Surah 37 · 182 verses · R. M. C. Rwanda

Surah As-Saffat in Kinyarwanda

In English with tafsir

بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ

37:1

وَٱلصَّٰٓفَّٰتِ صَفًّا

Ndahiriye (ku bamalayika bahagaze) ku mirongo itunganye (basenga)

37:2

فَٱلزَّٰجِرَٰتِ زَجۡرًا

No ku (bamalayika) bajyana ibicu (babyerekeza aho Allah ashaka)

37:3

فَٱلتَّٰلِيَٰتِ ذِكۡرًا

No ku (bamalayika) basoma (amagambo ya Allah) basingiza (Nyagasani wabo)

37:4

إِنَّ إِلَٰهَكُمۡ لَوَٰحِدٌ

Mu by’ukuri, Imana yanyu ni imwe

37:5

رَّبُّ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَمَا بَيۡنَهُمَا وَرَبُّ ٱلۡمَشَٰرِقِ

Nyagasani w’ibirere n’isi ndetse n’ibiri hagati ya byo, akaba na Nyagasani w’uburasirazuba bwose

37:6

إِنَّا زَيَّنَّا ٱلسَّمَآءَ ٱلدُّنۡيَا بِزِينَةٍ ٱلۡكَوَاكِبِ

Mu by’ukuri, ikirere cyegereye isi twagitakishije inyenyeri

37:7

وَحِفۡظًا مِّن كُلِّ شَيۡطَٰنٍ مَّارِدٍ

Tunakirinda buri shitani ryose ryigometse (dukoresheje ibishashi by’umuriro)

37:8

لَّا يَسَّمَّعُونَ إِلَى ٱلۡمَلَإِ ٱلۡأَعۡلَىٰ وَيُقۡذَفُونَ مِن كُلِّ جَانِبٍ

Ntirishobora kumviriza (ibivugwa n’abamalayika) mu ijuru, kubera ko riterwa (ibishashi) mu mpande zose

37:9

دُحُورًاۖ وَلَهُمۡ عَذَابٌ وَاصِبٌ

Bigamije kuryirukana. Kandi (no ku munsi w’imperuka) rizahanishwa ibihano bihoraho

37:10

إِلَّا مَنۡ خَطِفَ ٱلۡخَطۡفَةَ فَأَتۡبَعَهُۥ شِهَابٌ ثَاقِبٌ

Usibye iribashije kwiba (ibanga) bwangu nuko rigakurikizwa ibishashi by’umuriro

37:11

فَٱسۡتَفۡتِهِمۡ أَهُمۡ أَشَدُّ خَلۡقًا أَم مَّنۡ خَلَقۡنَآۚ إِنَّا خَلَقۡنَٰهُم مِّن طِينٍ لَّازِبِۭ

Ngaho (yewe Muhamadi) babaze (abahakanyi b’i Maka) niba iremwa ryabo ari ryo rikomeye kurusha ibyo twaremye (ibirere n’isi ndetse n’imisozi). Mu by’ukuri twabaremye mu ibumba rimatira

37:12

بَلۡ عَجِبۡتَ وَيَسۡخَرُونَ

Ahubwo uratangazwa (no kuba bahakana izuka) ndetse banannyega (ubutumwa bwawe)

37:13

وَإِذَا ذُكِّرُواْ لَا يَذۡكُرُونَ

N’iyo bibukijwe (amagambo ya Allah) ntacyo bibamarira

37:14

وَإِذَا رَأَوۡاْ ءَايَةً يَسۡتَسۡخِرُونَ

N’ iyo babonye igitangaza (giturutse kwa Allah) baragisuzugura

37:15

وَقَالُوٓاْ إِنۡ هَٰذَآ إِلَّا سِحۡرٌ مُّبِينٌ

Maze bakavuga bati "Iki si ikindi usibye ko ari uburozi bugaragara

37:16

أَءِذَا مِتۡنَا وَكُنَّا تُرَابًا وَعِظَٰمًا أَءِنَّا لَمَبۡعُوثُونَ

Ese nidupfa tugahinduka igitaka ndetse n’amagufa (akabora) tuzazurwa koko

37:17

أَوَءَابَآؤُنَا ٱلۡأَوَّلُونَ

N’abakurambere bacu (bazazurwa) se

37:18

قُلۡ نَعَمۡ وَأَنتُمۡ دَٰخِرُونَ

Vuga (yewe Muhamadi) uti "Yego muzazurwa, kandi muzaba musuzuguritse

37:19

فَإِنَّمَا هِيَ زَجۡرَةٌ وَٰحِدَةٌ فَإِذَا هُمۡ يَنظُرُونَ

Mu by’ukuri, impanda izavuzwa rimwe, maze (bazurwe) babone (ibyo basezeranijwe)

