti daba ban ti Ti Naawuni yεlimaŋli ni
وَإِنَّ إِلۡيَاسَ لَمِنَ ٱلۡمُرۡسَلِينَ
Yaha! Achiika! (Annabi) Iliyasu daa be Naawuni tuumba ni
إِذۡ قَالَ لِقَوۡمِهِۦٓ أَلَا تَتَّقُونَ
Saha shεli o ni daa yεli o niriba: “Di ni bɔŋɔ, yi ku zo Naawuni?”
أَتَدۡعُونَ بَعۡلًا وَتَذَرُونَ أَحۡسَنَ ٱلۡخَٰلِقِينَ
“Di ni bɔŋɔ, yi jεmdi la ba’al, 1 ka chεri (Duuma so) Ŋun gari sokam nambu?”
ٱللَّهَ رَبَّكُمۡ وَرَبَّ ءَابَآئِكُمُ ٱلۡأَوَّلِينَ
“Naawuni n-nyɛ yi Duuma, ni yi banim ban daa daŋ yi tooni maa gba Duuma.”
فَكَذَّبُوهُ فَإِنَّهُمۡ لَمُحۡضَرُونَ
Ka bɛ labsi o ʒirilana, achiika ! Bɛ nyɛla bɛ ni yɛn ti zaŋ ninvuɣu shεba na (n-ti niŋ azaaba ni)
وَتَرَكۡنَا عَلَيۡهِ فِي ٱلۡأٓخِرِينَ
Yaha! Ka Ti (Tinim’ Naawuni) chɛ ka o yuvɛlli kpalim bahigu nim’ puuni
إِنَّا كَذَٰلِكَ نَجۡزِي ٱلۡمُحۡسِنِينَ
Achiika! Lala ka Ti (Tinim’ Naawuni) yɔri ninvuɣu suma samli
إِنَّهُۥ مِنۡ عِبَادِنَا ٱلۡمُؤۡمِنِينَ
Achiika! O daa be Ti (Tinim’ Naawuni daba ban ti yɛlimaŋli puuni)
إِذۡ نَجَّيۡنَٰهُ وَأَهۡلَهُۥٓ أَجۡمَعِينَ
Saha shεli Ti (Tinim’ Naawuni) ni daa tilgi o mini o yiŋnim’ zaa namgban- yini
إِلَّا عَجُوزًا فِي ٱلۡغَٰبِرِينَ
Naɣila paɣakpeen’ so (Annabi Lutu paɣa) n-daa ti kpalim (m-pahi azaaba ni daa paai shεba maa ni)
ثُمَّ دَمَّرۡنَا ٱلۡأٓخَرِينَ
Din nyaaŋa ka Ti (Tinim’ Naawuni) niŋ ninvuɣu shεba ban kpalim hallaka
وَإِنَّكُمۡ لَتَمُرُّونَ عَلَيۡهِم مُّصۡبِحِينَ
Yaha! Achiika! Yi (Maka nima) nyɛla ban gariti bɛ (tiŋ’ maa nim’) zuɣu Asibaasi (ka nyari Naawuni ni daa niŋ ba hallaka ka chɛ bɛ yiya zali shɛm)
إِذۡ أَبَقَ إِلَى ٱلۡفُلۡكِ ٱلۡمَشۡحُونِ
Saha shεli o (Annabi Yinusa) ni daa guui n-ti kpe ŋarim shεli din pali (ni niriba la ni)
فَٱلۡتَقَمَهُ ٱلۡحُوتُ وَهُوَ مُلِيمٌ
Ka zahim vali o (Annabi Yinusa), ka o lahi nyɛ ninvuɣu so bɛ ni galinda
فَلَوۡلَآ أَنَّهُۥ كَانَ مِنَ ٱلۡمُسَبِّحِينَ
Di yi di daa pala o ni be ninvuɣu shɛba ban niŋdi Naawuni kasi puuni zuɣu
لَلَبِثَ فِي بَطۡنِهِۦٓ إِلَىٰ يَوۡمِ يُبۡعَثُونَ
O naan kpalim di (zahim maa) puli ni hali ni Chiyaama yiɣisibu dali
فَنَبَذۡنَٰهُ بِٱلۡعَرَآءِ وَهُوَ سَقِيمٌ
Ka Ti (Tinim Naawuni) yihi o labi polo shɛli ni, ka o nyɛla ŋun gbaai doro
وَأَنۢبَتۡنَا عَلَيۡهِ شَجَرَةً مِّن يَقۡطِينٍ
Ka Ti (Tinim Naawuni) chε ka yaktiini tia bili o (Annabi Yinusa) zuɣusaa
وَأَرۡسَلۡنَٰهُ إِلَىٰ مِاْئَةِ أَلۡفٍ أَوۡ يَزِيدُونَ
Ka Ti (Tinim Naawuni) tim o ninvuɣu tuhi kobgu sani na, bee ka bɛ gari lala
فَـَٔامَنُواْ فَمَتَّعۡنَٰهُمۡ إِلَىٰ حِينٍ
Ka bɛ ti Naawuni yεlimaŋli, dinzuɣu ka Ti (Tinim Naawuni) chε ka bɛ wum nyɛɣisim, hali ni saha shɛli