37:20

وَقَالُواْ يَٰوَيۡلَنَا هَٰذَا يَوۡمُ ٱلدِّينِ

Nuko bavuge bati "Mbega ishyano tubonye ! Uyu ni umunsi w’ibarura n’ibihembo

37:21

هَٰذَا يَوۡمُ ٱلۡفَصۡلِ ٱلَّذِي كُنتُم بِهِۦ تُكَذِّبُونَ

Uyu ni wo munsi w’urubanza mwajyaga muhinyura

37:22

ٱحۡشُرُواْ ٱلَّذِينَ ظَلَمُواْ وَأَزۡوَٰجَهُمۡ وَمَا كَانُواْ يَعۡبُدُونَ

(Abamalayika bazababwira) bati "Mukoranye inkozi z’ibibi n’abambari bazo ndetse n’ibyo basengaga

37:23

مِن دُونِ ٱللَّهِ فَٱهۡدُوهُمۡ إِلَىٰ صِرَٰطِ ٱلۡجَحِيمِ

Bitari Allah, maze muberekeze mu nzira ibaganisha mu muriro ugurumana

37:24

وَقِفُوهُمۡۖ إِنَّهُم مَّسۡـُٔولُونَ

Munabahagarike kuko mu by’ukuri, bagomba (kubanza) kubazwa

37:25

مَا لَكُمۡ لَا تَنَاصَرُونَ

(Bazabwirwa bati) "Byagenze bite ko mudatabarana (nk’uko mwabigenzaga ) ku isi

37:26

بَلۡ هُمُ ٱلۡيَوۡمَ مُسۡتَسۡلِمُونَ

Ahubwo kuri uwo munsi bazaba baciye bugufi (basuzuguritse)

37:27

وَأَقۡبَلَ بَعۡضُهُمۡ عَلَىٰ بَعۡضٍ يَتَسَآءَلُونَ

Nuko bamwe bahindukirirane abandi babazanye

37:28

قَالُوٓاْ إِنَّكُمۡ كُنتُمۡ تَأۡتُونَنَا عَنِ ٱلۡيَمِينِ

Bavuga bati "Mu by’ukuri, ni mwe mwatugeragaho muduhatira ubuyobe

37:29

قَالُواْ بَل لَّمۡ تَكُونُواْ مُؤۡمِنِينَ

Babasubize bati "Ahubwo ntabwo mwari abemeramana

37:30

وَمَا كَانَ لَنَا عَلَيۡكُم مِّن سُلۡطَٰنِۭۖ بَلۡ كُنتُمۡ قَوۡمًا طَٰغِينَ

Kandi nta bubasha twari tubafiteho; ahubwo mwari abantu barengera (imbibi za Allah)

37:31

فَحَقَّ عَلَيۡنَا قَوۡلُ رَبِّنَآۖ إِنَّا لَذَآئِقُونَ

None ijambo (ry’ibihano) rya Nyagasani wacu ridusohoreyeho ko mu by’ukuri (tugomba) gusogongera (ibihano)

37:32

فَأَغۡوَيۡنَٰكُمۡ إِنَّا كُنَّا غَٰوِينَ

Twarabayobeje kuko mu by’ukuri, natwe twari twarayobye

37:33

فَإِنَّهُمۡ يَوۡمَئِذٍ فِي ٱلۡعَذَابِ مُشۡتَرِكُونَ

Kuri uwo munsi bose bazaba bafatanyije ibihano

37:34

إِنَّا كَذَٰلِكَ نَفۡعَلُ بِٱلۡمُجۡرِمِينَ

Mu by’ukuri, uko ni ko tugenza inkozi z’ibibi

37:35

إِنَّهُمۡ كَانُوٓاْ إِذَا قِيلَ لَهُمۡ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا ٱللَّهُ يَسۡتَكۡبِرُونَ

Kuko iyo babwirwaga ko nta yindi mana ikwiye gusengwa by’ukuri uretse Allah, baribonaga

37:36

وَيَقُولُونَ أَئِنَّا لَتَارِكُوٓاْ ءَالِهَتِنَا لِشَاعِرٍ مَّجۡنُونِۭ

Bakanavuga bati "Ese koko tureke imana zacu kubera umusizi w’umusazi

37:37

بَلۡ جَآءَ بِٱلۡحَقِّ وَصَدَّقَ ٱلۡمُرۡسَلِينَ

Ahubwo (Intumwa Muhamadi ) yazanye ukuri inahamya intumwa (zayibanjirije)

37:38

إِنَّكُمۡ لَذَآئِقُواْ ٱلۡعَذَابِ ٱلۡأَلِيمِ

Mu by’ukuri, mwe (ababangikanyamana ) mugiye gusogongera ibihano bibabaza

37:39

وَمَا تُجۡزَوۡنَ إِلَّا مَا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ

Kandi nta kindi muri buhemberwe kitari ibyo mwakoreye

37:40

إِلَّا عِبَادَ ٱللَّهِ ٱلۡمُخۡلَصِينَ

Uretse abagaragu ba Allah b’imbonera

37:41

أُوْلَٰٓئِكَ لَهُمۡ رِزۡقٌ مَّعۡلُومٌ

Abo bazahabwa amafunguro azwi (mu ijuru)

37:42

فَوَٰكِهُ وَهُم مُّكۡرَمُونَ

Imbuto; kandi bazaba bubashywe

37:43

فِي جَنَّٰتِ ٱلنَّعِيمِ

Mu busitani bwuje inema (Ijuru)

37:44

عَلَىٰ سُرُرٍ مُّتَقَٰبِلِينَ

Bari ku bitanda berekeranye

37:45

يُطَافُ عَلَيۡهِم بِكَأۡسٍ مِّن مَّعِينِۭ

Bazengurutswamo ibirahuri by’ibinyobwa byiza

37:46

بَيۡضَآءَ لَذَّةٍ لِّلشَّٰرِبِينَ

Byererana, biryoheye ababinywa

37:47

لَا فِيهَا غَوۡلٌ وَلَا هُمۡ عَنۡهَا يُنزَفُونَ

Nta ngaruka bizabagiraho ndetse nta n’ubwo bizatuma bata ubwenge

37:48

وَعِندَهُمۡ قَٰصِرَٰتُ ٱلطَّرۡفِ عِينٌ

Kandi bazaba bafite abagore biyubashye, b’amaso meza manini

37:49

كَأَنَّهُنَّ بَيۡضٌ مَّكۡنُونٌ

Bameze nk’amagi yarinzwe neza

37:50

فَأَقۡبَلَ بَعۡضُهُمۡ عَلَىٰ بَعۡضٍ يَتَسَآءَلُونَ

Maze bamwe bahindukire barebe abandi babazanye

37:51

قَالَ قَآئِلٌ مِّنۡهُمۡ إِنِّي كَانَ لِي قَرِينٌ

Umwe muri bo azavuga ati "Mu by’ukuri, nari mfite inshuti magara (ku isi)

37:52

يَقُولُ أَءِنَّكَ لَمِنَ ٱلۡمُصَدِّقِينَ

Yajyaga ivuga iti "Ese wowe koko uri mu bemera (izuka)

37:53

أَءِذَا مِتۡنَا وَكُنَّا تُرَابًا وَعِظَٰمًا أَءِنَّا لَمَدِينُونَ

Ese nidupfa tugahinduka igitaka n’amagufwa (akabora), tuzabazwa ibyo twakoze koko

37:54

قَالَ هَلۡ أَنتُم مُّطَّلِعُونَ

Avuge ati "Ese mushobora kureba (mu muriro)

37:55

فَٱطَّلَعَ فَرَءَاهُ فِي سَوَآءِ ٱلۡجَحِيمِ

Nuko arebe amubone hagati mu muriro ugurumana

37:56

قَالَ تَٱللَّهِ إِن كِدتَّ لَتُرۡدِينِ

Avuge ati "Ndahiye ku izina rya Allah! Wari hafi yo kunyobya

37:57

وَلَوۡلَا نِعۡمَةُ رَبِّي لَكُنتُ مِنَ ٱلۡمُحۡضَرِينَ

Iyo bitaza kuba ku bw’ingabire ya Nyagasani wanjye, nanjye nari kuba mu bazanywe (mu muriro kimwe nawe)

37:58

أَفَمَا نَحۡنُ بِمَيِّتِينَ

(Abazaba bari mu ijuru bazavuga bati)"Ese ntabwo tuzongera gupfa

37:59

إِلَّا مَوۡتَتَنَا ٱلۡأُولَىٰ وَمَا نَحۡنُ بِمُعَذَّبِينَ

Usibye gusa urupfu rwacu rwa mbere, ndetse nta n’ubwo tuzahanwa (nyuma y’uko twinjiye mu ijuru)

37:60

إِنَّ هَٰذَا لَهُوَ ٱلۡفَوۡزُ ٱلۡعَظِيمُ

Mu by’ukuri, iyi ni intsinzi ihambaye

37:61

لِمِثۡلِ هَٰذَا فَلۡيَعۡمَلِ ٱلۡعَٰمِلُونَ

Ku bw’ibyo, ngaho abakora (ibyiza) nibakore

37:62

أَذَٰلِكَ خَيۡرٌ نُّزُلًا أَمۡ شَجَرَةُ ٱلزَّقُّومِ

Ese kwakirwa gutyo niko kwiza, cyangwa (kwakirizwa) igiti cya cya Zaqum(ni byo byiza)