فَٱسۡتَفۡتِهِمۡ أَلِرَبِّكَ ٱلۡبَنَاتُ وَلَهُمُ ٱلۡبَنُونَ
Dinzuɣu (Yaa nyini Annabi)! Bɔhimi ba: “Di ni bɔŋɔ, a Duuma n-nyɛ Ŋun su bipuɣinsi ka bɛ su bidibsi
أَمۡ خَلَقۡنَا ٱلۡمَلَٰٓئِكَةَ إِنَٰثًا وَهُمۡ شَٰهِدُونَ
Bee Ti (Tinim’ Naawuni) daa shiri namla Malaaikanim’ maa ka bɛ nyɛ paɣaba, ka bɛ nyɛla ban diri di shɛhira
أَلَآ إِنَّهُم مِّنۡ إِفۡكِهِمۡ لَيَقُولُونَ
Wumma! Di nyɛla bɛ ni kpiriti ʒiri shεŋa puuni, ka bɛ yεra
أَصۡطَفَى ٱلۡبَنَاتِ عَلَى ٱلۡبَنِينَ
Di ni bɔŋɔ, O (Naawuni) gahimla bipuɣinsi ka bɛ gari bidibsi
فَأۡتُواْ بِكِتَٰبِكُمۡ إِن كُنتُمۡ صَٰدِقِينَ
Tɔ! Tahimi ya yi litaafi na, yi yi nyɛla yεlimaŋli nima
وَجَعَلُواْ بَيۡنَهُۥ وَبَيۡنَ ٱلۡجِنَّةِ نَسَبًاۚ وَلَقَدۡ عَلِمَتِ ٱلۡجِنَّةُ إِنَّهُمۡ لَمُحۡضَرُونَ
Ka bɛ (chεfurinim’ maa) naan zaŋ dɔɣim n-kpεhi O (Naawuni) mini alizinnim’ sunsuuni. Achiika Alizin’ shintana maa mi ni bɛ yɛn ti zaŋ ba mi na (n-ti kari ba di saliya)
سُبۡحَٰنَ ٱللَّهِ عَمَّا يَصِفُونَ
Naawuni nam niŋ kasi ka chɛ bɛ ni mali O ŋmahindi binyɛr’ shɛŋa maa
فَإِنَّكُمۡ وَمَا تَعۡبُدُونَ
Dinzuɣu achiika! Yi (chɛfurinim’) mini yi ni jεmdi binyɛri shɛŋa maa
وَمَا مِنَّآ إِلَّا لَهُۥ مَقَامٌ مَّعۡلُومٌ
“Yaha! So ka ti (Malaaikanim’) puuni, naɣila o malila o zaashemirili.”
وَإِنَّا لَنَحۡنُ ٱلصَّآفُّونَ
“Yaha! Achiika! Ti (Malaaika- nim’) nyɛla ban zaandi safu ni (n-jɛmdi Naawuni).”
لَوۡ أَنَّ عِندَنَا ذِكۡرًا مِّنَ ٱلۡأَوَّلِينَ
“Ti yi di mali litaafi shεli din teeri ti kamani ban daa daŋ ti tooni maa gba ni daa mali shεm
فَكَفَرُواْ بِهِۦۖ فَسَوۡفَ يَعۡلَمُونَ
Amaa! Ka bɛ labsi li (Alkur’aani) ʒiri (saha shɛli di ni kaba na). Dinzuɣu ni baalim, bɛ ni ti baŋ
وَلَقَدۡ سَبَقَتۡ كَلِمَتُنَا لِعِبَادِنَا ٱلۡمُرۡسَلِينَ
Achiika! Ti (Tinim’ Naawuni) yɛltɔɣali (zaligu) pun daŋsi ti tuumba zuɣu
وَإِنَّ جُندَنَا لَهُمُ ٱلۡغَٰلِبُونَ
Yaha! Achiika! Ti (Tinim’ Naawuni) tobbihi n-nyɛ ban yɛn nya nasara
أَفَبِعَذَابِنَا يَسۡتَعۡجِلُونَ
Di ni bɔŋɔ, Ti (Tinim’ Naawuni) daazaaba ka bɛ (chεfurinim’) bɔri ni yomyoma
فَإِذَا نَزَلَ بِسَاحَتِهِمۡ فَسَآءَ صَبَاحُ ٱلۡمُنذَرِينَ
Dinzuɣu, di (azaaba maa) yi ti shee bɛ (chɛfurinim’) dindoŋ puuni na, tɔ! Bɛ ni saɣisiri shεba maa bekaali ni leei zaɣibɛɣu
سُبۡحَٰنَ رَبِّكَ رَبِّ ٱلۡعِزَّةِ عَمَّا يَصِفُونَ
A Duuma (Naawuni) nam simsiya, Ŋuna n-nyɛ nyɛŋsim Duuma ka chɛ bɛ (chεfurinim’) ni mali O ŋmahindi shεli maa
وَٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِ رَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ
Yaha! Paɣibu balibu kam dihitabli n-ti Naawuni So Ŋun nyε binnamda Duuma
Translation: Muhammad Baba Ghtobo.