37:63

إِنَّا جَعَلۡنَٰهَا فِتۡنَةً لِّلظَّٰلِمِينَ

Mu by’ukuri, (icyo giti ) twakigize ikigeragezo ku bahakanyi

37:64

إِنَّهَا شَجَرَةٌ تَخۡرُجُ فِيٓ أَصۡلِ ٱلۡجَحِيمِ

Ni igiti gishibuka mu ndiba y’umuriro ugurumana

37:65

طَلۡعُهَا كَأَنَّهُۥ رُءُوسُ ٱلشَّيَٰطِينِ

Imbuto zacyo zimeze nk’imitwe y’amashitani

37:66

فَإِنَّهُمۡ لَأٓكِلُونَ مِنۡهَا فَمَالِـُٔونَ مِنۡهَا ٱلۡبُطُونَ

Mu by’ukuri, bazazirya bazuzuze inda

37:67

ثُمَّ إِنَّ لَهُمۡ عَلَيۡهَا لَشَوۡبًا مِّنۡ حَمِيمٍ

Maze barenzeho uruvange rw’amazi yatuye

37:68

ثُمَّ إِنَّ مَرۡجِعَهُمۡ لَإِلَى ٱلۡجَحِيمِ

Hanyuma igarukiro ryabo rizabe mu muriro ugurumana

37:69

إِنَّهُمۡ أَلۡفَوۡاْ ءَابَآءَهُمۡ ضَآلِّينَ

Mu by’ukuri, basanze abakurambere babo barayobye

37:70

فَهُمۡ عَلَىٰٓ ءَاثَٰرِهِمۡ يُهۡرَعُونَ

Nuko nabo bihutira kugera ikirenge mu cyabo

37:71

وَلَقَدۡ ضَلَّ قَبۡلَهُمۡ أَكۡثَرُ ٱلۡأَوَّلِينَ

Kandi rwose abenshi mu babayeho mbere yabo barayobye

37:72

وَلَقَدۡ أَرۡسَلۡنَا فِيهِم مُّنذِرِينَ

Kandi mu by’ukuri, twaranaboherereje ababurizi

37:73

فَٱنظُرۡ كَيۡفَ كَانَ عَٰقِبَةُ ٱلۡمُنذَرِينَ

Ngaho reba uko iherezo ry’ababuriwe ryagenze

37:74

إِلَّا عِبَادَ ٱللَّهِ ٱلۡمُخۡلَصِينَ

Uretse abagaragu ba Allah b’imbonera

37:75

وَلَقَدۡ نَادَىٰنَا نُوحٌ فَلَنِعۡمَ ٱلۡمُجِيبُونَ

Mu by’ukuri, Nuhu yaratwiyamabaje kandi ni twe beza bo kwiyambazwa

37:76

وَنَجَّيۡنَٰهُ وَأَهۡلَهُۥ مِنَ ٱلۡكَرۡبِ ٱلۡعَظِيمِ

Nuko tumurokorana n’abantu be mu makuba ahambaye

37:77

وَجَعَلۡنَا ذُرِّيَّتَهُۥ هُمُ ٱلۡبَاقِينَ

Maze dusigaza abamukomokaho

37:78

وَتَرَكۡنَا عَلَيۡهِ فِي ٱلۡأٓخِرِينَ

Tunamuha kuzasigara avugwa neza mu bazabaho nyuma ye

37:79

سَلَٰمٌ عَلَىٰ نُوحٍ فِي ٱلۡعَٰلَمِينَ

Amahoro ni abe kuri Nuhu mu biremwa byose

37:80

إِنَّا كَذَٰلِكَ نَجۡزِي ٱلۡمُحۡسِنِينَ

Mu by’ukuri, uko ni ko tugororera abakoze neza

37:81

إِنَّهُۥ مِنۡ عِبَادِنَا ٱلۡمُؤۡمِنِينَ

Mu by’ukuri, yari umwe mu bagaragu bacu b’abemeramana (twarokoye)

37:82

ثُمَّ أَغۡرَقۡنَا ٱلۡأٓخَرِينَ

Hanyuma turoha abandi (bahakanye)

37:83

وَإِنَّ مِن شِيعَتِهِۦ لَإِبۡرَٰهِيمَ

Mu by’ukuri, no mu bamukurikije harimo Ibrahimu

37:84

إِذۡ جَآءَ رَبَّهُۥ بِقَلۡبٍ سَلِيمٍ

Ubwo yaganaga Nyagasani we n’umutima ukeye

37:85

إِذۡ قَالَ لِأَبِيهِ وَقَوۡمِهِۦ مَاذَا تَعۡبُدُونَ

Ubwo yabwiraga se n’abantu be ati "Ibi musenga ni ibiki

37:86

أَئِفۡكًا ءَالِهَةً دُونَ ٱللَّهِ تُرِيدُونَ

Ese murashaka gusenga ibigirwamana mwihimbiye muretse Allah

37:87

فَمَا ظَنُّكُم بِرَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ

Ese mutekereza iki kuri Nyagasani w’ibiremwa byose

37:88

فَنَظَرَ نَظۡرَةً فِي ٱلنُّجُومِ

Nuko ( Ibrahimu ) yitegereza inyenyeri

37:89

فَقَالَ إِنِّي سَقِيمٌ

Maze aravuga ati "Mu by’ukuri, njye ndarwaye" (Ibyo yabikoze ari amayeri yo kugira ngo asigare aho basengeraga ibigirwamana byabo kugira ngo abijanjagure, ndetse no kugira ngo atajyana nabo mu mihango yabo ya gipagani)

37:90

فَتَوَلَّوۡاْ عَنۡهُ مُدۡبِرِينَ

Nuko barahindukira barigendera

37:91

فَرَاغَ إِلَىٰٓ ءَالِهَتِهِمۡ فَقَالَ أَلَا تَأۡكُلُونَ

Maze yinyabya ku bigirwamana byabo, nuko aravuga ati "Ese ntimurya (aya mafunguro mwateguriwe)

37:92

مَا لَكُمۡ لَا تَنطِقُونَ

Bite byanyu ko mutavuga

37:93

فَرَاغَ عَلَيۡهِمۡ ضَرۡبَۢا بِٱلۡيَمِينِ

Maze arabyadukira abijanjaguza ukuboko kwe kw’iburyo

37:94

فَأَقۡبَلُوٓاْ إِلَيۡهِ يَزِفُّونَ

Nuko (ba babangikanyamana) bagaruka bamugana bihuta

37:95

قَالَ أَتَعۡبُدُونَ مَا تَنۡحِتُونَ

Arababwira ati "Ese musenga ibyo mwihangiye

37:96

وَٱللَّهُ خَلَقَكُمۡ وَمَا تَعۡمَلُونَ

Kandi Allah yarabaremye, mwe n’ibyo mwikorera

37:97

قَالُواْ ٱبۡنُواْ لَهُۥ بُنۡيَٰنًا فَأَلۡقُوهُ فِي ٱلۡجَحِيمِ

Baravuga bati "Nimumwubakire itanura maze mumujugunye mu muriro ugurumana

37:98

فَأَرَادُواْ بِهِۦ كَيۡدًا فَجَعَلۡنَٰهُمُ ٱلۡأَسۡفَلِينَ

Bamucuriye umugambi mubisha, nuko turabasuzuguza

37:99

وَقَالَ إِنِّي ذَاهِبٌ إِلَىٰ رَبِّي سَيَهۡدِينِ

Nuko (amaze kurokoka umuriro) aravuga ati "Mu by’ukuri, ngannye kwa Nyagasani wanjye, azanyobora

37:100

رَبِّ هَبۡ لِي مِنَ ٱلصَّٰلِحِينَ

Nyagasani wanjye! Mpa (umwana ) uzaba umwe mu ntungane

37:101

فَبَشَّرۡنَٰهُ بِغُلَٰمٍ حَلِيمٍ

Nuko tumuha inkuru nziza yo (kuzabyara) umuhungu witonda (ari we Isimayili)

37:102

فَلَمَّا بَلَغَ مَعَهُ ٱلسَّعۡيَ قَالَ يَٰبُنَيَّ إِنِّيٓ أَرَىٰ فِي ٱلۡمَنَامِ أَنِّيٓ أَذۡبَحُكَ فَٱنظُرۡ مَاذَا تَرَىٰۚ قَالَ يَٰٓأَبَتِ ٱفۡعَلۡ مَا تُؤۡمَرُۖ سَتَجِدُنِيٓ إِن شَآءَ ٱللَّهُ مِنَ ٱلصَّٰبِرِينَ

Maze (umuhungu we) amaze kugera aho bagendana, (ise) aravuga ati "Mwana wanjye! Mu by’ukuri, narose nkubaga (ngutangaho igitambo kwa Allah), mbwira uko ubibona?" Aravuga ati "Dawe! Kora icyo wategetswe, Allah nabishaka uzansanga mu bihangana

37:103

فَلَمَّآ أَسۡلَمَا وَتَلَّهُۥ لِلۡجَبِينِ

Nuko bombi bamaze kumvira (itegeko rya Allah), (Ibrahimu) amuryamisha hasi yubitse umutwe (kugira ngo amubage)

37:104

وَنَٰدَيۡنَٰهُ أَن يَٰٓإِبۡرَٰهِيمُ

Maze turamuhamagara tuti "Yewe Ibrahimu

37:105

قَدۡ صَدَّقۡتَ ٱلرُّءۡيَآۚ إِنَّا كَذَٰلِكَ نَجۡزِي ٱلۡمُحۡسِنِينَ

Rwose wakabije inzozi. Mu by’ukuri, uko ni ko duhemba abakora neza

37:106

إِنَّ هَٰذَا لَهُوَ ٱلۡبَلَٰٓؤُاْ ٱلۡمُبِينُ

Mu by’ukuri, iki ni cyo kigeragezo kigaragara

37:107

وَفَدَيۡنَٰهُ بِذِبۡحٍ عَظِيمٍ

Nuko tumucunguza igitambo gihambaye (intama)

37:108

وَتَرَكۡنَا عَلَيۡهِ فِي ٱلۡأٓخِرِينَ

Tunamuha kuzasigara avugwa neza mubazabaho nyuma ye

37:109

سَلَٰمٌ عَلَىٰٓ إِبۡرَٰهِيمَ

Amahoro ni abe kuri Ibrahimu

37:110

كَذَٰلِكَ نَجۡزِي ٱلۡمُحۡسِنِينَ

Uko ni ko tugorerera abakoze neza

37:111

إِنَّهُۥ مِنۡ عِبَادِنَا ٱلۡمُؤۡمِنِينَ

Mu by’ukuri, (Ibrahimu) yari umwe mu bagaragu bacu b’abemera

37:112

وَبَشَّرۡنَٰهُ بِإِسۡحَٰقَ نَبِيًّا مِّنَ ٱلصَّٰلِحِينَ

Kandi twamuhaye inkuru nziza (yo kuzabyara) Isihaka, akaba umuhanuzi (ndetse akaba n’umwe) mu ntungane

37:113

وَبَٰرَكۡنَا عَلَيۡهِ وَعَلَىٰٓ إِسۡحَٰقَۚ وَمِن ذُرِّيَّتِهِمَا مُحۡسِنٌ وَظَالِمٌ لِّنَفۡسِهِۦ مُبِينٌ

Nuko we na Isihaka tubaha imigisha. No mu rubyaro rwabo harimo abakora ibyiza ndetse n’abihemukira ku buryo bugaragara

37:114

وَلَقَدۡ مَنَنَّا عَلَىٰ مُوسَىٰ وَهَٰرُونَ

Kandi rwose Musa na Haruna twabahaye ingabire (y’ubutumwa)

37:115

وَنَجَّيۡنَٰهُمَا وَقَوۡمَهُمَا مِنَ ٱلۡكَرۡبِ ٱلۡعَظِيمِ

Maze tubarokorana n’abantu babo amakuba ahambaye (yo kurohama)

37:116

وَنَصَرۡنَٰهُمۡ فَكَانُواْ هُمُ ٱلۡغَٰلِبِينَ

Turanabatabara nuko baba ari bo batsinda

37:117

وَءَاتَيۡنَٰهُمَا ٱلۡكِتَٰبَ ٱلۡمُسۡتَبِينَ

Nuko tubaha igitabo (Tawurati) gisobanutse

37:118

وَهَدَيۡنَٰهُمَا ٱلصِّرَٰطَ ٱلۡمُسۡتَقِيمَ

Tunabayobora inzira igororotse

37:119

وَتَرَكۡنَا عَلَيۡهِمَا فِي ٱلۡأٓخِرِينَ

Kandi twanabahaye kuzasigara bavugwa neza mu bazabaho nyuma yabo

37:120

سَلَٰمٌ عَلَىٰ مُوسَىٰ وَهَٰرُونَ

Amahoro nabe kuri Musa na Haruna

37:121

إِنَّا كَذَٰلِكَ نَجۡزِي ٱلۡمُحۡسِنِينَ

Mu by’ukuri, uko ni ko tugororera abakoze neza

37:122

إِنَّهُمَا مِنۡ عِبَادِنَا ٱلۡمُؤۡمِنِينَ

Rwose bombi bari mu bagaragu bacu b’abemera

37:123

وَإِنَّ إِلۡيَاسَ لَمِنَ ٱلۡمُرۡسَلِينَ

Kandi mu by’ukuri, Iliyasi yari umwe mu ntumwa

37:124

إِذۡ قَالَ لِقَوۡمِهِۦٓ أَلَا تَتَّقُونَ

Ubwo yabwiraga abantu be ati "Ese ntimutinya (Allah)

37:125

أَتَدۡعُونَ بَعۡلًا وَتَذَرُونَ أَحۡسَنَ ٱلۡخَٰلِقِينَ

Ese musenga (ikigirwamana) Ba’ala muretse Umuremyi uhebuje

37:126

ٱللَّهَ رَبَّكُمۡ وَرَبَّ ءَابَآئِكُمُ ٱلۡأَوَّلِينَ

Allah, Nyagasani wanyu akaba na Nyagasani w’abakurambere banyu

37:127

فَكَذَّبُوهُ فَإِنَّهُمۡ لَمُحۡضَرُونَ

Nuko (Iliyasi) baramuhinyura. Mu by’ukuri, bazazanwa (kugira ngo bahanwe)

37:128

إِلَّا عِبَادَ ٱللَّهِ ٱلۡمُخۡلَصِينَ

Uretse abagaragu ba Allah b’imbonera

37:129

وَتَرَكۡنَا عَلَيۡهِ فِي ٱلۡأٓخِرِينَ

Twanamuhaye kuzasigara avugwa neza mu bazabaho nyuma ye

37:130

سَلَٰمٌ عَلَىٰٓ إِلۡ يَاسِينَ

Amahoro nabe kuri Iliyasi n’ab’iwe

37:131

إِنَّا كَذَٰلِكَ نَجۡزِي ٱلۡمُحۡسِنِينَ

Mu by’ukuri, uko ni ko tugororera abakoze neza

37:132

إِنَّهُۥ مِنۡ عِبَادِنَا ٱلۡمُؤۡمِنِينَ

Mu by’ukuri (Iliyasi) yari umwe mu bagaragu bacu b’abemera

37:133

وَإِنَّ لُوطًا لَّمِنَ ٱلۡمُرۡسَلِينَ

Kandi rwose Lutwi yari umwe mu ntumwa

37:134

إِذۡ نَجَّيۡنَٰهُ وَأَهۡلَهُۥٓ أَجۡمَعِينَ

Ubwo twamurokoranaga n’ab’iwe bose

37:135

إِلَّا عَجُوزًا فِي ٱلۡغَٰبِرِينَ

Usibye gusa umukecuru (umugore we) wabaye mubasigaye (mu bihano)

37:136

ثُمَّ دَمَّرۡنَا ٱلۡأٓخَرِينَ

Hanyuma abandi (bo mu mudugudu wa Sodoma) turabarimbura

37:137

وَإِنَّكُمۡ لَتَمُرُّونَ عَلَيۡهِم مُّصۡبِحِينَ

Kandi rwose mubanyuraho (ku matongo yabo) mu gitondo

37:138

وَبِٱلَّيۡلِۚ أَفَلَا تَعۡقِلُونَ

Ndetse na nijoro. Ese ntimutekereza

37:139

وَإِنَّ يُونُسَ لَمِنَ ٱلۡمُرۡسَلِينَ

Kandi mu by’ukuri, Yunusu yari umwe mu ntumwa

37:140

إِذۡ أَبَقَ إِلَى ٱلۡفُلۡكِ ٱلۡمَشۡحُونِ

Wibuke ubwo yahungiraga mu bwato bwuzuye (abantu n’ibintu)

37:141

فَسَاهَمَ فَكَانَ مِنَ ٱلۡمُدۡحَضِينَ

Maze (akemera) kuba umwe mu batombora (kugira ngo bamenye urohwa mu nyanja), nuko aratsindwa (aba ari we uyirohwamo)

37:142

فَٱلۡتَقَمَهُ ٱلۡحُوتُ وَهُوَ مُلِيمٌ

Nuko ifi iramumira kuko yari yakoze igikorwa kigayitse (cyo gusiga abantu be atabiherewe uburenganzira na Allah)

37:143

فَلَوۡلَآ أَنَّهُۥ كَانَ مِنَ ٱلۡمُسَبِّحِينَ

Iyo ataza kuba ari umwe mu basingiza Allah

37:144

لَلَبِثَ فِي بَطۡنِهِۦٓ إِلَىٰ يَوۡمِ يُبۡعَثُونَ

Yari kuguma mu nda yayo kugeza ku munsi (abantu) bazazurirwaho

37:145

فَنَبَذۡنَٰهُ بِٱلۡعَرَآءِ وَهُوَ سَقِيمٌ

Ariko twamujugunye ku nkombe ameze nk’umurwayi

37:146

وَأَنۢبَتۡنَا عَلَيۡهِ شَجَرَةً مِّن يَقۡطِينٍ

Maze dutegeka ko (aho yari ari) hamera uruyuzi rwera ibihaza kugira ngo ajye abirya

37:147

وَأَرۡسَلۡنَٰهُ إِلَىٰ مِاْئَةِ أَلۡفٍ أَوۡ يَزِيدُونَ

Nuko tumwohereza ku bantu ibihumbi ijana cyangwa banarenga

37:148

فَـَٔامَنُواْ فَمَتَّعۡنَٰهُمۡ إِلَىٰ حِينٍ

Maze baremera, nuko tubaha umunezero w’igihe gito

37:149

فَٱسۡتَفۡتِهِمۡ أَلِرَبِّكَ ٱلۡبَنَاتُ وَلَهُمُ ٱلۡبَنُونَ

Ngaho (yewe Muhamadi) babaze uti "Ese Nyagasani wawe afite abakobwa gusa, hanyuma bo bakagira abahungu

37:150

أَمۡ خَلَقۡنَا ٱلۡمَلَٰٓئِكَةَ إِنَٰثًا وَهُمۡ شَٰهِدُونَ

Cyangwa twaremye abamalayika b’abakobwa babireba (ikaba ari yo mpamvu bavuga ko abamalayika ari igitsina gore)

37:151

أَلَآ إِنَّهُم مِّنۡ إِفۡكِهِمۡ لَيَقُولُونَ

Mu by’ukuri, no mu binyoma byabo (ababangikanyamana b’i Maka) baravuga (bati)

37:152

وَلَدَ ٱللَّهُ وَإِنَّهُمۡ لَكَٰذِبُونَ

Allah yarabyaye (bavugaga ko abamalayika ari abakobwa ba Allah)" Nyamara rwose ni abanyabinyoma

37:153

أَصۡطَفَى ٱلۡبَنَاتِ عَلَى ٱلۡبَنِينَ

Nonese (ni ukubera iki) yaba yarahisemo abakobwa mu kimbo cy’abahungu

37:154

مَا لَكُمۡ كَيۡفَ تَحۡكُمُونَ

Ese mwabaye mute? Amahitamo yanyu ashingira kuki

37:155

أَفَلَا تَذَكَّرُونَ

Ese ntimutekereza

37:156

أَمۡ لَكُمۡ سُلۡطَٰنٌ مُّبِينٌ

Cyangwa mufite ibimenyetso bigaragara

37:157

فَأۡتُواْ بِكِتَٰبِكُمۡ إِن كُنتُمۡ صَٰدِقِينَ

Ngaho nimuzane igitabo cyanyu, niba muri abanyakuri

37:158

وَجَعَلُواْ بَيۡنَهُۥ وَبَيۡنَ ٱلۡجِنَّةِ نَسَبًاۚ وَلَقَدۡ عَلِمَتِ ٱلۡجِنَّةُ إِنَّهُمۡ لَمُحۡضَرُونَ

Kandi banashyize isano hagati ye (Allah) n’amajini, nyamara amajini yo azi neza ko azazanwa (imbere ya Allah kugira ngo acirwe urubanza)

37:159

سُبۡحَٰنَ ٱللَّهِ عَمَّا يَصِفُونَ

Ubutagatifu ni ubwa Allah, ntaho ahuriye n’ibyo bamwitirira

37:160

إِلَّا عِبَادَ ٱللَّهِ ٱلۡمُخۡلَصِينَ

Uretse abagaragu ba Allah b’imbonera (ni bo batajya bagira ibyo bamwitirira)

37:161

فَإِنَّكُمۡ وَمَا تَعۡبُدُونَ

Bityo, mu by’ukuri mwe (ababangikanyamana) ndetse n’ibyo musenga bitari Allah

37:162

مَآ أَنتُمۡ عَلَيۡهِ بِفَٰتِنِينَ

Nta n’umwe (mu bemeramana) mushobora kuyobya

37:163

إِلَّا مَنۡ هُوَ صَالِ ٱلۡجَحِيمِ

Uretse abazajya mu muriro ugurumana

37:164

وَمَا مِنَّآ إِلَّا لَهُۥ مَقَامٌ مَّعۡلُومٌ

Kandi nta n’umwe muri twe (abamalayika) udafite umwanya uzwi (mu ijuru)

37:165

وَإِنَّا لَنَحۡنُ ٱلصَّآفُّونَ

Mu by’ukuri, twe (abamalayika) dutonda imirongo (dusenga nk’uko Abayislamu babigenza)

37:166

وَإِنَّا لَنَحۡنُ ٱلۡمُسَبِّحُونَ

Kandi mu by’ukuri, ni twe dusingiza (Allah)

37:167

وَإِن كَانُواْ لَيَقُولُونَ

(Kandi mu by’ukuri, ababangikanyamana b’i Maka) bajyaga bavuga bati

37:168

لَوۡ أَنَّ عِندَنَا ذِكۡرًا مِّنَ ٱلۡأَوَّلِينَ

Iyo tuza kugira urwibutso nk’urw’abo hambere (mbere y’uko intumwa Muhamadi ihabwa ubutumwa)

37:169

لَكُنَّا عِبَادَ ٱللَّهِ ٱلۡمُخۡلَصِينَ

Mu by’ukuri twari kuba abagaragu ba Allah b’imbonera

37:170

فَكَفَرُواْ بِهِۦۖ فَسَوۡفَ يَعۡلَمُونَ

Nyamara (nyuma y’uko Qor’an ibagezeho) barayihakanye kandi vuba aha bazamenya (ukuri)

37:171

وَلَقَدۡ سَبَقَتۡ كَلِمَتُنَا لِعِبَادِنَا ٱلۡمُرۡسَلِينَ

Kandi rwose, isezerano ryacu ryaje mbere ku bagaragu bacu b’intumwa

37:172

إِنَّهُمۡ لَهُمُ ٱلۡمَنصُورُونَ

Ko mu by’ukuri, ari bo bazatsinda

37:173

وَإِنَّ جُندَنَا لَهُمُ ٱلۡغَٰلِبُونَ

Kandi ko mu by’ukuri, ingabo zacu ari zo zizatsinda

37:174

فَتَوَلَّ عَنۡهُمۡ حَتَّىٰ حِينٍ

Bityo rero (yewe Muhamadi) birengagizeho igihe gito

37:175

وَأَبۡصِرۡهُمۡ فَسَوۡفَ يُبۡصِرُونَ

Unabahozeho ijisho, kuko bidatinze bazabona (ibihano)

37:176

أَفَبِعَذَابِنَا يَسۡتَعۡجِلُونَ

Ese ibihano byacu ni byo bashaka kwihutisha

37:177

فَإِذَا نَزَلَ بِسَاحَتِهِمۡ فَسَآءَ صَبَاحُ ٱلۡمُنذَرِينَ

Bityo, ubwo bizamanukira hafi yabo, kizaba ari igitondo kibi kuri babandi baburiwe

37:178

وَتَوَلَّ عَنۡهُمۡ حَتَّىٰ حِينٍ

Bityo, birengagize igihe gito (yewe Muhamadi)

37:179

وَأَبۡصِرۡ فَسَوۡفَ يُبۡصِرُونَ

Unabahozeho ijisho, kuko bidatinze bazabona (ibihano)

37:180

سُبۡحَٰنَ رَبِّكَ رَبِّ ٱلۡعِزَّةِ عَمَّا يَصِفُونَ

Ubutagatifu ni ubwa Nyagasani wawe, Nyagasani Nyiricyubahiro! Ntaho ahuriye n’ibyo bamwitirira

37:181

وَسَلَٰمٌ عَلَى ٱلۡمُرۡسَلِينَ

Kandi amahoro nabe ku ntumwa

37:182

وَٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِ رَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ

Kandi ishimwe n’ikuzo byuzuye ni ibya Allah, Nyagasani w’ibiremwa byose

Translation: R. M. C. Rwanda.